Sygn. akt VII U 713/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: sekr. sądowy Anna Bańcerowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy P. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wysokość kapitału początkowego i wysokość emerytury na skutek odwołania P. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 19 marca 2018 r. znak (...) -2004, z dnia 20 marca 2018 r. znak: (...)
- umarza postępowanie w części w jakiej zaskarżone decyzje zostały zmienione przez decyzje z dnia 22 października 2018 r. znak (...) -2004 oraz z dnia 23 października 2018 r. znak (...) ,
- oddala odwołanie w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE P. M. w dniu 9 kwietnia 2018r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 20 marca 2018r., znak: (...) przyznającej emeryturę. Ubezpieczony wskazał, że organ rentowy nie uwzględnił jego dochodów z 1998r. w kwocie 15.393,97 zł, ponieważ przedłożone zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 22 października 1999r. jest rzekomo wadliwe formalnie z uwagi na brak pieczątki. Organ rentowy jednocześnie przyjął jednak do kalkulacji zarobki z 1997r. w kwocie 10.800,00 zł, które zostały wykazane w tym samym zaświadczeniu. Ubezpieczony podkreślił, że oryginał druku Rp-7 z dnia 22 października 1999r. został przekazany do organu rentowego wraz ze świadectwem pracy z (...) Sp. z o.o. jako załącznik do wniosku o ustalenie kapitału początkowego z dnia 29 sierpnia 2003r. Dlatego też zdaniem ubezpieczonego zarzut o niedostarczeniu oryginału tego dokumentu jest niezasadny. Ubezpieczony podkreślił również, że organ rentowy w przesyłanych informacjach o stanie jego konta dotyczących zwaloryzowanego kapitału początkowego nie wskazywał na brak jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego na wyliczenie wysokości kapitału początkowego. Ubezpieczony nie zgodził się nadto z przyjęciem do wyliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego i wyliczenia wskaźnika tej podstawy 1 roku i 9 miesięcy, zamiast okresu faktycznego zatrudnienia i odprowadzania wysokich składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz podatników w Polsce, czyli od 1997r. ( odwołanie z dnia 9 kwietnia 2018r., k. 3-4 a.s. ). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w odpowiedzi na odwołanie z dnia 11 czerwca 2018r. wniósł o oddalenie odwołania. Organ rentowy uzasadniając swe stanowisko wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W ocenie Oddziału przedstawione dokumenty potwierdzają wykonywanie pracy przez ubezpieczonego stale przez ponad 6 miesięcy, lecz nie potwierdzają wysokości uzyskanego przez niego dochodu w grudniu 1998r. W związku z tym organ rentowy uwzględnił za ten okres jedynie przeciętne wynagrodzenie w kwocie 250,00 zł dodając, że płatnik rozliczał deklaracje bezimienne. W związku z tym w miejsce postulowanej kwoty 15.393,97 zł, została przyjęta kwota 14.231,88 zł. Zdaniem organu rentowego odwołanie ubezpieczonego jest niemożliwe do uwzględnienia poprzez uregulowania ustawodawcze ( odpowiedź na odwołanie z dnia 11 czerwca 2018r., k. 20 a.s. ). Pełnomocnik ubezpieczonego na rozprawie w dniu 18 września 2018r. doprecyzował, że odwołanie złożone przez P. M. dotyczy także decyzji ustalającej wysokość kapitału początkowego, wydanej w dniu 19 marca 2018r., znak: (...) -2004 ( protokół rozprawy z dnia 18 września 2018r., k. 34 a.s. ). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: P. M. był zatrudniony w (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. w okresie od dnia 1 kwietnia 1997r. do dnia 31 października 1999r. w wymiarze 1/2 etatu, na stanowisku dyrektora ds. administracji nieruchomości, a ostatnio jako dyrektor ds. zarządzania nieruchomości ( świadectwo pracy z dnia 29 października 1999r., akta ZUS ). Ubezpieczony pracując u ww. pracodawcy uzyskał wynagrodzenie w kwotach: 10.800,00 zł w 1997r., 15.393,97 zł w 1998r. oraz 20.641,71 zł w 1999r. ( zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 22 października 1999r., akta ZUS ). Według kartotek płacowych w 1998r. wynagrodzenie ubezpieczonego obejmował kwoty: po 1.200,00 zł za miesiące od stycznia do lipca, 1.412,09 zł za sierpień, po 1.200,00 zł za wrzesień i październik, 1.981,88 zł za listopad oraz 1.200,00 zł za grudzień ( kartoteki płacowe za okres od stycznia do grudnia 1998r., k. 51-62 a.s. ). P. M. w dniu 11 września 2003r. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o ustalenie kapitału początkowego ( wniosek z dnia 11 września 2003r., akta ZUS ). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wydał decyzję w dniu 25 kwietnia 2008r., znak: (...) -2004, w której ustalił kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999r. w kwocie 14.648,81 zł, przyjmując do wyliczenia okresy składkowe w wymiarze 1 roku i 9 miesięcy oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru w wysokości 17,88%, do którego wyliczenia przyjęto podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 10 lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1998r. ( decyzja z dnia 25 kwietnia 2008r., akta ZUS ). W okresach od 2 stycznia 2001r. do 31 października 2002r. oraz od 1 marca 2003r. do 31 grudnia 2017r. P. M. był zatrudniony w (...) sp. z o.o. w W. na stanowisku Business (...) . Pracodawca wystawił w dniu 2 lutego 2017r. zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, z którego wynika, że łączna kwota dochodu ubezpieczonego wyniosła: w 2001r. – 247.619,03 zł, w 2002r. – 237.55,91 zł, w 2003r. – 254.577,44 zł, w 2004r. – 317.744,02 zł, w 2005r. – 330.489,55 zł, w 2006r. – 401.400,00 zł, w 2007r. – 458.307,80 zł, w 2008r. – 524.266,53 zł, w 2009r. – 503.833,80 zł, w 2010r. – 482.301,91 zł, w 2011r. – 430.890,36 zł, w 2012r. – 465.609,00 zł, w 2013r. – 550.045,93 zł, w 2014r. – 287.256,00 zł, w 2015r. – 296.123,18 zł, w 2016r. – 292.266,84 zł i w 2017r. – 352.938,90 zł (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 2 lutego 2017r., akta ZUS, świadectwo pracy z dnia 31 grudnia 2017r., akta ZUS). Ubezpieczony w dniu 15 lutego 2018r. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o przyznanie prawa do emerytury ( wniosek z dnia 15 lutego 2018r., akta ZUS ). Organ rentowy wydał wówczas decyzję z dnia 19 marca 2018r., znak: (...) -2004, w której ponownie ustalił wysokość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. na kwotę 14.822,28 zł. Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu do okresów składkowych jeden rok i 9 miesięcy zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. od dnia 1 kwietnia 1997r. do dnia 31 grudnia 1998r. Za 1998r. Oddział uwzględnił zarobki osiągane przez ubezpieczonego w 1998r. w kwocie 14.231,88 zł, zamiast kwoty 15.393,97 zł, wynikającej z zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 22 października 1999r., ponieważ wskazany dokument nie zawiera pieczątki nagłówkowej ( decyzja z dnia 19 marca 2018r., akta ZUS ). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w dniu 20 marca 2018r. wydał decyzję znak: ENP/6/045169575, przyznająca ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 lutego 2018r. Wysokość emerytura została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Do wyliczenia przyjęto kwotę składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji – 520.978,07 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego – 55.360,77 zł i średnie dalsze trwanie życia wynoszące 205,70 miesięcy ( decyzja z dnia 20 marca 2018r., akta ZUS ). P. M. złożył odwołanie od wskazanych decyzji z dnia 19 marca 2018r. oraz z dnia 20 marca 2018r. W toku postępowania sądowego organ rentowy wydał decyzję z dnia 22 października 2018r., znak: (...) -2004, ustalającą ponownie kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999r. na kwotę 14.868,28 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego przyjęto wynagrodzenie osiągnięte przez ubezpieczonego w 1998r. w kwocie 15.393,97 zł na podstawie potwierdzenia z Wydziału (...) i Składek oraz przedłożonych kartotek zarobkowych. Ponownie organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu do okresów składkowych okres jednego roku i 9 miesięcy ( decyzja z dnia 22 października 2018r., akta ZUS ). Z kolei decyzją z dnia 23 października 2018r., znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. przeliczył P. M. emeryturę, uwzględniając przeliczony kapitał początkowy ( decyzja z dnia 23 października 2018r., akta ZUS ). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, a także złożonych przez ubezpieczonego w toku postępowania. W ocenie Sądu dokumenty te, obejmujące decyzje ZUS oraz potwierdzające zatrudnienie i wysokość dochodów P. M. , były wiarygodne i ostatecznie nie były kwestionowane przez strony procesu. W związku z tym stanowiły podstawę ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie odwołania P. M. w części podlegało umorzeniu, zaś w pozostałym zakresie Sąd odwołanie oddalił. Z uwagi na przedmiot sporu tytułem wstępu podkreślania wymaga, że P. M. , jako osobie urodzonej pod dniu 31 grudnia 1948r., przysługuje prawo do emerytury w myśl art. 24 i następnych ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 t.j.) , zwanej dalej ustawą emerytalną. Wymieniony przepis art. 24 wskazuje, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i
- Zasady obliczania wysokości emerytury określonej w art. 24 zostały ustalone w art. 25-26 ustawy emerytalnej. W myśl art. 26 emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183 ustawy. Z kolei z art. 25 ust. 1 ustawy wynika, że podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 ustawy, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zaewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych , z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185 . W świetle zacytowanych przepisów jednym z podstawowych elementów obliczenia wysokości przyznanej ubezpieczonemu emerytury jest kapitał początkowy. Zgodnie z art. 173 ust. 1-3 ustawy emerytalnej ustala się go dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat. Jego wartość ustala się na dzień wejścia w życie ustawy. Z kolei w myśl art. 174 ust. 1 i 2 w/w ustawy, wyliczenia kapitału dokonuje się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-
- Ustala się podstawę wymiaru w oparciu o zasady określone w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, to jest z okresu kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych przed dniem 1 stycznia 1999r. (art. 15 ust. 1) bądź z okresu 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu (art. 15 ust. 6). Ponadto, przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust.
