poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że powód nie został zatrudniony na stanowisku dyrektora OR KRUS w Ł. w drodze powołania, z uwagi na okoliczność, że powołanie nie zostało dokonane na piśmie, podczas gdy do powołania nie jest konieczne wręczenie aktu powołania, lecz pisemne zawiadomienie o wykonywaniu pracy na podstawie powołania;
Jak wynika z materiału dowodowego, powód w dniu 13 marca 2013r pełnił funkcję Dyrektora Oddziału (...) KRUS w Ł. . Powód od dnia 1 grudnia 1991r został powołany na stanowisko Dyrektora tego Oddziału. Podstawą jego zatrudnienia był wówczas akt powołania. Zgodnie z art. 60 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu wówczas obowiązującym, Prezes Kasy zatrudniał pracowników na podstawie umowy o pracę, chyba że odrębne przepisy wymagały zatrudnienia na podstawie powołania. Podstawowym aktem regulującym zatrudnienie, także na podstawie powołania, w roku 1991 był kodeks pracy . Zgodnie z art. 68 § 1 k.p. , nawiązanie stosunku pracy z kierownikiem zakładu pracy i jego zastępcą następowało wówczas na podstawie powołania przez właściwy organ, a stosunek pracy, nawiązywał się na czas nie określony, chyba że na podstawie przepisów szczególnych pracownik został powołany na czas określony. Wówczas stosunek pracy nawiązywał się na okres objęty powołaniem.( art. 68 § 1 1 k.p. ). Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.1996.24.110 z dnia 1996.03.01), stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi na podstawie powołania na czas określony albo na czas nie określony na stanowiskach pracy nie wymienionych w przepisach, o których mowa w art. 68 § 1 Kodeksu pracy , przekształcały się z dniem wejścia w życie tej ustawy, odpowiednio w stosunki pracy na podstawie umowy o pracę na czas określony albo na czas nie określony. Przepis ust. 1 nie dotyczył pracowników odwołanych ze stanowiska przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 02 czerwca 1996r). Do tych pracowników stosowało się dotychczasowe przepisy regulujące stosunki pracy na podstawie powołania. W związku z powyższymi zmianami zatrudnienie powoda od wskazanej daty nowelizacji przekształciło się z mocy art. 8 ustawy nowelizującej ze stosunku pracy nawiązanego na podstawie powołania w zatrudnienie na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Zatem, od czerwca 1996r powód na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony zajmował w dalszym ciągu stanowisko dyrektora oddziału regionalnego KRUS w Ł. . Rozwiązanie tej umowy z dniem 13 marca 2013r, a następnie odwołanie się powoda od tej czynności i ostatecznie po kilku latach procesu, uwzględnienie jego żądania przywrócenia do pracy na ostatnich warunkach pracy i płacy, doprowadziło do przerwy w zatrudnieniu w okresie od dnia 14 marca 2013r do co najmniej 23 września 2016r, gdy zapadł prawomocny wyrok Sądu Okręgowego. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że wyrok przywracający powoda do pracy restytuował dotychczasowy stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę zawartą na czas nieokreślony. Zdaniem Sądu Okręgowego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 65 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. jest całkowicie bezzasadny. W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie zgodzić należy się z Sądem I instancji, że wobec niedopuszczenia powoda do wykonywania obowiązków dyrektora oddziału regionalnego, w następstwie ustaleń powoda z Prezesem KRUS, strony doszły do porozumienia w zakresie zmiany stanowiska powoda. Przyjęcie stanowiska radcy Prezesa z dotychczasowym wynagrodzeniem nie doprowadziło do nawiązania kolejnego stosunku pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, tylko do zmiany warunków zatrudnienia na mocy porozumienia stron w ramach skutecznie reaktywowanego w oparciu o wyrok sądowy stosunku pracy nawiązanego w roku 1991r (od roku 1996r realizowanego jako umowny). W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez Sąd I instancji, nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że nie nastąpiło porozumienie stron, co do zmiany warunków pracy i płacy powoda, zatem nie ma podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego w zakresie art. 42 § 1 -3 k. