← Polska

Sad powszechny, VIII C 3181/18

Sygnatura akt VIII C 3181/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2019 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący S.S.R. Małgorzata Sosińska-Halbina Protokolant starszy sekr. sąd. Izabella Bors po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2019 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we W. przeciwko T. F. o zapłatę

  1. oddala powództwo;
  2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VIII C 3181/18 UZASADNIENIE W dniu 14 sierpnia 2018 roku powód (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. wytoczył przeciwko pozwanemu T. F. w elektronicznym postępowaniu upominawczym powództwo o zapłatę kwoty 2.494,78 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 sierpnia 2018 roku do dnia zapłaty, ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu powód podniósł, że dochodzona pozwem wierzytelność wynika z braku zapłaty przez pozwanego kwoty z tytułu zawartej w 20 marca 2017 roku z (...) S.A. umowy pożyczki nr (...) . Pozwany nie wywiązał się z zobowiązań wynikających z umowy. W dniu 29 września 2017 roku pierwotny wierzyciel scedował przysługującą mu wobec pozwanego wierzytelność na rzecz powoda. Na dochodzoną pozwem kwotę składają się: niespłacony kapitał – 1.374,99 zł, naliczone przez pierwotnego wierzyciela należności uboczne – 890,52 zł oraz skapitalizowane odsetki karne – 229,27 zł. (pozew w e.p.u. k. 3-6v.) W dniu 17 października 2018 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wydał w przedmiotowej sprawie nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, którym zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną wierzytelność wraz z kosztami procesu. Powyższy nakaz pozwany, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżył sprzeciwem, wnosząc o oddalenie powództwa w całości. W treści sprzeciwu pozwany podniósł zarzut braku legitymacji czynnej i biernej, a także nieudowodnienia roszczenia co do zasady i wysokości. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2018 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości oraz przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi. (nakaz zapłaty k. 7, sprzeciw k. 8-9v., postanowienie k. 11) Po przekazaniu sprawy z e.p.u., powód uzupełnił braki pozwu i podtrzymał powództwo w całości. Tożsame stanowisko powód zajął w piśmie procesowym z dnia 4 marca 2019 roku. W jego treści wyjaśnił, iż na mocy zawartej umowy pozwany otrzymał pożyczkę w wysokości 1.750 zł zobowiązując się do jej spłaty w terminach i wysokości określonych w harmonogramie spłat. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania, na skutek czego w dniu 17 września 2017 roku umowa została wypowiedziana. Odnośnie dochodzonej kwoty powód wskazał, że na należności uboczne (890,52 zł) składają się prowizja oraz koszty związane z udzieleniem pożyczki, z kolei należność odsetkowa obejmuje odsetki naliczone przez pierwotnego wierzyciela (145,41 zł) oraz przez powoda (83,86 zł). (pismo procesowe k. 13, k. 38-41, pozew k. 14-16) W toku dalszego procesu pełnomocnicy stron podtrzymali stanowiska w sprawie. Pełnomocnik pozwanego uzupełniająco podniósł, że powód nie wykazał, aby pozwany otrzymał jakiekolwiek środki finansowe od pierwotnego wierzyciela. (pismo procesowe k. 52-55, k. 58) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 20 marca 2017 roku pozwany T. F. zawarł z (...) S.A. w O. umowę pożyczki ratalnej nr (...) , na mocy której pozwany miał otrzymać pożyczkę w wysokości 1.750 zł, przy czym kwota do wypłaty została w umowie określona na 1.500 zł. Kwotę pożyczki pozwany zobowiązał się spłacić wraz z prowizją za udzielenie pożyczki – 300 zł, prowizją operacyjną – 674,38 zł oraz odsetkami (10% w skali roku) – 142,23 zł, w 18 miesięcznych ratach płatnych w terminach oznaczonych w harmonogramie. Płatność pierwszej raty przypadała na dzień 18 kwietnia 2017 roku. Całkowity koszt pożyczki wyniósł 1.366,61 zł, natomiast całkowita kwota do zapłaty 2.866,61 zł. Wypłata pożyczki miała nastąpić w jednej z czterech form:

