← Polska

Sad powszechny, VIII U 760/18

Sygn. akt VIII U 760/18 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia 20 grudnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił zaewidencjonowania na koncie ubezpieczonej A. T. danych o podstawie wymiaru składek i składkach za miesiące 02/2010, (...) i (...) w wysokości po 3990 złotych z tytułu zatrudnienia jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż płatnik składek nie złożył za ubezpieczoną imiennych raportów miesięcznych za miesiące 02/2010, (...) i (...) . Na okoliczność ustalenia podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne organ rentowy przeprowadził z ubezpieczoną postepowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymywała ona w tych miesiącach. Oddział nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania z płatnikiem składek, ponieważ zaprzestał on prowadzenia działalności. Ubezpieczona złożyła umowę o pracę zawartą w dniu 1 września 2004 roku na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy i wynagrodzeniem 2.400 zł brutto, świadectwo pracy wystawione z na okres od dnia 1 września 2004 roku do dnia 31 maja 2010 roku i PIT – 11 wystawiony na okres od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 30 czerwca 2010 roku. Ubezpieczona nie złożyła natomiast oświadczenia na okoliczność otrzymywanego wynagrodzenia, tj. czy wynagrodzenie otrzymywała na rachunek bankowy, czy też odbierała osobiście w gotówce i w jakim terminie. Natomiast przedłożony PIT – 11 za okres od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 30 czerwca 2010 roku nie jest dowodem, który może służyć do ustalenia podstaw wymiaru składek w poszczególnych miesiącach danego roku, ponadto zeznanie podatkowe może zawierać kwoty wyłączone z podstawy wymiaru składek. Z uwagi na fakt, że płatnik nie złożył dokumentów rozliczeniowych, a w wyniku podjętych czynności ubezpieczona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wysokość otrzymanych przez nią za miesiące: (...) , (...) i (...) przychodów ze stosunku pracy stanowiących podstawę wymiaru składek, organ rentowy pomimo wyczerpania wszystkich dostępnych możliwości nie dokonał ustaleń umożliwiających określenie podstawy wymiaru składek za ww. miesiące z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w (...) sp. z o.o. Zatem Oddział nie może zaewidencjonować na jej koncie danych o podstawie wymiaru składek i składkach za powyższe miesiące z tytułu zatrudnienia w firmie. (decyzja k. 37-35v akt ZUS) Odwołaniem złożonym w dniu 22 stycznia 2018 roku A. T. zaskarżyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z dnia 20 grudnia 2017 roku nr (...) , w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o zaewidencjonowanie na koncie ubezpieczonej danych o podstawie wymiaru składek za miesiące 02/2010, (...) i (...) w wysokości po 3990 złotych za każdy miesiąc. Skarżąca wniosła o zmianę przedmiotowej decyzji i ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w żądanej kwocie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że w 2010 roku otrzymywała wynagrodzenie za pracę po terminie, częściami, bądź przelewami na rachunek bankowy, bądź gotówką. Pomimo tego otrzymała całe należne jej wynagrodzenie za pracę. Odnośnie spornych miesięcy wskazała, że w miesiącu lutym 2010 roku pracodawca przelewem na jej rachunek bankowy wypłacił jej wynagrodzenie za pracę w częściach w łącznej kwocie 2.100 zł, pozostała część wynagrodzenia została wypłacona w tym miesiącu oraz w pozostałych spornych miesiącach „do ręki” bez pokwitowania. Skarżąca podniosła, że skoro otrzymała PIT -11 to należy przyjąć, że wskazane w nim wynagrodzenie w okresie styczeń – czerwiec 2010 roku otrzymała. (odwołanie k. 3-8v, potwierdzenie nadania – k.39) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu decyzji ZUS podniósł, iż brak jest imiennych raportów miesięcznych dotyczących ubezpieczonej za sporny okres, zaś przedkładane przez nią dowody w postaci rozliczenia PIT i umowa o pracę nie stanowią dowodu potwierdzającego wysokość otrzymanych wynagrodzeń. Jednocześnie organ rentowy podniósł, że po analizie przedłożonych do odwołania potwierdzeń wypłat i przelewów wydano kolejną decyzję z dnia 16 marca 2018 roku, na mocy której zmieniono przedmiotową decyzję w zakresie podstawy wymiaru składki za luty 2010 roku i ustalono ją na kwotę 2919 zł. (odpowiedź na odwołanie k. 40-41) Decyzją nr (...) z dnia 16 marca 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zmienił decyzję nr (...) w ten sposób, że stwierdził, iż miesięczna podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) A. T. z tytułu zatrudnienia jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. za miesiąc luty 2010 roku wynosi 2919 zł, zaś w pozostałej części utrzymał decyzję (...) w mocy. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że z przedłożonych przez ubezpieczoną dokumentów wynika, że na rachunek bankowy w 02/2010r. otrzymała wynagrodzenie w kwocie 2100 netto. Natomiast jak wynika z treści odwołania od decyzji z dnia 29 grudnia 2017 roku pozostałe kwoty zaległego wynagrodzenia za 2010 rok zostały wypłacone gotówką. Na te okoliczności nie zostały jednak przedstawione żadne dowody. (decyzja k. 45-41v akt ZUS) Odwołaniem z dnia 25 kwietnia 2018 roku A. T. zaskarżyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z dnia 29 stycznia 2018 roku nr (...) w części utrzymującej w mocy decyzję nr (...) . Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji nr (...) , w części, w której decyzja nr (...) utrzymuje ją w mocy i zmianę decyzji w sposób tożsamy z żądaniem wynikającym z wcześniejszego odwołania. Nadto ubezpieczona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. (odwołanie k. 3-9 akt VIII U 1085/18) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz o jego rozpatrzenie łącznie z odwołaniem w sprawie VIII U 760/18. (odpowiedź na odwołanie k. 13-14v akt VIII U 1085/18) Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 roku Sąd Okręgowy w Łodzi połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania. (postanowienie k. 17 akt VIII U 1085/18) Na rozprawach w dnia 10 września 2018 roku, 26 listopada 2018 roku oraz 27 lutego 2019 roku strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Pełnomocnik ZUS wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (oświadczenia stron – 00:01:54-00:02:20- płyta CD k. 60, 00:01:24-00:01:40 - płyta CD- k. 88, 00:02:12-00:03:09 - płyta CD k. 125) Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: A. T. została zatrudniona w dniu 1 września 2004 roku w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej: (...) ) na podstawie umowy o pracę czas nieokreślony na stanowisku konsultanta prawnego. Początkowo jej wynagrodzenie miesięczne zostało ustalone na kwotę 2400 złotych wraz z premią uznaniową, a następnie było ono podwyższane kolejnymi aneksami do umowy, aż do kwoty 3990 złotych od dnia 1 sierpnia 2009 roku. Nadto aneksem z dnia 4 lutego 2010 roku pracodawca rozszerzył obowiązki pracownicze wnioskodawczyni na okres 4-28 lutego 2010 roku, jednocześnie oferując dodatkowe wynagrodzenie w kwocie 600 złotych brutto. (umowa o pracę k. 9, aneksy do umowy k. 10-15, lista płac k. 18-19, przesłuchanie ubezpieczonej 00:04:22-00:09:54 - płyta CD k. 125 w zw. z 00:02:20-00:28:44 - płyta CD k. 56) Stosunek pracy A. T. (wówczas używającej nazwiska (...) ) ustał z dniem 31 maja 2010 roku. W świadectwie pracy wskazano, że stosunek pracy ustał wskutek wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę z przyczyn nieleżących po