Sygn. akt III RC 85/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2019r. Sąd Rejonowy w Giżycku III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący SSR Jolanta Dzitowska Protokolant Katarzyna Amielawska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019r . w Giżycku na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego F. C. reprezentowanego przez matkę J. C. przeciwko M. C. o podwyższenie alimentów
- Podwyższa alimenty od pozwanego M. C. na rzecz małoletniego powoda F. C. zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27.03.2015r. w sprawie sygn. akt III RC 2151/13 z kwoty 600 zł miesięcznie do kwoty 800 (osiemset) zł miesięcznie, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminowi płatności każdej z rat, do rąk matki małoletniego J. C. , poczynając od dnia 01 sierpnia 2018 roku.
- W pozostałej części powództwo oddala.
- Nie obciąża pozwanego kosztem opłaty, od której powódka była ustawowo zwolniona.
- Pozostałe koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi.
- Wyrokowi w pkt 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt RC 85/18 UZASADNIENIE J. C. ustawowa przedstawicielka małoletniego F. C. w pozwie przeciwko M. C. wniosła o podwyższenie alimentów w kwocie po 600 zł miesięcznie należnych uprawnionemu, do kwoty po 1.200 zł miesięcznie, płatnych z góry do 10 dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w wypadku zwłoki z płatnością którejkolwiek z rat, począwszy od dnia wniesienia pozwu, do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniego J. C. . Nadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz małoletniego powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wywodziła, że wyrokiem SO w Szczecinie z dnia 27 marca 2015r. sygn. akt XRC2151/13 zasądzono od pozwanego na rzecz powoda alimenty w wysokości po 600 zł miesięcznie. Koszty utrzymania chłopca od tego czasu uległy zwiększeniu. Cierpi on na wiele schorzeń, jest między innymi po operacji przepukliny oponowo – rdzeniowej, korekcji stopy końsko szpotawej, ma pęcherz neurogenny, zaparcia, małogłowie, nadciśnienie tętnicze, subkliniczną niedoczynność tarczycy, niedowład wiotki prawej kończyny dolnej z ograniczeniem ruchu stawu skokowego. Dziecko wymaga rehabilitacji, leczenia w poradniach specjalistycznych, badań, zabiegów oraz zakupu odpowiednich leków i medykamentów. Ponoszone są również koszty dojazdu do poradni specjalistycznych. Uprawniony wymaga korzystania z urządzeń w postaci m.in. poduszki do masażu, gąbek, wycieraczek, piłek, gum, drążków i innych, nadto korzystania z obuwia ortopedycznego i akcesoriów ortopedycznych. Małoletni posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Wymaga stałej i długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Chłopiec jest uczniem szkoły podstawowej. W związku z potrzebą stałej nad nim opieki, jego matka zrezygnowała z pracy. Otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 1.477 zł miesięcznie. Nadto otrzymuje świadczenie wychowawcze i zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Wynajmuje mieszkanie za kwotę 800 zł, do której trzeba doliczyć kosz mediów i energii elektrycznej, co daje kwotę łącznie 1.000 zł. Koszt wyżywienia oraz zakupu środków czystości i kosmetyków określiła na kwotę ok. 400 zł miesięcznie. Chłopiec jest podopiecznym fundacji i otrzymuje częściową refundację kosztów leczenia i rehabilitacji. Pozwany M. C. