Sad powszechny, IV U 919/17

Sygn. akt IV U 919/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2019 r. w S. odwołania E. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 25 października 2017 r. Nr (...) w sprawie E. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję częściowo i ustala E. G. wysokość emerytury na kwotę (...) ,70 (jeden tysiąc sto siedemdziesiąt pięć 70/100) złotych od dnia 1 października 2017 roku z uwzględnieniem kapitału początkowego w kwocie 77.068,75 (siedemdziesiąt siedem tysięcy sześćdziesiąt osiem 75/100) złotych; II. oddala odwołanie w pozostałej części. UZASADNIENIE Decyzją z 25 października 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 24 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z z2017r. poz. 1383 ze zm.) przyznał E. G. prawo do emerytury od 1 października 2017r., tj. od wejścia w życie przepisów ustawy z 16 listopada 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017r. poz.38). Wysokość emerytury organ rentowy ustalił wg zasad określonych w art. 26 powyższej ustawy na kwotę 1 050,43 złotych brutto miesięcznie. Jednocześnie organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach wskazując, że nie udowodniła co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (decyzja z 25 października 2017r. o przyznaniu emerytury k.8 akt emerytalnych). Odwołanie od w/w decyzji złożył E. G. kwestionując ustaloną przez organ rentowy wysokość kapitału początkowego, a przez to wysokość emerytury. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczona wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu rentowego, który do ustalenia wysokości kapitału i wysokości emerytury nie uwzględnił rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach oraz urlopu wychowawczego, na którym przebywała 13 lat (odwołanie k.1 akt sprawy). Na rozprawie w dniu 26 lipca 2018r. ubezpieczona wniosła o wyliczenie wysokości emerytury i wysokości kapitału początkowego z uwzględnieniem okresu zatrudnienia w Zakładzie (...) przy Instytucie (...) od 30 kwietnia 1975r. do 15 czerwca 1977r. (k.12-13 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podnosząc, że do wysokości kapitału początkowego uwzględnione zostały okresy opieki nad dziećmi: od 23 kwietnia 1993r. do 31 grudnia 1993r., od 1 stycznia 1994r. do 30 września 1997r. oraz od 31 maja 1998r. do 9 sierpnia 1998r., tj. ukończenia przez córkę (...) . roku życia. Organ rentowy wyjaśnił, że do wysokości kapitału początkowego nie został uwzględniony okres pracy ubezpieczonej od 30 kwietnia 1975r. do 15 czerwca 1977r. z uwagi na brak pieczątki w świadectwie pracy. Ponadto wskazał, że ubezpieczona nie przedstawiła świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a w konsekwencji nie wykazała, by legitymowała się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.13 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 2 października 2017r. ubezpieczona E. G. , urodzona w dniu (...) , wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z wnioskiem o emeryturę wraz rekompensatą z tytułu pracy w szczególnych warunkach (k.1-3 akt emerytalnych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, zaskarżoną decyzją z dnia 25 października 2017r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od dnia 1 października 2017r. ,tj. od wejścia w życie przepisów ustawy z 16 listopada 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017r. poz.38) i ustalił, że kwota emerytury ubezpieczonej wynosi 1 050,43 złotych miesięcznie. Nadto organ rentowy wskazał, że przy ustaleniu wysokości emerytury nie uwzględniono rekompensaty, gdyż ubezpieczona nie udowodniła 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (decyzja z 25 października 2017r. o przyznaniu emerytury k.8 akt emerytalnych). Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 16 lat i 1 miesiąc okresów składkowych oraz 4 lata i 9 miesięcy okresów nieskładkowych (w tym 4 lata i 7 miesięcy jako okres opieki nad dziećmi), a do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie ubezpieczonej, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych przypadających na okres od 1 stycznia 1977r. do 31 grudnia 1986r. Ustalony w oparciu o powyższe wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 30,64%. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresu zatrudnienia ubezpieczonej od 12 kwietnia 1979r. do 28 lutego 1987r. z uwagi na brak pieczątki firmowej na świadectwie pracy oraz okresu opieki nad dzieckiem od 10 sierpnia 1998r. do 31 grudnia 1998r. jako przekraczającego okres podlagający zaliczeniu na podstawie art. 7 ust. 5 w/w ustawy (decyzja z 20 października 2017r. o ponownym ustaleniu kapitału początkowego k.38 akt o ustalenie kapitału początkowego). W okresie od 30 kwietnia 1975r. do 15 czerwca 1977r. ubezpieczona była zatrudniona w Zakładzie (...) przy Instytucie (...) jako monter elementów półprzewodnikowych (świadectwo pracy z 15 czerwca 1977r. k.4 akt o ustalenie kapitału początkowego za wnioskiem z 5 listopada 2002r., umowa o pracę z 30 kwietnia 1975r. – akta osobowe oraz legitymacja ubezpieczeniowa k.11 akt sprawy). Następnie E. G. była zatrudniona w (...) Zakładach (...) w W. na stanowisku monterki (świadectwo pracy z 28 września 1987r. za okres od 29 sierpnia 1977r. do 30 września 1987r. k.5 akt o ustalenie kapitału początkowego za wnioskiem z 5 listopada 2002r.). W okresie tego zatrudnienia, tj. w dniu 1 stycznia 1983r. ubezpieczona urodziła syna P. (kopia odpisu aktu urodzenia syna k.17 akt sprawy). W związku ze sprawowaniem stałej opieki nad dzieckiem w okresie od 20 maja 1983r. do 18 maja 1986r. ubezpieczona nie wykonywała pracy na rzecz (...) Zakładów (...) i przebywała na bezpłatnym urlopie wychowawczym (podanie o urlop wychowawczy – akta osobowe). W okresie od 1 października 1987r. do 31 sierpnia 1991r. ubezpieczona pracowała jako sprzątaczka w Akademii Obrony Narodowej w W. (świadectwo pracy z 31 sierpnia 1991r. k.6 w/w akt o ustalenie kapitału początkowego). W dniu 13 listopada 1992r. ubezpieczona urodziła syna D. (odpis aktu urodzenia k.11 akt o ustalenie kapitału początkowego za wnioskiem z 5 listopada 2002r.). W chwili urodzenia syna ubezpieczona była zatrudniona w firmie (...) w W. na stanowisku introligatora (świadectwo pracy z 31 grudnia 1992r. za okres 7 stycznia 1991r. do 28 lutego 1991r. oraz od 2 września 1991r. do 21 grudnia 1992r. k.7 w/w akt o ustalenie kapitału początkowego). Od dnia 23 kwietnia 1993r. ubezpieczona korzystała z bezpłatnego urlopu wychowawczego (świadectw pracy z 31 grudnia 1993r. za okres od 1 stycznia 1993r. do 31 grudnia 1993r. k.8 w/w akt o ustalenie kapitału początkowego). Córkę E. ubezpieczona urodziła w dniu 9 sierpnia 1994r (odpis aktu urodzenia córki k.12 w/w akt o ustalenie kapitału początkowego). W chwili urodzenia córki ubezpieczona nadal korzystała z bezpłatnego urlopu wychowawczego udzielonego przez firmę (...) w W. . W związku ze sprawowaniem opieki nad córką E. ubezpieczona korzystała z urlopu wychowawczego do dnia 9 sierpnia 1998r., tj. ukończenia przez córkę (...) . roku życia. Po wykorzystaniu urlopu ubezpieczona rozwiązała umowę o pracę z firmę (...) w W. (świadectwo pracy z 20 listopada 1998r. za okres od 1 stycznia 1994r. do 19 listopada 1998r. k.9 w/w akt o ustalenie kapitału początkowego). Dodatkowo w okresie od 1 października 1997r. do 30 maja 1998r.ubezpieczona była zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- Handlowym (...) S.C. z siedzibą w S. na stanowisku preserki (świadectwo pracy z 30 maja 1998r. k.10 w/w akt o ustalenie kapitału początkowego). Łączny przyjęty przez organ rentowy wymiar okresów nieskładkowych związanych ze sprawowaniem przez ubezpieczoną opieki nad dziećmi wynosi 4 lata i 7 miesięcy (decyzja z 20 października 2017r. o ponownym ustaleniu kapitału początkowego k.38 akt o ustalenie kapitału początkowego). Wysokość kapitału początkowego ubezpieczonej ustalona przy przyjęciu okresu zatrudnienia w Zakładzie (...) przy Instytucie (...) w W. od 30 kwietnia 1975r. do 15 czerwca 1977r. i przy uwzględnieniu zarobków osiąganych w powyższym okresie (za rok 1975 – 14 148 złotych, za rok 1976 – 24 738 złotych, za rok 1977 – 19 719 złotych) wynosi 77 068,75 złotych, a wysokość emerytury ubezpieczonej ustalona na dzień 1 października 2017r. przy uwzględnieniu tak obliczonego kapitału początkowego wynosi 1 175,70 złotych brutto miesięczne (opinia biegłej księgowej A. D. k.40-46 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej E. G. okazało się częściowo zasadne. Zgodnie z art.174 ust.2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się odpowiednio przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy ,tj. przed 1 stycznia 1999r. okresy składkowe, o których mowa