(1)wypłata gotówkowa,
(2)przelew na rachunek bankowy pożyczkobiorcy wskazany we wniosku,
(3)zasilenie karty prepaid, na podstawie odrębnej umowy pożyczkobiorcy z pożyczkodawcą,
(4)wypłata gotówkowa w postaci płatności G. w kasie banku lub w oddziale (...) Poczty Polskiej w terminie 4 dni od dnia postawienia kwoty pożyczki do wypłaty do dyspozycji pożyczkobiorcy. Formę wypłaty pożyczki pożyczkobiorca określał w treści wniosku , który stanowił warunek zawarcia umowy. Wypłata następowała nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od dnia pozytywnej decyzji (...) , co do udzielenia pożyczki . Z tytułu opóźnienia w spłacie pożyczki pierwotny wierzyciel był uprawniony do naliczania odsetek karnych w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie. W przypadku naruszenia przez pożyczkobiorcę warunków umowy, w szczególności nieterminowej spłaty zadłużenia, pożyczkodawca był uprawniony do wypowiedzenia umowy w formie pisemnej z zachowaniem 7-dniowego okresu wypowiedzenia. Do akt sprawy nie został złożony wniosek pozwanego o udzielenie pożyczki oraz potwierdzenie wypłaty pożyczki. (umowa pożyczki k. 42-44, harmonogram k. 45-46) W dniu 17 września 2017 roku pierwotny wierzyciel sporządził oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki, w treści którego wysokość zadłużenia pozwanego (całkowita kwota do zapłaty) została oznaczona na kwotę 1.743,47 zł. (wypowiedzenie umowy k. 75) W dniu 29 września 2017 roku (...) S.A. zawarł z powodem umowę przelewu wierzytelności, której przedmiotem były przysługujące cedentowi wierzytelności wobec osób fizycznych. W myśl postanowień umowy, wierzytelności przechodziły na cesjonariusza w dniu jej zawarcia, pod warunkiem zapłaty całości ceny , która podlegała uiszczeniu w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy. Cedent zobowiązany był potwierdzić pisemnym oświadczeniem skuteczną zapłatę ceny i fakt przejścia wierzytelności, które to oświadczenie podlegało sporządzeniu i przekazaniu cesjonariuszowi w terminie 5 dni roboczych od dnia zapłaty całości ceny. Dowód zapłaty ceny oraz oświadczenie, o którym mowa wyżej, nie zostały złożone do akt sprawy. W wyciągu z elektronicznego załącznika do umowy cesji wierzytelność względem pozwanego została oznaczona na kwotę 1.374,99 zł z tytułu kapitału, 145,51 zł z tytułu odsetek, 890,52 zł z tytułu kosztów. (umowa przelewu wierzytelności k. 21-24, wyciąg z elektronicznego załącznika do umowy cesji k. 25, wykaz wierzytelności do umowy przelewu wierzytelności k. 49-51) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z powołanych dokumentów, których prawdziwość nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd zważył, co następuje: Powództwo, jako niezasadne, podlega oddaleniu w całości. W przedmiotowej sprawie powód (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. nie wykazał swojej legitymacji czynnej do występowania w przedmiotowym procesie. Powód w żaden sposób nie udowodnił, że przysługuje mu wierzytelność w stosunku do pozwanego T. F. wynikająca z zawartej przez pozwanego w dniu 20 marca 2017 roku umowy pożyczki