stronie pracownika, tj. z powodu likwidacji stanowiska pracy. (świadectwo pracy k. 17) W dniu 22 lutego 2010 roku A. T. wniosła do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi pozew o zapłatę przeciwko (...) , w którym domagała się zasądzenie na swoją rzecz kwoty 1100 złotych tytułem części wynagrodzenia za miesiąc styczeń 2010 roku obejmującą kwotę netto. W uzasadnieniu żądania A. T. wskazała, iż rozwiązała stosunek o pracę z pracodawcą z jego winy bez zachowania terminu wypowiedzenia, gdyż pracodawca od roku nieregularnie wypłaca wynagrodzenia i nie odprowadza do ZUS składek. Na mocy porozumienia zobowiązała się jednak świadczyć pracę do dnia 31 maja 2010 roku. Przedmiotowy pozew został cofnięty przez powódkę pismem z dnia 15 marca 2010 roku wobec spełnienia świadczenia przez pracodawcę po wytoczeniu powództwa. A. T. przedstawiła potwierdzenia wypłat (zarówno gotówkowych jak i przelewów) każdej z części wynagrodzenia za miesiąc styczeń 2010 roku. (w aktach sprawy X P 146/10 SR Łódź-Śródmieście: pozew k. 2-3, pismo o cofnięciu pozwu k. 32, potwierdzenia wpłat k. 17-19 i k. 33-36) W dniu 15 lutego 2010 roku A. T. zawarła z (...) porozumienia, w którym strony potwierdziły złożenie przez ubezpieczoną oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia w dniu 15 lutego 2010 roku i jednocześnie zgodnie zmieniły sposób rozwiązania umowy o pracę na wypowiedzenie przez pracodawcę z przyczyn nieleżących po stronie pracownika. W porozumieniu tym pracodawca zobowiązał się wypłacać wynagrodzenie za miesiące luty-maj 2010 roku w ten sposób, że kwoty po 1200 złotych miały być płatne do 4 dnia miesiąca, zaś pozostałe części wynagrodzenia do 10 dnia miesiąca. O zachowaniu terminów płatności miała decydować „data wpływu środków na rachunek bankowy Pracownika”. (porozumienie k. 22-22v) (...) przelało na rachunek bankowy A. T. następujące kwoty (w nawiasach daty księgowania) tytułem wynagrodzeń:

  1. a)1000 zł (4 stycznia 2010 roku);
  2. b)350 zł (8 stycznia 2010 roku);
  3. c)300 zł (14 stycznia 2010 roku);
  4. d)300 zł (21 stycznia 2010 roku);
  5. e)300 zł (21 stycznia 2010 roku); łącznie w styczniu 2010 roku 2250 zł
  6. f)250 zł (5 lutego 2010 roku);
  7. g)750 zł (5 lutego 2010 roku);
  8. h)300 zł (11 lutego 2010 roku);
  9. i)110 zł (17 lutego 2010 roku);
  10. j)190 zł (17 lutego 2010 roku);
  11. k)250 zł (22 lutego 2010 roku);
  12. l)50 zł (23 lutego 2010 roku);
  13. m)200 zł (25 lutego 2010 roku); łącznie w lutym 2010 roku 2100 zł
  14. n)400 zł (1 marca 2010 roku);
  15. o)300 zł (12 marca 2010 roku);
  16. p)200 zł (18 marca 2010 roku);
  17. q)300 zł (18 marca 2010 roku);
  18. r)264,25 zł (23 marca 2010 roku); łącznie w marcu 2010 roku 1464,25 zł
  19. s)250 zł (18 maja 2010 roku); (wyciąg z rachunku bankowego k. 23-32) W dniu 18 i 24 maja 2010 roku odwołująca potwierdziła na dowodach KW, że otrzymała wynagrodzenie za kwiecień 2010 roku w kwotach: 950 zł i 200 zł. (potwierdzenia KW – k.51) W kwietniu 2010 roku wnioskodawczyni dokonała wpłat własnych na rachunek bankowy w kwotach: 530 zł, 400 zł, 2000 zł, natomiast w czerwcu 2010 roku w kwotach: 550 zł, 300 zł, 450 zł. (historia rachunku – k.52-53) W dniu 10 czerwca 2010 roku A. T. (wówczas używająca nazwiska (...) ) zawarła z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. umowę o współpracy, na mocy której zobowiązała się do wykonywania na rzecz zleceniodawcy na podstawie ustnych, czy też pisemnych poleceń czynności polegających na sporządzaniu pozwów w postepowaniu nakazowym i upominawczym, sporządzaniu innych pism procesowych w toku postepowania nakazowego i upominawczego, przekazywania informacji pracownikom zleceniodawcy w zakresie dokumentów, jakie należy złożyć i czynności, jakie należy wykonać w w/w