Spółka (...) zleciła powodowi wykonanie prac budowlano – montażowych przy czym zamówienie (...) było dokumentem pochodzącym tylko od tej jednej strony, brak jest natomiast w nim oświadczenia woli i podpisu powoda. Nie spełnia on zatem wymogu pisemnej formy umowy podwykonawczej. Tak więc już tylko ta okoliczność przesądza o niemożności powstania po stronie pozwanego, jako inwestora odpowiedzialności solidarnej z wykonawcą robót, o której mowa w art.
Po drugie, nie została wyrażona przez pozwanego w jakiejkolwiek formie zgoda na zatrudnienie firmy powoda, jako podwykonawcy. Żaden z dokumentów załączonych jako dowody w niniejszej sprawie nie wskazuje bowiem aby powód został formalnie zgłoszony pozwanemu na przedmiotowym kontrakcie. Powód nie wykazał również, aby pozwany wyraził zgodę na zawarcie umowy podwykonawczej w sposób dorozumiany (przez czynności konkludentne). W tym ostatnim przypadku inwestor musiałby znać osobę podwykonawcy oraz wszystkie istotne postanowienia konkretnej umowy podwykonawczej, a szczególnie te, które decydują o wysokości wynagrodzenia podwykonawcy. Pozwany dopiero po zakończeniu zleconych powodowi przez wykonawcę robót powziął wiedzę o istnieniu zaległości płatniczych upadłej spółki wobec powoda (z pisma powoda z dnia 13 maja 2012 r.). W rezultacie nie było podstaw do przyjęcia, iż pozwany jest zobowiązany do zapłaty powodowi dochodzonej pozwem należności, co skutkowało oddaleniem powództwa w całości. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd oparł na przepisie art. 102 k.p.c. mając na uwadze trudną sytuację materialną powoda oraz jego subiektywne przekonanie o zasadności swojego żądania. W złożonej od tego wyroku apelacji powód zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskutek błędnego przyjęcia, że jednostronnie podpisane oświadczenie spółki (...) zawarte w Zamówieniu (...) z 18 sierpnia 2011 r., nie spełnia wymogu pisemnej formy umowy podwykonawczej, o której mowa w ust.
, przez co odpowiedzialność solidarna pozwanego i podwykonawcy zostaje wykluczona, podczas gdy powód otrzymał od tej spółki załączone do akt sprawy zamówienie a spółka otrzymała od pozwanego tożsamy egzemplarz z jego podpisem, co zgodnie z art. 78 § 1 k.c. stanowi dochowanie formy pisemnej,
, podczas gdy strony wymieniły między sobą dokumenty obejmujące treść oświadczeń woli a zatem doszło między stronami do zawarcia umowy powykonawczej w formie pisemnej. W oparciu o przytoczone wyżej zarzuty powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania. Ponadto zgłosił w apelacji wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków oraz powoda na okoliczność posiadanej przez pozwanego wiedzy o wykonywaniu prac budowlanych przez powoda w charakterze podwykonawcy, zakresu wykonywanych robót, terminu ich wykonania, wynagrodzenia za te prace, nadzoru dokonywanego nad pracownikami powoda a także o zobowiązanie spółki (...) do dostarczenia dokumentu „Zamówienie (...) ” na okoliczność zawarcia umowy w formie pisemnej. Pozwany wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – (...) kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik pozwanego podniósł również zarzut częściowego przedawnienia dochodzonych przez powoda roszczeń. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda podlega oddaleniu, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych. W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.c. wskutek rzekomo błędnego przyjęcia, że nie został spełniony wymóg zawarcia umowy podwykonawczej na piśmie w wyniku pominięcia okoliczności, że umowa ta doszła do skutku w sposób wskazany w art. 78 § k.c. Trzeba tu bowiem zauważyć, że ten ostatni przepis stanowiący, iż do zawarcia umowy wystarczy wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedna że stron lub dokumentów, z których każdy obejmuje oświadczenie woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Z przedstawionego przy pozwie dokumentu (k. 7 a.s.) wynika, że zawierał on jedynie oświadczenie woli zamawiającego tj. (...) S.A. , na którym nota bene brak jest podpisu Prezesa Zarządu tej spółki. Jeżeli nawet taki sam dokument podpisał powód to nie został spełniony wymóg złożenia przez niego osobnego oświadczenia woli. Poza tym z treści owego zamówienia nie wynika – w jakiej ostatecznie wysokości miałoby przysługiwać powodowi wynagrodzenie za zlecone w sposób ogólny prace. Podana tam została tylko stawka roboczogodziny (31,50 zł netto) bez wskazania chociażby orientacyjnego czasu, jaki należy przeznaczyć na wykonanie prac budowlano – montażowych. Tryb zatrudniania podwykonawców przez pozwanego został szczegółowo unormowany w umowie z dnia 1 sierpnia 2011 r. której częścią stały się tzw. Warunki Szczegółowe Kontraktu. Aby uznać, iż pozwany w sposób milczący (bierny) wyraził zgodę na zatrudnienie firmy powoda jako podwykonawcy musiałaby zostać dochowana procedura przewidziana w owych warunkach, co nie miało miejsca. Również tzw. zgoda czynna wyrażona w sposób dorozumiany poprzez akceptowanie przez pozwanego obecności firmy powoda na przedmiotowej inwestycji nie wchodziła tu w grę wobec obiektywnej niemożności zapoznania się inwestora z treścią umowy podwykonawczej dotyczącej wykonania określonych robót skoro tego rodzaju czynność prawna, nie została zawarta w formie pisemnej. W tym stanie rzeczy jako nieistotny należy ocenić zarzut niedopełnienia przez Sąd wymogu pouczenia powoda o treści przepisów wymienionych w art. 210 § 2 1 k.p.c. tj. o art. 162, 207, 217 i 229 k.p.c. Gdyby nawet powód uzyskał wówczas wiedzę o treści ww. przepisów i złożył wnioski dowodowe, które zawarł w apelacji to i tak podlegałyby one oddaleniu gdyż prowadzenie postępowania dowodowego na wskazane w apelacji okoliczności było bezprzedmiotowe z racji uchybienia przez wykonawcę i powoda obowiązkowi przewidzianemu w art.