w art.6, a także okresy nieskładkowe, o których mowa w art.7 pkt 1-3, 5 i 6-12, W świetle powyższego uregulowania nieuzasadnione okazały się zarzuty ubezpieczonego co do nieprzyjęcia przez organ rentowy do obliczenia wysokości kapitału początkowego okresów ubezpieczania przypadających po 31 grudnia 1998r. W odwołaniu i w toku postępowania ubezpieczona kwestionowała wysokość kapitału początkowego, a przez wysokość emerytury, która w jej ocenie obliczona została nieprawidłowo z uwagi na nieuwzględnienie okresu zatrudnienia w Zakładzie (...) przy Instytucie (...) od 30 kwietnia 1975r. do 15 czerwca 1977r., okresu bezpłatnego urlopu wychowawczego z tytułu sprawowania opieki nad synem P. , a ponadto rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do ponownego ustalenia wysokości kapitału początkowego ubezpieczonej i w konsekwencji do przeliczenia wysokości emerytury ubezpieczonej z uwzględnieniem okresu zatrudnienia ubezpieczonej w latach 1975-1977r. Ustalenia Sądu pokazują, że w okresie od 30 kwietnia 1975r. do 15 czerwca 1977r. ubezpieczona była zatrudniona w Zakładzie (...) przy Instytucie (...) , zaś w okresie od 29 sierpnia 1977r. do 30 września 1987r. w (...) Zakładach (...) w W. . W toku postepowania Sąd pozyskał akta osobowe ubezpieczonej z okresu zatrudnienia w Zakładzie (...) przy Instytucie (...) (okresu nie uwzględnionego dotychczas do wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury) oraz w (...) Zakładach (...) w W. , na podstawie których biegła wyliczyła, że wynagrodzenie zasadnicze ubezpieczonej w roku 1975 roku wyniosło 14 148 złotych, w roku 1976 – 24 738 złotych, zaś w roku 1977 – 19 719 złotych. W oparciu o tak ustalone wynagrodzenie, biegła z zakresu księgowości ustaliła, że wysokość kapitału początkowego ubezpieczonej wynosiłaby 77 068,75 złotych, a wysokość emerytury – w oparciu o tak ustalony kapitał – na dzień 1 października 2017r. wynosi 1 175,70 złotych brutto miesięcznie (opinia biegłej k.40-46 akt sprawy). Analizując powyższe wyliczenia biegłej Sąd stwierdził, że są one wiarygodne i dają podstawę do dalszej zmiany zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień 1 października 2017r. wynosi 1 175,70 złotych miesięcznie. Mając to na uwadze, na podstawie art.477.14§1 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł w pkt I sentencji wyroku. Sąd nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia odwołania ubezpieczonej w zakresie, w jakim ubezpieczona zakwestionowała nieuwzględnienie do obliczenia wartości emerytury rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z art.21 ust.1 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2008r., Nr 237, poz.1656 ze zm.) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat, przy czym w myśl ust.2 powyższego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że ubezpieczona nie legitymuje się 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu dotychczasowych przepisów. Należy wskazać, że praca w szczególnych warunkach to praca, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) wyliczona enumeratywnie w wykazach zawartych w załączniku do przedmiotowego rozporządzenia, przy czym zgodnie z §2 ust.1 rozporządzenia okresami pracy w szczególnych są okresy, w których praca zaliczana do pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Zauważyć przy tym należy, że do pracy w warunkach szczególnych nie wlicza się okresów opieki nad dziećmi i urlopów wychowawczych. Z ustaleń Sądu wynika, że okres aktywności zawodowej ubezpieczona obejmuje okres jej zatrudnienia: w Zakładzie (...) przy Instytucie (...) od 30 kwietnia 1975r. do 15 czerwca 1977r., w (...) Zakładach (...) w W. od 29 sierpnia 1977r. do 30 września 1987r. oraz w firmie (...) w W. od 7 stycznia 1991r. do 19 listopada 1998r, co po wyłączeniu okresów opieki nad dziećmi i okresów urlopów wychowawczych łącznie stanowi 10 lat, 10 miesięcy i 17 dni (vide: ustalenia faktyczne). W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że ubezpieczona nie udowodniła co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Tym samym ubezpieczona nie spełniła przesłanek do przyznania emerytury wraz z rekompensatą z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Mając na uwadze powyższe okoliczności, w pozostałym zakresie na podstawie art.477 14 §1 kpc Sąd odwołanie ubezpieczonej oddalił – pkt II sentencji wyroku.