w zw. z art. 64§1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 15 stycznia 2019 roku sygn. akt II K 730/18 I. Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok. II. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. kwotę 516,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. III. Zwalnia oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym i opłaty. SSO Robert Rafał Kwieciński UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2019 r. w sprawie II K 730/18 Sąd Rejonowy (...) uznał oskarżonego M. J. za winnego przestępstwa z art.
w zw. z art. 64§1 k.k. , popełnionego w ten sposób, że w dniu 2 czerwca 2018 r. około godziny 17:00 w miejscowości Ż. gm. S. kierował samochodem osobowym m-ki O. (...) o nr rej. (...) w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości 1,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu przy czym przestępstwa tego dokonał będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości przez Sąd Rejonowy (...) sygn. akt II K 385/16 a czynu tego dopuścił się w okresie 5 lat po odbyciu co najmniej 6-ciu miesięcy pozbawienia wolności za podobne przestępstwo umyślne, i za to na podstawie
wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności; ponadto na podstawie art. 42§3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio oraz na podstawie art. 43a§2 k.k. orzekł od oskarżonego M. J. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł. Powyższy wyrok został zaskarżony w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia co do kary i środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, zawartego w pkt 1 i 2 wyroku na korzyść oskarżonego apelacją jego obrońcy. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu: rażącą niewspółmierność (surowość) kary poprzez wymierzenie oskarżonemu kary jednego roku pobawienia wolności oraz orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, bowiem wysokość kary oraz wskazanego środka karnego przekracza stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu oraz została pominięta bardzo trudna sytuacja życiowa oskarżonego i jego konkubiny, które uzasadniają wymierzenie oskarżonemu łagodniejszej kary oraz orzeczenie krótszego okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Oskarżony M. J. opiekuje się swoją poważnie chorą, niepełnosprawną partnerką życiową E. S. , u której w wyniku powikłań pocukrzycowych została amputowana stopa. Konkubina oskarżonego na mocy orzeczenia (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 3 czerwca 2015 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności i wymaga stałej długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Oskarżony wspiera swoją partnerkę we wszystkich sprawach życia codziennego, w tym opiekuje się nią, jeździ z konkubiną do lekarzy, pilnuje aby przyjmowała na czas leki i insulinę, opiekuje się zwierzętami, które posiada jego partnerka, wykonuje wszystkie prace fizyczne w domu, gdyż nie może wykonać ich sama E. S. z uwagi na swoją niepełnosprawność i problemy z poruszaniem się. To na oskarżonym spoczywa także główny ciężar utrzymania partnerki, gdyż ona jedynie utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, w łącznej kwocie około 600 zł miesięcznie, a wskazane środki pieniężne wystarczają jedynie na zakup niezbędnych dla niej leków, środków opatrunkowych oraz insuliny M. J. pracuje zarobkowo w zakładzie stolarskim i ze swojego wynagrodzenia ponosi koszty utrzymania domu, w którym mieszka razem ze swoją partnerką, a także tych pieniędzy utrzymuje E. S. . Nadto oskarżony zabiega o zdobycie środków finansowych, aby pokryć koszty zakupu protezy dla swojej partnerki E. S. , co stanowi kwotę około 22.000 zł. W tym celu kontaktuje się z fundacjami, które mogłyby udzielić wsparcia finansowego jego partnerce zwłaszcza, że konkubina oskarżonego ma do dyspozycji jedynie protezę wstępną, która jest przeznaczona do użytkowania tylko przez kilka miesięcy, a ona ją użytkuje od około dwóch lat z uwagi na brak środków finansowych. W tym momencie wskazana proteza jest już tak zniszczona, że E. S. przy opuszczaniu domu wymaga stałej obecności i opieki oskarżonego. Zatem pominięcie wskazanych okoliczności przez Sąd R. w K. spowodowało wymierzenie kary i środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w nadmiernie surowej wysokości; powołując się na ten zarzuty obrońca wniosła o: zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary do 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres do 10 lat. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się bezzasadna. Przed przystąpieniem do analizy zarzutu zawartego w apelacji sąd odwoławczy pragnie zauważyć, iż orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie jest oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, który został poddany wnikliwej analizie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Analiza dowodów przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy znajduje pełne odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogom art. 424§1 i 2 k.p.k. , co pozwala w pełni na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Sprawstwo i wina oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu nie budziły wątpliwości i nie były kwestionowane we wniesionej apelacji. Sąd meriti dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych opierając się przede wszystkim na w pełni wiarygodnych zeznaniach świadków A. W. i K. A. , jak również P. B. i P. S. . Chybionym był zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary 1 roku pozbawienia wolności oraz środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, jako zarzut kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, „gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy – gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą”. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (por. wyrok SN z dnia 11.04.1985r. V KRN 178/85, publ. OSNKW 1985, nr 7-8, poz. 60, wyrok SN z dnia 30.11.1990r., WR 363/90, OSNKW 1991, nr 7-9, poz. 39). Zgodnie z zasadami wymiaru kary przy wymiarze kary uwzględnia się m.in. motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego( art. 53§2 k.k. ). Ponadto kara powinna być adekwatna do stopnia winy, uwzględniać stopień społecznej szkodliwości czynu oraz uwzględniać cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa( art. 53§1 k.k. ). Kierując się więc tymi wszystkimi zasadami przewidzianymi w kodeksie karnym należy jednoznacznie stwierdzić, że orzeczona zaskarżonym wyrokiem wobec oskarżonego M. J. kara pozbawienia wolności w rozmiarze 1 roku jest w pełni słuszna i zasługuje na aprobatę. Należy podkreślić, że przestępstwo z art.
zagrożone jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, ponadto oskarżony był wielokrotnie karany, w tym za przestępstwa podobne i działał w warunkach recydywy opisanej w art. 64§1 k.k. , a więc sąd I instancji mógł orzec karę do 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Dodatkowo Sąd Rejonowy zasadnie uwzględnił szereg okoliczności obciążających (k. 81v-82), w tym przede wszystkim znaczne stężenie alkoholu w organizmie oskarżonego (ponad 2,5 promila we krwi). W tej sytuacji kara 1 roku pozbawienia wolności zbliżona do minimalnego ustawowego zagrożenia nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową, jest to kara wręcz łagodna wobec oskarżonego M. J. . Należy podkreślić, że oskarżony był już dwa razy karany za czyny z art.
i
, nie wyciągnął z tych skazań żadnych wniosków, nie zmienił swojego zachowania, a popełniając kolejne przestępstwo nie myślał o opiece nad schorowaną konkubiną, co tak szczegółowo opisała obrońca w zarzucie apelacyjnym. Wszystkie okoliczności podniesione przez skarżącą w apelacji mogą być uwzględnione w postępowaniu wykonawczym, np. w razie złożenia wniosku o odroczenie wykonania kary, nie są to natomiast okoliczności, które wpływają na wymiar kary i środka karnego. Odnośnie środka karnego zgodnie z art. 42§3 k.k. sąd rejonowy był zobligowany do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Nie zachodzi w niniejszej sprawie wypadek wyjątkowy, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, który uzasadniałby odstąpienie od orzeczenia ww. środka karnego w tym wymiarze. Ponadto w sprawie II K 385/16 środek ten został już prawomocnie orzeczony. Reasumując: sąd okręgowy zaakceptował wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności, jakie sąd I instancji miał na względnie przy wymiarze kary i środka karnego. W ocenie sądu odwoławczego, dolegliwość wymierzonej oskarżonemu kary jest współmierna w stosunku do stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu i spełnia zadania społecznego oddziaływania kary oraz cele szczególno-prewencyjne. Jest wynikiem trafnej oceny okoliczności przedmiotowych i podmiotowych czynu oraz danych osobopoznwczych oskarżonego i jako spełniająca wymogi zakreślone dyrektywami przepisu art. 53 k.k. , uznana być musi za karę prawidłowo wyważoną. Mając na względzie powyższe rozważania, a także nie znajdując innych podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art. 437§1 k.p.k. sąd okręgowy orzekł o utrzymaniu tego orzeczenia w mocy. W postępowaniu odwoławczym występowała przed sądem okręgowym obrońca oskarżonej ustanowiona z urzędu i z uwagi na jej wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej obrony za to postępowanie orzeczono o tych kosztach na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz. U. z 2002 roku, Nr 123, poz. 1058 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 i 3, § 17 ust. 2 pkt 4 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Ponadto uwzględniając trudną sytuację materialną oskarżonego zwolniono go w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ( art. 624§1 k.p.k. ). SSO R.R. Kwieciński
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.