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że powód w okresie od dopuszczenia go do pracy w oddziale w Ł. do dnia 20 kwietnia 2017r kontynuował zatrudnienie na podstawie umownego stosunku pracy, reaktywowanego wyrokiem sądowym z dnia 22 września 2016r, na zmienionym na drodze porozumienia stron stanowisku pracy (...) Prezesa KRUS. Ustawodawca nie przewidział możliwości zatrudniania na tym stanowisku na innej podstawie niż umowa, więc jej rozwiązanie, nawet z zachowaniem okresu wypowiedzenia, ale bez wskazania prawdziwych przyczyn uzasadniających taką decyzję (tak, jak w przypadku powierzania innego stanowiska niż dyrektora), było wadliwe. W dniu 11 stycznia 2016r weszła w życie nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , którą art. 60 ustawy, otrzymał brzmienie: „Prezes Kasy powołuje (poprzednio: zatrudnia) i odwołuje kierowników komórek organizacyjnych w centrali, oddziałach regionalnych i placówkach terenowych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-3, a pozostałych pracowników zatrudnia na podstawie umowy o pracę, chyba, że odrębne przepisy wymagają zatrudnienia na podstawie powołania. Do przepisu dodano także par. 4, który stanowił, że „ Powołanie na stanowiska, o których mowa w ust. 1 oraz art. 59 ust. 4, jest równoznaczne z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, z późn. zm.)”.Powyższą nowelizację wprowadziła ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.50 z dnia 2016.01.11 , która w art. 9 ust. 2 pkt.1, wprowadzała zapis, że stosunki pracy pracowników zatrudnionych w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na stanowiskach, o których mowa w art. 59 ust. 4 i art. 60 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 1 - w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stają się stosunkami pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, z późn. zm.). Tego samego dnia co nowelizacja z dnia 22 grudnia 2015 r., weszło w życie zarządzenie nr 1 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniające zarządzenie w sprawie nadania statutu Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w ten sposób, że w zarządzeniu nr 14 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 maja 2001 r. w sprawie nadania statutu Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w załączniku w § 5 po ust. 4 dodano ust. 4a i 4b w myśl których Prezes Kasy powołuje i odwołuje dyrektorów oddziałów regionalnych i ich zastępców oraz kierowników placówek terenowych i ich zastępców (ust. 4a). Powołanie na stanowiska, o których mowa w ust. 4a, jest równoznaczne z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (ust. 4b). Nie zmieniony został § 5 ust. 1, zgodnie z którym oddziały regionalne wraz z podlegającymi im placówkami terenowymi są jednostkami organizacyjnymi Kasy służącymi do bezpośredniej realizacji zadań z zakresu ubezpieczenia społecznego rolników oraz innych zadań powierzonych Kasie na podstawie odrębnych przepisów. Strukturę organizacyjną oddziału regionalnego oraz podległych mu placówek terenowych określa Prezes KRUS w regulaminie organizacyjnym oddziału (§ 4 ust. 5 i 6). Rację ma Sąd I instancji, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego powód w dniu 11 stycznia 2016r (gdy weszła w życie ustawa wprowadzająca nowelizację ustawy o ubezpieczeniu rolników ) nie był zatrudniony na stanowiskach, o których mowa w art. 59 ust. 4 i art. 60 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 1. Jego stosunek pracy nawiązał się ponownie, ze skutkiem ex nunc. Do osób, które nawiązały stosunek pracy po dniu 11 stycznia 2016r, zatrudnienie na stanowiska dyrektora oddziału regionalnego KRUS, wymagało pisemnego powołania, regulowanego szczegółowo przepisami kodeksu pracy . Powód takiego powołania nie otrzymał. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.