postępowaniach. Powyższa umowa została rozwiązana przez wnioskodawczynię z dniem 31 sierpnia 2010 roku za wypowiedzeniem. (umowa o współpracy – k.97, wypowiedzenie – k.98) W dokumencie zatytułowanym „zestawienie wynagrodzenia pracownika za rok 2010” pracodawca wskazał, że wysokość wynagrodzenia wnioskodawczyni za okresy: styczeń – luty, kwiecień – maj wynosiła 3.990 zł brutto, a za marzec – 4590 zł brutto. (zestawienie – k.18) Pismem z dnia 2 listopada 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. potwierdził, iż A. T. od dnia 1 września 2004 roku podlega ubezpieczeniom społecznym; jako podstawę wymiaru składek za kwiecień 2010 roku wskazano 0 zł, a nadto w uwagach podniesiono, iż brak jest dokumentu rozliczeniowego za luty 2010 roku. W informacji tej brak było danych o czerwcu 2010 roku. (pismo k. 33-35) W informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy z okres 1 stycznia 2010-30 czerwca 2010 roku płatnik- (...) jako przychód ze stosunku pracy A. T. wskazał kwotę 24540 złotych. (formularz PIT k. 37-37v) Z dniem 9 czerwca 2017 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. (dane – k.17 akt ZUS) Wnioskiem z dnia 5 listopada 2017 roku A. T. wniosła o wydanie decyzji dotyczącej korekty stanu jej konta ubezpieczeniowego za miesiące luty, kwiecień oraz czerwiec 2010 roku. (wniosek k. 21-19 akt ZUS) Zaskarżoną decyzją z dnia 20 grudnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił zaewidencjonowania na koncie ubezpieczonej A. T. danych o podstawie wymiaru składek i składkach za miesiące 02/2010, (...) i (...) w wysokości po 3990 złotych z tytułu zatrudnienia jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż płatnik składek nie złożył za ubezpieczoną imiennych raportów miesięcznych za miesiące 02/2010, (...) i (...) . Na okoliczność ustalenia podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne organ rentowy przeprowadził z ubezpieczoną postepowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymywała ona w tych miesiącach. Oddział nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania z płatnikiem składek, ponieważ zaprzestał on prowadzenia działalności. Ubezpieczona złożyła umowę o pracę zawartą w dniu 1 września 2004 roku na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy i wynagrodzeniem 2.400 zł brutto, świadectwo pracy wystawione z na okres od dnia 1 września 2004 roku do dnia 31 maja 2010 roku i PIT – 11 wystawiony na okres od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 30 czerwca 2010 roku. Ubezpieczona nie złożyła natomiast oświadczenia na okoliczność otrzymywanego wynagrodzenia, tj. czy wynagrodzenie otrzymywała na rachunek bankowy, czy też odbierała osobiście w gotówce i w jakim terminie. Natomiast przedłożony PIT – 11 za okres od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 30 czerwca 2010 roku nie jest dowodem, który może służyć do ustalenia podstaw wymiaru składek w poszczególnych miesiącach danego roku, ponadto zeznanie podatkowe może zawierać kwoty wyłączone z podstawy wymiaru składek. Z uwagi na fakt, że płatnik nie złożył dokumentów rozliczeniowych, a w wyniku podjętych czynności ubezpieczona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wysokość otrzymanych przez nią za miesiące: (...) , (...) i (...) przychodów ze stosunku pracy stanowiących podstawę wymiaru składek, organ rentowy pomimo wyczerpania wszystkich dostępnych możliwości nie dokonał ustaleń umożliwiających określenie podstawy wymiaru składek za ww. miesiące z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w (...) sp. z o.o. Zatem Oddział nie może zaewidencjonować na jej koncie danych o podstawie wymiaru składek i składkach za powyższe miesiące z tytułu zatrudnienia w firmie. (decyzja k. 37-35v akt ZUS) Zaskarżoną decyzją nr (...) z dnia 16 marca 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zmienił decyzję nr (...) w ten sposób, że stwierdził, iż miesięczna podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) A. T. z tytułu zatrudnienia jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. za miesiąc luty 2010 roku wynosi 2919 zł, zaś w pozostałej części utrzymał decyzję (...) w mocy. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że z przedłożonych przez ubezpieczoną dokumentów wynika, że na rachunek bankowy w 02/2010r. otrzymała wynagrodzenie w kwocie 2100 netto. Natomiast jak wynika z treści odwołania od decyzji z dnia 29 grudnia 2017 roku pozostałe kwoty zaległego wynagrodzenia za 2010 rok zostały wypłacone gotówką. Na te okoliczności nie zostały jednak przedstawione żadne dowody. (decyzja k. 45-41v akt ZUS) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych dowodów stanowiących dowody z dokumentów, gdyż nie były one kwestionowane przez strony postępowania, a Sąd nie znalazł podstaw do odmówienia im wiary. Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawczyni w zakresie, w jakim wskazywała ona, iż otrzymała w spornych miesiącach wynagrodzenie w kwotach podanych w odwołaniach, tj. w każdym miesiącu kwotę 3990 zł brutto. Nie przedstawiła ona bowiem wiarygodnych dowodów na powyższe (z wyjątkiem potwierdzenia wpłat na konto w lutym 2010 roku w łącznej kwocie 2100 zł netto – uwzględnionej w decyzji z dnia 16 marca 2018 roku jako kwota 2919 zł brutto), a jedyne przez nią zaprezentowane dowody wskazują albo za istnieniem wierzytelności względem ówczesnego pracodawcy w tych właśnie kwotach (umowa o pracę i aneksy, zestawienie wysokości wynagrodzeń) albo, że właśnie od tych kwot pracodawca naliczał ubezpieczonej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT). Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawczyni, że w spornych miesiącach, tj. w kwietniu i czerwcu 2010 roku otrzymała w formie wypłaty do ręki pełną kwotę wynagrodzenia 3990 zł brutto, a w lutym 2010 roku w tej samej formie pozostałą brakującą kwotę, gdyż na tą okoliczność nie przedstawiła ona żadnej dokumentacji. Dowodem na takie wypłaty nie jest w szczególności historia wpłat dokonywanych przez ubezpieczoną na własne konto, bowiem wpłacone kwoty w poszczególnych miesiącach nie odpowiadają pełnej kwocie wynagrodzenia, które miała otrzymać w tych miesiącach, a nadto brak jest jakichkolwiek wiadomości o pochodzeniu wpłacanych w ten sposób pieniędzy, tj., że skarżąca otrzymała je tytułem wynagrodzenia za pracę. Dowodem na otrzymanie kwot wynagrodzenia w spornych miesiącach nie może być także zeznanie PIT - 11, gdyż może zawierać ono również składniki wynagrodzenia nie składające się na podstawę wymiaru składek. Należy także podkreślić, że zeznania odwołującej w zakresie dokonywanych wypłat są w tej części sprzeczne z zeznaniami świadka – byłego prezesa (...) . Wnioskodawczyni zeznała bowiem, że od kwietnia 2010 roku to ona zajmowała się kasą spółki i wypłacała sobie oraz pracownikom wynagrodzenie za pracę oraz wystawiała dokumenty KW i KP . Natomiast świadek A. H. zeznał, że w 2010 roku to on wypłacał pracownikom wynagrodzenia w formie gotówkowej – w transzach, w tym również A. T. . Z uwagi na powyższe sprzeczności zeznania wnioskodawczyni, jak i świadka nie zasługują na wiarę w tej części. Poza tym zeznania świadka A. H. są na dużym poziomie ogólności, świadek wskazał jedynie, że wynagrodzenia za pracę zostały wypłacone wszystkim pracownikom, z tym że nie pamięta dokładnie kiedy i w jakich wysokościach. Powyższe stwierdzenie przemawia za uznaniem, iż świadek w swoich zeznaniach kieruje się raczej swoim przekonaniem o przebiegu wydarzeń, nie zaś odtwarza je z pamięci. Sąd Okręgowy, zważył co następuje: Odwołania jako