- Sąd, rozpoznając odwołanie P. M. , ocenił, że zastosowanie w zakresie w jakim ZUS uwzględnił żądanie ubezpieczonego i wydał nowe decyzje, powinien znaleźć art. 477 13 § 1 k.p.c. Wskazany przepis stanowi, że zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. W rozpatrywanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. decyzją z 19 marca 2018r. w sprawie ponownego ustalenia kapitału początkowego oraz decyzją z 20 marca 2018r. w sprawie przeliczenia emerytury, zmienił decyzje zaskarżone przez P. M. w ten sposób, że przyjął do wyliczenia wartości kapitału początkowego wysokość wynagrodzenia uzyskanego przez ubezpieczonego w roku 1998 w kwocie 15.393,97 zł, ustaloną na podstawie kart wynagrodzeń oraz wynikającą z Rp-
- Powyższa okoliczność wynika wprost ze stanowiska organu rentowego przedstawionego w piśmie procesowym z 25 października 2018r. ( k. 68 a.s. ), w którym ZUS wskazywał na dokonanie powyższej zmiany, a także z analizy decyzji z 19 marca 2018r. W dokumentach stanowiących załączniki do tej decyzji organ rentowy wskazał, że przyjął za rok 1997 wynagrodzenie w kwocie 10.800 zł (tak samo jak w zaskarżonej decyzji), a za 1998r. wynagrodzenie wynoszące 15.393,97 zł (wyższe niż w zaskarżonej decyzji, zgodnie z informacją z Rp-7). W konsekwencji w zakresie zarzutów ubezpieczonego dotyczących wadliwej, zbyt niskiej kwoty wynagrodzenia za 1998r., przyjętej do wyliczenia kapitału początkowego i zarazem emerytury, żądanie P. M. zostało zaspokojone. W tej więc części zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 477 13 § 1 k.p.c. , o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. W pozostałym zakresie odwołanie podlegało oddaleniu, gdyż ubezpieczony wnosił o przyjęcie do wyliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego całego okresu zatrudnienia w Polsce począwszy od 1997r. Organ rentowy w zaskarżonych decyzjach wyliczających wysokość kapitału początkowego, do okresów składkowych uwzględnił ubezpieczonemu 1 rok i 9 miesięcy zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. od dnia 1 kwietnia 1997r. do dnia 31 grudnia 1998r. Takie stanowisko organu rentowego jest prawidłowe, ponieważ kapitał początkowy ustala się na dzień wejście w życie ustawy emerytalnej, a więc na 1 stycznia 1999r., uwzględniając do wyliczenia tylko te okresy, które przypadały przed tą datą. Wskazuje na to wyraźnie art. 174 ustawy emerytalnej. Podkreśla się to również w orzecznictwie wskazując, że podstawę wymiaru kapitału początkowego, stosownie do treści art. 174 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ustala się przyjmując okresy składkowe i nieskładkowe przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy emerytalnej, a zatem do dnia 31 grudnia 1998r. ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2013r., sygn. akt III AUa1113/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2016r., sygn. akt III AUa 1227/15 ). W związku z tym brak jest możliwości uwzględnienia ubezpieczonemu przy ustalaniu kapitału początkowego okresu zatrudnienia od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 31 października 1999r. jak również kolejnych okresów pracy. Okresy te nie zostały pominięte przy wyliczaniu emerytury z tym, że organ rentowy dokonując wyliczeń świadczenia emerytalnego za okres po 1 stycznia 1999r. uwzględnił składki zaewidencjonowane na koncie ubezpieczonego z uwzględnieniem waloryzacji, które były odprowadzane po 1 stycznia 1999r. W związku z powyższym w pozostałym zakresie Sąd oddalił odwołanie, o czym na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł w punkcie 2 wyroku. ZARZĄDZENIE (...)