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podał, że brak jest w chwili obecnej podstaw do uwzględnienia roszczenia, albowiem sytuacja finansowa pozwanego uległa pogorszeniu. Obecnie M. C. pracuje na podstawie umowy o pracę i osiąga dochód miesięczny w wysokości 2.000 zł netto. Nadto otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zasiadania w Radzie Nadzorczej Spółdzielni w wysokości 771,91 zł netto. Nie posiada oszczędności. Zmuszony był sprzedać samochód, gdyż nie było go stać na jego utrzymanie. Ponosi miesięczne wydatki w postaci m.in. kredytu w kwocie 1.700 zł miesięcznie, czynszu wynoszącego 270 zł, opłat za prąd i gaz – 50 zł miesięcznie, biletu komunikacji miejskiej – 100 zł, alimentów – 800 zł. Oprócz uiszczania alimentów wspomaga syna kupując mu artykuły szkolne, końcówki do szczoteczki elektrycznej, doładowuje telefon chłopca. Przesyła co roku matce chłopca połowę otrzymywanej kwoty z tytułu zwrotu podatku (ok. 556 zł), zaś drugą połowę przeznacza na wakacje z dzieckiem. Dołożył się do organizacji (...) syna. Ponosi koszty związane z kontaktami z dzieckiem, gdyż mieszka ok. 600 km od miejsca jego zamieszkania. Pozwany choruje na astmę oskrzelową i odtłuszczenie wątroby. Ponosi koszt zakupu lekarstw w kwocie 50 zł miesięcznie. Zaprzeczył temu, że dziecko choruje na nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy oraz, że ma małogłowie. Powódka na potrzeby postępowania wynajęła mieszkanie, gdyż wcześniej mieszkała z ojcem. Nie przedstawiła ile musi dołożyć do kosztów leczenia i rehabilitacji syna. Na rozprawie w dniu 11 lipca 2018r. powódka wyraziła zgodę na zasądzenie świadczeń alimentacyjnych w kwocie 1.000 zł miesięcznie (k. 363). W wyniku przeprowadzonej rozprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany M. C. i J. C. związek małżeński zawarli 14 lutego 2009r. w S. . W czasie jego trwania wymienionym urodził się w dniu (...) syn F. M. . Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 marca 2015r. sygn. akt X RC 2151/13 rozwiązano przez rozwód małżeństwo wymienionych – z winy powoda M. C. . Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim F. C. powierzono matce, zaś władzę rodzicielską ojca ograniczono do prawa współdecydowania o istotnych życiowych sprawach dziecka takich jak wybór szkoły, zawodu, sposobu leczenia. Wyrokiem rozwodowym ustalono także kontakty powoda M. C. z synem. Kosztami jego utrzymania i wychowania obciążono oboje rodziców i z tego tytułu zasądzono od M. C. rentę alimentacyjną na rzecz małoletniego w kwocie 600 zł miesięcznie płatną z góry do 10 dnia każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono nadto od powoda rentę alimentacyjną na rzecz pozwanej J. C. w kwocie 200 zł miesięcznie. (d: odpis skrócony aktu małżeństwa k. 51, odpis skrócony aktu urodzenia k. 5 akt SO w Szczecinie sygn. akt XRC 2151/13, wyrok k. 389 – 389v akt SO w Szczecinie sygn. akt XRC 2151/13). W czasie orzekania rozwodu i ustalenia wysokości świadczenia alimentacyjnego należnego małoletniemu F. od ojca, J. C. wraz z synem mieszkała u swojego ojca w G. . M. C. w tym czasie zamieszkiwał mieszkanie stron w S. , które nabyli razem za środki pochodzące z kredytu. Ponosił jego koszty w postaci opłat mieszkaniowych wynoszących około 700 zł oraz rat kredytu w kwocie około 1.350 – 1400 zł miesięcznie, które spłacał samodzielnie. Pozwany w tym czasie pracował w zakładzie usługowo – handlowym jako doradca techniczno – handlowy za wynagrodzeniem 1.750 zł miesięcznie brutto. Otrzymywał także kwotę 875 zł brutto miesięcznie za dodatkowe zatrudnienie, które podjął w lipcu 2014r. Na spotkania z dzieckiem przeznaczał kwotę około 200 – 300 zł miesięcznie. J. C. nie