w wysokości dochodzonej przedmiotowym powództwem. Powód nie udowodnił, że skutecznie nabył wierzytelność względem pozwanego od (...) S.A. , wobec niewykazania, iż spełnione zostały oznaczone w umowie cesji warunki zbycia wierzytelności. Przypomnieć należy, że w myśl postanowień umowy z dnia 29 września 2017 roku zbycie wierzytelności następowało pod warunkiem zawieszającym zapłaty ceny, która podlegała uiszczeniu w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy. Dla wykazania skutecznego przejścia wierzytelności niezbędne było zatem przedłożenie bądź dowodu zapłaty ceny przez cesjonariusza, bądź też oświadczenia o zapłacie ceny i przejściu wierzytelności, które sporządzał cedent po ziszczeniu się warunku, o którym mowa wyżej. Żaden z w/w dokumentów nie został jednak złożony do akt sprawy, w konsekwencji czego nie sposób uznać, aby powód wykazał, iż nabył ze skutkiem prawnym wierzytelności wobec T. F. . Nabycia wierzytelności dochodzonej przedmiotowym powództwem nie dowodzi także, co jest zresztą oczywiste, złożona do akt kserokopia pisma z dnia 30 lipca 2018 roku wzywającego do spłaty zadłużenia, a także zawiadomienie dłużnika o przelewie wierzytelności, które to pisma mogą zostać potraktowane, co najwyżej wyłącznie w kategoriach dokumentów prywatnych. Jedynie na marginesie zauważyć należy, że w aktach sprawy brak jest dowodu, nie tylko doręczenia wskazanych pism stronie pozwanej, ale choćby dowodu ich wysłania (nadania). W konsekwencji uznać należy, że powód, od początku postępowania reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, w żaden sposób nie wykazał, że nabył wierzytelność względem pozwanego. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia twierdzenia faktycznego spoczywa na tej stronie, która z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie to powód winien udowodnić, że nabył ze skutkiem prawnym wierzytelność względem pozwanego wynikającą z przedmiotowej umowy pożyczki, i że pozwana powinna zapłacić mu należność w opisanej pozwem wysokości. Stosownie bowiem do treści art. 232 k.p.c. to strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to, że obecnie Sąd nie jest odpowiedzialny za wynik postępowania dowodowego, a ryzyko nieudowodnienia podstawy faktycznej żądania ponosi powód. W przedmiotowej sprawie powód będąc podmiotem, którego istotną działalnością jest skupowanie wierzytelności pieniężnych na masową skalę, z uwagi na zakres prowadzonej działalności winien w sposób szczególny i niewątpliwy wykazać, że nabył ze skutkiem prawnym tę konkretną, określoną wierzytelność wobec wskazanej osoby, czego jednak w sprawie nie uczynił. Wskazać przy tym należy, że obowiązujące przepisy ( art. 207 § 6 k.p.c. ) nakazują stronom postępowania przytaczanie okoliczności faktycznych i dowodów, co do zasady wraz z pierwszym pismem, w którym zajmuje stanowisko w sprawie (pozwie, odpowiedzi na pozew, sprzeciwie). Już zatem w treści pozwu powód winien niezwłocznie przedstawić wszelkie wnioski dowodowe i dowody na uzasadnienie swoich twierdzeń faktycznych ( B. K. , Rozważania o "braku zwłoki" jako podstawie uwzględnienia spóźnionego materiału procesowego na gruncie art. 207 § 6 oraz 217 § 2 k.p.c. Artykuł. S. P. . (...) -148). Wskazać bowiem należy, że § 2 art. 217 k.p.c. jasno wskazuje, że fakty i dowody winny być przytaczane „we właściwym czasie” pod rygorem ich pominięcia jako spóźnionych ( por. Komentarz do art. 217 Kodeksu postępowania cywilnego: P. Telenga i inni, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. WKP, 2012; T. Żyznowski i inni, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1-366. Lex, 2013; B. Karolczyk, Rozważania o "braku zwłoki" jako podstawie uwzględnienia spóźnionego materiału procesowego na gruncie art. 207 § 6 oraz 217 § 2 k.p.c. Artykuł. St.Prawn. 