, zgodnie z którym , stosunek pracy na podstawie powołania nawiązuje się w terminie określonym w powołaniu, a jeżeli termin ten nie został określony - w dniu doręczenia powołania, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Powołanie powinno być dokonane na piśmie pod rygorem nieważności. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w przypadku powoda nie doszło do nawiązania stosunku pracy na tej podstawie, ani też nie powstał on z mocy prawa. Powód w żadnym okresie od roku 1991r nie otrzymywał aktu powołania, ani też nie powoływano go w innej formie na stanowisko, co do którego akt rangi ustawy przewidywałby konieczność obejmowania danego stanowiska w taki właśnie sposób. Obowiązujące regulacje, wobec charakteru prawnego aktu powołania, nakazują stosować ten sposób nawiązania stosunku pracy wyjątkowo i tylko w przypadkach szczegółowo wymienionych w ustawach. Przepisów dotyczących powołania, jako wyjątkowej formy zatrudnienia, z natury prawnej-nietrwałej i mniej korzystnej niż umowa o pracę, nie należy interpretować rozszerzająco. Ustalenia dokonane w sprawie nie dają podstaw do uznania, że powód został zatrudniony w drodze powołania, które miałoby nawiązać się w dacie wejścia w życie przepisów ustawy nowelizującej ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników . Skoro podstawą zatrudnienia powoda nie było powołanie, a umowa o pracę, to oczywiste jest, że w pełni znajdowały zastosowanie przepisy dotyczące niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę (w tym przypadku z powodu nie wskazania przyczyn wypowiedzenia), co uzasadniało roszczenie o odszkodowanie w kwocie 3 miesięcznego wynagrodzenia powoda, tj. przypadającej za okres wypowiedzenia ( art. 45 kp w zw. z art. 47 kp ). Ustawa nowelizująca nie wprowadziła zmian organizacyjnych w KRUS ani nie przewidziała wygaszenia bądź rozwiązania stosunków pracy zawartych uprzednio na podstawie umowy o pracę (w rozumieniu art. 63 kp ). Powód nie miał także możliwości wyrażenia woli nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania, czemu nawet wyraźnie sprzeciwiał się. Wyrok sądu okręgowego zapadł we wrześniu 2016r, a mimo to pozwana od stycznia 2016r, gdy weszły w życie analizowane powyżej przepisy nowelizujące, nie podnosiła ani razu, aby powód był zatrudniony na podstawie powołania. Uczyniła to dopiero rok później, gdy dalsze zatrudnianie powoda przywróconego do pracy było zbędne i należało zabezpieczyć się przed ryzykiem konieczności dalszego jego zatrudniania. Stosownie do powołanego przez Sąd I instancji przepisu art. 30 par. 4 k.p. , w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy. Podanie przyczyny ułatwia pracownikowi podjęcie decyzji co do odwołania się do sądu. Postępowanie dowodowe przed sądem, w zakresie zasadności wypowiedzenia lub istnienia przyczyny rozwiązania bez wypowiedzenia, w zasadzie ogranicza się do tego, że pracodawca jest obowiązany wykazać istnienie właśnie tej przyczyny, którą podał pracownikowi. Musi ją podać najpóźniej w dacie złożenia wypowiedzenia.Niepodanie przyczyny lub niewłaściwe jej podanie stanowi naruszenie prawa i uprawnia pracownika do dochodzenia roszczeń z art. 45 § 1 lub art. 56 k.p. Podanie przyczyny oznacza wskazanie konkretnego zdarzenia lub zdarzeń, ewentualnie okoliczności, które - zdaniem pracodawcy - uzasadniają wypowiedzenie lub rozwiązanie bez wypowiedzenia. Powód zasadnie dowodził więc wadliwości wypowiedzenia umowy w dniu 25 stycznia 2017r, nazywanego przez pozwaną „odwołaniem”. W tej sytuacji żadanie odszkodwania było w pełni uzasadnione ( art. 36 par.1 pkt.3 kp ). Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. Elżbieta Gawryszczak K. S. Z.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.