pracowała wówczas. Otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne na syna z dodatkiem w kwocie 1.350 zł miesięcznie netto. Nie posiadała innych dochodów. Na opłaty mieszkaniowe przekazywała niekiedy kwotę 300 zł miesięcznie. Małoletni F. uczęszczał do klasy zerowej szkoły podstawowej. Korzystał z obiadów szkolnych wykupowanych za kwotę 50 zł miesięcznie. W związku z rozszczepem kręgosłupa korzystał z rehabilitacji oraz pozostawał pod kontrolą poradni ortopedycznych, nefrologicznych, neurologicznych, gastrologicznych i endokrynologicznych. Wizyty odbywał w ramach państwowej służby zdrowia i korzystał z bezpłatnej rehabilitacji. Na lekarstwa przeznaczana była kwota około 100 zł miesięcznie. (d: uzasadnienie k. 399 – 400 akt SO w Szczecinie sygn. akt XRC 2151/13) Aktualnie od listopada 2018r. powódka J. C. mieszka wraz z małoletnim synem w mieszkaniu należącym do jej partnera, Na poczet jego utrzymania przekazuje kwotę 700 zł miesięcznie. Wcześniej powódka wynajmowała stancje i płaciła za nie wraz z opłatami od 700 – do 1.400 zł miesięcznie. (d: zeznania J. C. k. 488v – 490v, umowy najmu k. 53 – 60, 268 – 271, 279 – 282, rachunki mieszkaniowe k. 392 – 394, 272 – 278, 283 – 287). Powódka nie pracuje zarobkowo. Utrzymuje się z otrzymywanych od pozwanego alimentów w kwocie 600 zł na dziecko i w kwocie 200 zł na siebie, świadczenia wychowawczego, zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem, zasiłku i świadczenia pielęgnacyjnego, świadczeń z programu 500 +. Jej łączny miesięczny dochód z powyższych tytułów wynosi 3.300 zł netto. Jej partner jest żołnierzem zawodowym i zarabia ok. 3.000 zł netto miesięcznie. (d: zeznania J. C. k. 488v – 490v, decyzje k. 61 – 63, 356 – 360). Pozwany M. C. mieszka na stałe w S. . Zatrudniony jest na stanowisku doradcy techniczno – handlowego za wynagrodzeniem wynoszącym netto 2.000 zł miesięcznie. Pracuje nadto jako członek Rady Nadzorczej w Spółdzielni Mieszkaniowej za co otrzymuje miesięcznie 770 zł. Coroczną nadpłatę podatku przeznacza po połowie - na wakacje z synem, zaś drugą połowę środków przekazuje byłej małżonce. Nie ma innych osób na utrzymaniu oprócz syna F. . Spłaca kredyt mieszkaniowy, którego rata miesięczna wynosi ok. 1.700 zł. Pozostały okres spłaty wynosi ok. 16 – 17 lat. Opłaty mieszkaniowe to kwota 400 – 500 zł miesięcznie na którą składa się m.in. czynsz wynoszący 250 zł. Mieszka sam w mieszkaniu o powierzchni 37,5 m 2 zakupionym jeszcze w trakcie trwania małżeństwa z J. C. , które przypadło mu następnie w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków. Posiada wykształcenie – magister inżynier procesów chemicznych. Nie posiada własnego samochodu i korzysta z auta swoich rodziców. Choruje na astmę oraz wątrobę. Miesięczny stały koszt lekarstw to kwota 50 zł. Nie pozostaje obecnie w związku. Pozwany pokrył połowę kosztów organizacji (...) syna. Pokrył też częściowo koszt zakupu roweru i stroju piłkarskiego F. . (wyjaśnienia M. C. k. 364 – 364v, odpowiedź na pozew k. 215 d: zeznania M. C. k. 489v – 490, zaświadczenie o dochodach k. 220, 221, dokumenty przelewów k. 222 – 224, harmonogram spłaty kredytu k 225 – 229). Małoletni F. C. posiada orzeczenie o niepełnosprawności, której zaistnienie datuje się od jego urodzenia. Chłopiec cierpi na wiele schorzeń m.in. stan po operacji przepukliny oponowo – rdzeniowej, korekcji stopy końsko szpotawej, ma pęcherz neurogenny, małogłowie, nadciśnienie tętnicze i subkliniczną niedoczynność tarczycy. Wymaga stałej rehabilitacji oraz leczenia w poradniach