2012/1/123-148 ). Z opisanych powyżej przyczyn uznać należy, że powód nie udowodnił, że pozwany ma obowiązek zapłaty na jego rzecz, jako cesjonariusza kwoty dochodzonej pozwem, co musiało skutkować oddaleniem powództwa w całości. W świetle przeprowadzonych rozważań jedynie na marginesie podnieść należy, że powód nie wykazał, iż umowa pożyczki została przez pierwotnego wierzyciela wykonana. Powód oparł żądanie pozwu na przepisie art. 720 k.c. , w myśl którego, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, kodeksowa definicja pożyczki wskazuje, że świadczeniem dającego pożyczkę jest przeniesienie na własność biorącego pożyczkę określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku i wykonanie tego świadczenia dający pożyczkę powinien udowodnić w procesie cywilnym. Dopiero wówczas zasadne staje się oczekiwanie od biorącego pożyczkę, że udowodni on spełnienie swego świadczenia umownego tj. zwrot pożyczki ( por. wyrok SA we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2012 roku, I ACa 285/12, LEX nr 1162845 ). Innymi słowy pozwany, od którego powód domaga się zwrotu pożyczki nie musi wykazywać zwrotu pożyczki, dopóty powód nie wykaże, że pożyczki udzielił. W realiach przedmiotowej umowy pożyczka miała zostać udostępniona w jednej z czterech, wybranych przez pożyczkobiorcę we wniosku o pożyczkę, form, w terminie 3 dni roboczych od dnia pozytywnej decyzji (...) , co do udzielenia pożyczki. Powyższe oznacza, iż samo podpisanie umowy przez pozwanego nie przesądzało jeszcze o tym, że pożyczkę otrzyma. Skoro tak, to powinnością powoda było wykazanie ponad wszelką wątpliwość, że pożyczkodawca spełnił umówione świadczenie na rzecz pozwanego, zwłaszcza, iż fakt ten był kwestowany przez T. F. . Pomimo zarzutów pozwanego powód nie przedłożył żadnego dokumentu, który wykonanie umowy przez pożyczkodawcę by potwierdzał, do akt sprawy nie został także złożony wniosek o pożyczkę, który wskazywałby, jaką formę wypłaty pożyczki pozwany wybrał. Wprawdzie w umowie znalazł się zapis, że pożyczkobiorca składając podpis na umowie potwierdza odbiór pożyczki udzielonej w ramach umowy, to jednocześnie zapis ten pozostaje w sprzeczności z wcześniejszymi jej zapisami, w których mowa o 3-dniowym terminie na wypłatę pożyczki oraz różnych formach wypłaty i braku oznaczenia , która ma zastosowanie w przypadku tej konkretnej umowy. Podkreślić przy tym należy, że przedmiotowy zapis miał charakter „szablonowy” i był wpisywany w każdą z umów niezależnie od tego, jaką formę wypłaty pożyczki pożyczkobiorca wybrał i w jakiej dacie wypłata pożyczki miała nastąpić, stanowił bowiem element wzoru umowy przedkładanego konsumentowi -pożyczkobiorcy przez przedsiębiorcę. Wskazać wreszcie należy, że nawet gdyby hipotetycznie założyć, że pozwany otrzymał pożyczkę, czego jednak w sprawie powód nie wykazał i czego Sąd orzekający w sprawie nie przyjął, to powód i tak nie wykazał zasadności swojego żądania co do wysokości. Powód dochodził w sprawie kwoty 1.374,99 zł tytułem niespłaconego kapitału, 890,52 zł tytułem prowizji i kosztów związanych z udzieleniem pożyczki oraz odsetek w łącznej kwocie 229,27 zł. Należności wynikające z zobowiązania zaciągniętego przez pozwanego (bez wliczania odsetek) wynosiły zatem łącznie 2.265,51 zł, tymczasem z oświadczenia o wypowiedzeniu umowy sporządzonego w dniu 17 września 2017 roku