Sad powszechny, II Ca 628/13

Sygn. akt II Ca 628/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 6 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Henryk Haak SSO Marian Raszewski – spr. Protokolant: sekr. sądowy E.Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. przeciwko M. R. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 31 lipca 2013r. sygn. akt I C 1017/13

1. zmienia zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt I C 1017/13 w ten sposób, że: I. zasądza od pozwanej M. R. na rzecz powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. kwotę 1225,80 zł (tysiąc dwieście dwadzieścia pięć złotych 80/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 7 lutego 2013 r. do dnia zapłaty II. zasądza od pozwanej M. R. na rzecz powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. kwotę 175 zł (sto siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania, w tym kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego
2. zasądza od powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. na rzecz pozwanej M. R. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 628/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim zasądził od pozwanej M. R. na rzecz powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. kwotę 4.903,20 zł z ustawowymi odsetkami tytułem kary umownej wynikającej z umowy o roboty budowlane zawartej w dniu 1 grudnia 2009 r. Apelację od powyższego orzeczenia wniosła pozwana M. R. zaskarżając je w całości. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie dochodzonego pozwem roszczenia stanowi art. 484 § 2 k.c. Wskazać należy, iż wyrok Sądu Rejonowego zaskarżony został w całości, stąd w ocenie Sądu Okręgowego w żądaniu dłużniczki mieści się również żądanie zmniejszenia kary umownej (por. wyrok SN z dnia 14 lipca 1976 r. sygn. akt I CR 221/76, publ. OSNC 1977/4/76, wyrok SN z 16 lipca 1998 r. sygn. akt I CKN 802/97, publ. OSNC 1999/2/32). Podkreślenia wymaga, że skoro skarżąca w apelacji domagała się zastosowania art. 5 k.c. i ograniczenia jej odpowiedzialności z tytułu kary umownej, to żądanie to należało potraktować jako wniosek o miarkowanie kary umownej znajdujący oparcie w art. 484 § 2 k.c. , który można zgłosić do zamknięcia postępowania przed Sądem II instancji (por. wyrok SN z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II CSK 421/07, publ. LEX 361437, wyrok SN z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt V CSK 375/12, publ. LEX 1360347). Wskazać także trzeba, że możliwość miarkowania kary umownej nie jest wyłączona w stosunkach między podmiotami gospodarczymi, w ramach prowadzonej przez nich działalności (por. wyrok SN z 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt V CSK 34/06, publ. LEX 195426). Mając na uwadze powyższe założenia wskazać należy, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do skorzystania z instytucji miarkowania kary umownej. Bezspornym jest bowiem, że zobowiązanie ciążące na dłużniczce, a polegające na naprawie awarii zamontowanej centrali zostało, z opóźnieniem, ale w całości wykonane. Nie ulega również wątpliwości, że z uwagi na konieczność dokonania naprawy w Holandii pozwana dokonała jej w najkrótszym możliwym terminie. Na zauważenie wymaga również okoliczność, że umowa o roboty budowlane z dnia 1 grudnia 2009 r. przewidywała postanowienia i terminy obiektywnie niemożliwe do wykonania. W ocenie Sądu Okręgowego gdyby nie została ona zawarta w trybie zamówień publicznych i między profesjonalistami można by rozważać jej unieważnienie na podstawie art. 353 1 k.c. Umowa ta zawiera bowiem bardzo restrykcyjne klauzule, w których uprzywilejowana jest tylko jedna strona – inwestor. Nie pozostawia ona z kolei w zasadzie żadnych praw wykonawcy a tym samym w żaden sposób nie zabezpiecza jego interesów, w jej treści obwarowano jedynie wszelkie sankcje wobec wykonawcy. W ocenie Sądu Okręgowego zasadny jest również zarzut apelacji dotyczący przekroczenia przez Sąd Rejonowy zasady swobodnej oceny dowodów. Wskazać trzeba, że wnioski poczynione przez Sąd I instancji są zbyt daleko idące i nie znajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z dowodów ujawnionych w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wynika jaka była przyczyna uszkodzenia centrali, a kategoryczne wnioski, iż z całą pewnością nie stało się to z uwagi na jej złe użytkowanie przez pracowników inwestora są dowolne i nie poparte żadnymi dowodami w sprawie. Niezasadnym było również zupełne pominięcie dowodu z dokumentu prywatnego przedłożonego przez pozwaną. Sąd Rejonowy wydaje się nie zauważać, iż dokument taki wprawdzie posiada słabszą moc dowodową w porównaniu z dokumentem urzędowym, jednak przepisy prawa jasno stanowią, iż nie jest on zupełnie pozbawiony mocy dowodowej ( art. 245 k.p.c. ). Przepisy przewidują również konsekwencje zaprzeczenia prawdziwości dokumentu urzędowego ( art. 253 k.p.c. ), którą to regulację Sąd Rejonowy zupełnie pominął w swoich rozważaniach. Mając na uwadze powyższe okoliczności w ocenie Sądu Okręgowego słusznym było miarkowanie kary umownej zastrzeżonej w umowie o roboty budowlane, zawartej między stronami w dniu 1 grudnia 2009 r. i obniżenie jej do ¼ umówionej wysokości. Z tych przyczyn na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 505 13 § 1 i § 2 k.p.c. - orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. rozdzielając je stosunkowo.