specjalistycznych. Chłopiec ma problemy z poruszaniem się, musi korzystać z obuwia ortopedycznego bądź wkładek ortopedycznych do obuwia, których koszt to 250 – 300 zł. Wkładki te muszą być wymieniane co pół roku. W najbliższym czasie ma przejść kolejną operację. Nadto dziecko cierpi na alergie pokarmowe i jest chorowite w związku z czym musi stosować odpowiednią dietę, zaś matka chłopca kupuje mu środki wzmacniające odporność. Nadto istnieje konieczność zakupu przyrządów do rehabilitacji domowej i masażu. Małoletni uczęszcza do 4 klasy szkoły podstawowej. Chłopiec chodzi na dodatkowe zajęcia na basen oraz ma tygodniowo 2 godziny zajęć korekcyjnych. W ciągu roku odbywa około 30 – 40 wizyt u różnych lekarzy, które wiążą się z wyjazdami poza miejsce zamieszkania. Małoletni F. C. jest podopiecznym Fundacji (...) dla dzieci” z której otrzymuje refundacje części kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją. W latach 2017 – 2019 kwota zwrotu uzyskana z Fundacji przez J. C. wyniosła łącznie 16.732,55 zł. Większość środków pochodziła ze zbiórek charytatywnych, w których aktywny udział brała matka dziecka. Dziecko posiada wykupione obiady szkolne. (pozew k. 2 – 4, d: orzeczenie o niepełnosprawności k. 65, 247, 418, zeznania J. C. k. 488v – 490v, zaświadczenia, faktury i dokumentacja medyczna k. 7 – 19, 21 – 33, 35 – 47, 66 – 67, 69 – 89, 91, 97 – 105, 191 – 194, 106, 249 – 261, 263 – 267, 160 – 169, 171, 173 – 190, 295, - 315, 317 – 324, 353 – 355, 371, 377, 381 – 382, 386 – 391, informacje z Fundacji k. 158 -159, 172, 289 – 294, 376, 458, 464 - 482, skierowanie do szpitala k. 468). Pozwany M. C. osobiście z synem widzi się trzy razy w roku. Poza kontaktami osobistymi utrzymuje z dzieckiem kontakt telefoniczny. W czasie pobytu syna u niego w okresie wakacji zabiera syna na wycieczkę. Podczas kontaktów daje synowi prezenty. Jak wyjaśnił na rozprawie nie przesyła prezentów synowi do miejsca jego stałego pobytu, gdyż była żona wyśmiała go z powodu rzeczy, które kupił dziecku w przeszłości. (d: zeznania M. C. k. 489v – 490). Sąd zważył, co następuje: Sąd za całkowicie wiarygodne uznał dowody z przedstawionych w sprawie dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana przez strony postępowania, a ich autentyczność nie budzi wątpliwości. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, a zakres tych świadczeń wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby dziecka, z drugiej możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica – art. 133 § 1 oraz art.135 § 1 kr i o. Od czasu ostatniego ustalenia wysokości alimentów upłynął okres czasu wynoszący ponad 4 lata i w przedmiotowej sprawie zachodzą w ocenie Sądu przesłanki umożliwiające korektę ich wysokości. W świetle przeprowadzonych dowodów zasadne zdaniem Sądu jest podwyższenie kwoty alimentów należnych małoletniemu F. do kwoty po 800 zł miesięcznie. Sytuacja finansowa pozwanego uległa od ostatniej sprawy o ustalenie wysokości obowiązku alimentacyjnego zmianie. J. C. nie podejmuje aktualnie pracy zarobkowej, co jest warunkiem otrzymywania przez nią świadczenia opiekuńczego na syna. Utrzymuje się jak wcześniej ze środków uzyskiwanych z systemu opieki świadczeń oraz alimentów. Nie mieszka już razem z ojcem, lecz u partnera, któremu dokłada się do wydatków mieszkaniowych. Ponosi związane z tym koszty wynoszące ok. 700 zł miesięcznie. M. C. nadal pracuje zarobkowo i jak przedstawiał zarabia obecnie łącznie około 2.900 złotych miesięcznie. Pracuje na tym samym stanowisku co wcześniej, nadto podjął dodatkowe