niezasadne podlegały oddaleniu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2019.300 t.j. z dnia 2019.02.18) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy (z wyłączaniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków oraz składników wynagrodzeń wskazanych w § 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz.U.2017.1949 tj. z dnia 2017.10.19). Stosownie zaś do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2018.1509 tj. z dnia 2018.08.08) za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Z definicji pojęcia przychodu jako świadczenia otrzymanego, czy też w niektórych przypadkach postawionego do dyspozycji należy też wnosić o momencie jego uzyskania. Konieczne jest zatem określenie momentu uzyskania przychodu, by przyporządkować przychód do danego okresu rozliczeniowego (por. wyrok SA w Lublinie z dnia 10 listopada 2016 r., III AUa 542/16, Lex nr 2162894). Powyższe przepisy bezsprzecznie potwierdzają, iż niedopuszczalne jest uwzględnianie w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników jakichkolwiek należności, które nie stały się przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za powstanie przychodu nie może być uznane samo posiadanie na podstawie stosunku pracy przez pracownika roszczenia o należności pieniężne od pracodawcy. Przychód powstaje dopiero w momencie rzeczywistego otrzymania lub pozostawienia do dyspozycji podatnika tych należności. Dlatego też przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla pracownika istotne jest, czy powstał przychód z tytułu stosunku pracy, a więc czy nastąpiła wypłata należności lub jej pozostawienie do dyspozycji ubezpieczonego. Uznanie, że w podstawie wymiaru składek powinny być uwzględniane należności przysługujące pracownikowi, pomimo, że nie zostały wypłacone ani pozostawione do jego dyspozycji nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Konsekwencją brzmienia art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych jest uregulowanie zawarte w § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2008.78.465 z dnia 2008.05.07) zgodnie z którym, dla każdego ubezpieczonego, którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnik składek w raporcie lub imiennym raporcie miesięcznym korygującym, o którym mowa w ustawie, zwanym dalej "raportem korygującym", oraz w deklaracji i deklaracji rozliczeniowej korygującej, o której mowa w ustawie, zwanej dalej "deklaracją korygującą", uwzględnia należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego wypłat - od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy - stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, z uwzględnieniem ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Przepis ten rozstrzyga, iż w dokumentach rozliczeniowych należność pracownika z tytułu stosunku pracy w rozumieniu przepisów prawa pracy może być dla celów ubezpieczeniowych uwzględniona w podstawie wymiaru składek dopiero w miesiącu, w którym została wypłacona lub pozostawiona do dyspozycji pracownika. W konsekwencji, gdy w danym miesiącu brak jest przychodu z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, to brak jest również podstawy wymiaru składek. Zgodnie z art.81 ust.1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2018r., poz.1510) Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób, z zastrzeżeniem, że z tej podstawy nie wyłącza się wynagrodzeia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz nie stosuje się ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Stosownie do art.47 ust.1 pkt.