Ubocznie należy przyznać racje pełnomocnikowi strony pozwanej gdy podniósł on z ostrożności procesowej zarzut przedawnienia, w stosunku do Skarbu Państwa – (...) , roszczeń wynikających z dwóch faktur wystawionych przez powoda w dacie: 30 listopada 2011 r. na kwotę 186.964,84 zł i 30 grudnia 2011 r. na kwotę 227.626,87 zł. Płatność tych należności przez (...) S.A. z siedzibą w W. powinna była nastąpić w terminie 14 dni licząc od daty otrzymania faktury i po bezskutecznym upływie ww. terminów rozpoczynałby się bieg przedawnienia roszczeń wobec Skarbu Państwa, którego odpowiedzialność oparta na art. 647 § 5 k.c. ma charakter gwarancyjny. Faktura nr (...) z dnia 30 grudnia 2011 r. wpłynęła do wykonawcy w dniu 2 stycznia 2012 r. (k. 15) i powinna zostać uregulowana do dnia 16 stycznia 2012 r., natomiast brak jest danych dotyczących daty otrzymania przez (...) S.A. wcześniejszej faktury nr (...) z dnia 30 listopada 2011 r. (k. 10 a.s.). Niewątpliwie musiało nastąpić to wcześniej niż w przypadku faktury z dnia 30 grudnia 2011 r. a napewno dochodzona niniejszym pozwem kwota (z faktury nr (...) . – 186.964,84 zł) była wymagalna najpóźniej 25 stycznia 2012 r. skoro wykonawca zapłacił powodowi część należności z ww. faktury w kwocie 100.000 zł (k. 14 a.s.) w dniu 24 stycznia 2012 r. Tymczasem niniejszy pozew został złożony do Sądu dopiero 6 lutego 2015 r. Strona powodowa pozostaje przy tym w błędzie podnosząc w piśmie z dnia 27 marca 2018 r. (k. 505) argument, że doszło do przerwania biegu przedawnienia roszczenia z faktury nr (...) z tej przyczyny, iż wykonawca regulując z niej kwotę 100.000 zł uznał istnienie roszczenia powoda. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 372 k.c. – przerwanie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Zatem wskazane wyżej zachowanie wykonawcy nie mogło wpłynąć ujemnie na sytuację prawną pozwanego. Resumując Sąd Apelacyjny podziela w całości ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego jak też ich ocenę prawną, uznając zarzuty apelacji powoda za pozbawione uzasadnionych podstaw prawnych, co skutkuje oddaleniem wniesionego środka odwoławczego z mocy art. 385 k.p.c. Odnośnie rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania w instancji odwoławczej Sąd Apelacyjny uznał, że należy zastosować art. 102 k.p.c. ale w wersji mniej korzystnej dla powoda niż miało to miejsce w postępowaniu pierwszoinstacyjnym tj. poprzez zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – (...) 50% należnego temu podmiotowi wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego pozwanego Skarbu Państwa w postępowaniu przed Sądem II instancji tj. kwoty 2.700 zł. Powód decydując się na zaskarżenie wyroku Sądu Okręgowego którego motywy były mu znane powinien brać pod uwagę możliwość przegrania sprawy i związane z tym konsekwencje finansowe. Dlatego też odstąpienie od obciążania go w całości obowiązkiem zwrotu kosztów należnych podmiotowi wykonującemu zastępstwo procesowe strony przeciwnej nie byłoby rozstrzygnięciem właściwym.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.