zatrudnienie w Radzie Nadzorczej Spółdzielni. Wciąż na utrzymaniu ma wyłącznie małoletniego F. . Jego sytuacja finansowa względem tej deklarowanej w czasie ostatniej sprawy ustalającej wysokość alimentów, polepszyła się. Wzrosły niewątpliwie od czasu ostatniego postępowania o podwyższenie alimentów koszty utrzymania małoletniego, który kontynuuje edukację szkolną w szkole podstawowej. Mowa tu głównie o wzroście, jaki wynika z rozwoju dzieci. Niewątpliwie koszty zakupu ubrań, wyżywienia, zakupu zabawek, przyborów potrzebnych do szkoły, są wyższe. Zauważyć przy tym należy, że chłopiec jest niepełnosprawny i cierpi na wiele schorzeń, co wiąże się z ponoszeniem znacznych dodatkowych wydatków w postaci dojazdów do lekarzy, diety, przyrządów do ćwiczeń, rehabilitacji i zabiegów, lekarstw, specjalistycznego obuwia. Pozwany zasadniczo nie negował tych okoliczności. Koszty utrzymania dzieci są niewątpliwie wysokie. Prócz potrzeb wynikających z egzystencji, rodzice powinni zapewnić dzieciom również możliwości rozwoju duchowego, rozrywek. Wymienione potrzeby mogą być jednak zaspokojone w sposób ograniczony możliwościami zarobkowymi i majątkowymi rodziców. Zasądzone alimenty w wysokości po 800 zł miesięcznie po upływie trzech lat od uprawomocnienia wyroku w sprawie o rozwód, pokryją koszty ubrań, wyżywienia, odzieży i edukacji małoletniego, a także częściowo koszty jego leczenia. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż to J. C. na co dzień opiekuje się małoletnim, który nie jest jeszcze samodzielny, a zatem w większym stopniu spełnia obowiązek alimentacyjny. Pozwany, który na co dzień nie jest obarczony tym obowiązkiem, może bardziej skupić się na pracy zawodowej i spełniać go względem dziecka, utrzymując je. Zaznaczyć przy tym należy, że choć koszty leczenia i rehabilitacji dziecka częściowo pokrywane są ze środków uzyskiwanych z fundacji, to w pierwszej kolejności oczekiwać należy zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb dziecka od jego rodzica. Okoliczność, że chłopiec korzysta z takiej pomocy nie zwalnia zatem w żadnym razie pozwanego z obowiązku pokrywania takich kosztów. Alimenty w zasądzonej wysokości pozwolą kontynuować proces leczenia małoletniego. Brak jest przy tym jednakże przesłanek, aby uwzględnić powództwo w zakresie żądania powódki podwyższenia alimentów powyżej kwoty 800 złotych miesięcznie na dziecko. Uzyskiwane przez pozwanego środki nie pozwalają w ocenie Sądu na zasądzenie wyższych alimentów. Ustalona wyrokiem wysokość świadczenia odpowiada około 27,5% jego miesięcznych dochodów. Sąd zważył przy tym, że pozwany także poza alimentami w pewnym stopniu przyczynia się do utrzymania chłopca. M. C. pokrył częściowo koszty I Komunii syna, dołożył się do zakupu roweru i stroju piłkarskiego, zabiera chłopca na wycieczki w czasie, gdy ten u niego przebywa. Na uwadze mieć należy także, że ponosi on znaczne koszty związane z wykonywaniem kontaktów z synem, gdyż mieszka on na drugim krańcu kraju. W pozostałej części więc Sąd powództwo oddalił. Sąd odstąpił od obciążania pozwanego kosztem opłaty sądowej od pozwu, od uiszczenia której powódka była ustawowo zwolniona uznając, iż tego rodzaju rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w aktualnej sytuacji finansowej zobowiązanego, obciążonego obowiązkiem alimentacyjnym na dwie osoby. O pozostałych kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w myśl art. 100 kpc . W oparciu o art. 333 § 1 pkt 1 kpc Sąd wyrokowi w części zasądzającej alimenty nadał rygor natychmiastowej wykonalności.