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , płatnik składek opłacający składkę nie tylko za siebie jest zobowiązany przesyłać w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłacać składki za dany miesiąc nie później niż do 15 dnia nastepnego miesiąca. Rzecz jasna w sytuacji, gdy brak jest takiego raportu lub zawiera on nieprawidłowe dane, organ rentowy i Sąd są uprawnione do ustalania podstawy wymiaru składek o inne źródła dowodowe, z tym, że art. 50 ust. 2j ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, iż wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie może być udowadniana zeznaniami świadków. Zatem dla wykazania rzeczywiście wypłaconego ubezpieczonej wynagrodzenia w miesiącach luty, kwiecień i czerwiec 2010 roku konieczne jest przedstawienie pozaosobowego materiału dowodowego. Jak już wcześniej wskazano zarówno umowa o pracę (z aneksami), jak i zestawienie wynagrodzeń (wobec nie wskazania na niej adnotacji o wypłaceniu danej kwoty) nie są dowodami na wysokość faktycznie wypłaconego wynagrodzenia , a jedynie na wysokość ewentualnej wierzytelności pracownika przeciwko pracodawcy. Dowodem takim jest natomiast wyciąg bankowy – lecz oczywiście jedynie w zakresie w jakim wskazuje on, że dana operacja finansowa jest wypłatą wynagrodzenia. Samodzielna wpłata kwoty niewiadomego pochodzenia na rachunek bankowy nie może być utożsamiana z wypłatą wynagrodzenia przez pracodawcę i z tych powodów, Sąd nie mógł uznać, by pozycje z wyciągu bankowego stanowiące wpłaty własne udowodniały wypłacenie wynagrodzeń w spornym okresie. Podobnie dowodem na wysokość wypłaconego wynagrodzenia nie jest zeznanie PIT -11, gdyż może zawierać ono również składniki wynagrodzenia nie składające się na podstawę wymiaru składek. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 6 k.c. , którego procesowym odpowiednikiem jest art. 232 zd. 1 k.p.c. , to na stronie spoczywał ciężar udowodnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności ( art. 227 k.p.c. ) i obowiązek przedstawienia wszystkich dowodów na ich wykazanie ( art. 3 k.p.c. ), jako na osobie wywodzącej z danego faktu skutki prawne (zob. wyrok SN z 17.12.1996r., I CKU 45/96 (opubl. OSNC z 1997r./6-7/76). Są to naczelne zasady postępowania dowodowego obciążające w postępowaniu sądowym stronę, która z danego faktu wywodzi dla siebie określone skutki prawne. Jeżeli w toku postępowania strona nie udowodni przytoczonych przez siebie twierdzeń, wówczas nie będą one mogły stanowić podstawy zapadłego rozstrzygnięcia Sądu. Obecnie, przy rozpoznawaniu sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego , zmienionych ustawą z 1 marca 1996 roku o zmianie kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189), rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). /por. wyrok SN z 23.07.2003r., II CK 320/01, LEX nr 1129330/. Skoro to ubezpieczona wywodziła, iż w spornych miesiącach otrzymała wynagrodzenia w kwotach po 3990 złotych to na niej spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie, któremu to ciężarowi nie sprostała w toku postępowania. Należy w tym miejscu wskazać, iż ubezpieczona podnosiła, iż pracodawca wynagrodzenia wypłacał w ratach i po terminie. Skoro zaś nie wiadomo w jakich dniach, a nawet miesiącach miałoby być wypłacone wynagrodzenia to nie sposób ustalić, do którego miesiąca należałoby przypisać tak ustaloną podstawę wymiaru. Nadto, wobec opóźnień w wypłatach, nie sposób ustalić, czy część spornego, niezaewidencjonowanego wynagrodzenia, nie została już uwzględniona w istniejących miesięcznych raportach. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczenia Społecznych I Oddziału w Ł. . Mając na uwadze wynik postępowania Sąd o kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804) i zasądził od ubezpieczonej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. z/odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. wnioskodawczyni 28.03.2019r.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.