jednoznacznie wynika, że w przypadku rozwiązania umowy całkowita kwota do zapłaty wynosi 1.743,47 zł, przy czym kwota ta niewątpliwie zawierała w sobie naliczone na w/w datę odsetki karne w wysokości 35,97 zł. Pomimo zaistniałej rozbieżności powód nie wyjaśnił, w jaki konkretnie sposób należności, o których mowa, zostały wyliczone, co sprawia, że dochodzona pozwem kwota jest całkowicie nieweryfikowalna. Nie budzi przy tym wątpliwości, że skoro prowizja operacyjna była pobierana w związku z obsługą pożyczki, to po wypowiedzeniu umowy nie była już należna, o czym przesądza dodatkowo treść pkt 28 umowy, w myśl którego w przypadku wcześniejszej spłaty zobowiązania dłużnik nie uiszcza prowizji operacyjnej od niezapadłych rat. Powyższe rodzi wątpliwość odnośnie prawidłowości wyliczenia dochodzonej kwoty 890,52 zł, wobec wypowiedzenia umowy pismem z dnia 17 września 2017 roku i okresu wypowiedzenia (7 dni), maksymalna wartość opłat prowizyjnych, jakich wierzyciel mógł żądać od dłużnika, wynosiła bowiem 524,82 zł (300 zł prowizji głównej i 6x37,47 zł prowizji operacyjnej za raty od kwietnia do września 2017 roku). Wprawdzie w harmonogramie widnieje także rubryka „opłaty za czynności przed zawarciem umowy”, które miałyby być ujęte w kwocie pożyczki brutto, to i tak suma tychże opłat (250 zł) i prowizji wyliczonych w w/w sposób daje kwotę 774,82 zł, nie zaś kwotę 890,52 zł. Wskazać wreszcie należy, że jak wynika z oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, wymagalne i niespłacone na dzień 17 września 2017 roku (a więc przed terminem płatności 6-ej raty) opłaty prowizyjne miały wynieść łącznie 214,54 zł. W tej dacie niewymagalna: opłata za czynności przed zawarciem umowy wynosiła 0 zł, opłata za udzielenie pożyczki wynosiła 114,74 zł (po 72,71 zł w szóstej i siódmej racie oraz 44,53 zł w racie ósmej), zaś prowizja operacyjna wynosiła 37,47 zł (prowizja z tytułu siódmej raty, wobec upływu okresu wypowiedzenia, nie byłaby już pobierana). Suma kwot 214,54 zł, 114,74 zł i 37,47 zł daje wynik 366,75 zł, a więc ponad dwukrotnie niższy od dochodzonej pozwem kwoty 890,52 zł tytułem prowizji oraz kosztów związanych z udzieleniem pożyczki. Powód nie wyjaśnił również od jakich kwot i za jaki okres została naliczona dochodzona w sprawie należność odsetkowa. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że powołanie dowodów na wykazanie zasadności roszczenia, zarówno w aspekcie „czy się należy”, jak i aspekcie „ile się należy”, obciążało powoda już w pozwie. Powód powinien był w pozwie nie tylko jasno wykazać czego się domaga, ale też powołać dowody na wykazanie zasadności swojego żądania. Poza sporem bowiem pozostaje, że zawsze zachodzi obiektywna potrzeba powołania w pozwie dowodów na wykazanie zasadności swoich roszczeń w zakresie żądanej ochrony prawnej. Z opisanych powyżej przyczyn uznać należy, że powód nie udowodnił, że pozwany ma obowiązek zapłaty na jego rzecz kwoty dochodzonej pozwem, co musiało skutkować oddaleniem powództwa w całości. Z powyższych względów orzeczono, jak w sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. regulującego zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu. Strona pozwana wygrała proces w całości, a zatem należy się jej od powoda zwrot kosztów procesu w łącznej wysokości 917 zł, na którą złożyły się: koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej 900 zł (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, t.j. Dz.U. 2018, poz. 265) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa – 17 zł.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.