Sad powszechny, II K 130/19

Sygn. akt K 130/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Chełmnie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący - SSR Agata Makowska-Boniecka Protokolant - stażysta M. P. przy udziale Prokuratora - --- po rozpoznaniu w dniu 13/08/2019 r. sprawy: R. J. s. F. i M. z domu L. ur. (...) w I. oskarżonego o to, że: I. w okresie od dnia 11 lutego 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. w miejscowości N. , gm. C. , uporczywie uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki N. J. w kwocie 400,- zł miesięcznie, ustalonego na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia (...) r., sygn.. akt III RC (...) , przez co naraził ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaś powstała wskutek tego zaległość stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych tj. o czyn z art. 209 § 1 a kk II. w okresie od dnia 18 października 2013 r. do dnia 18 stycznia 2015 r. w miejscowości N. , gm. C. , uporczywie uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki N. J. w kwocie 400,- zł miesięcznie, ustalonego na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia (...) r., sygn.. akt III RC (...) , przez co naraził ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaś powstała wskutek tego zaległość stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych tj. o czyn z art. 209 § 1 a kk III. w okresie od dnia 23 listopada 2016 r. do dnia 30 maja 2017 r. w miejscowości N. , gm. C. , uporczywie uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki N. J. w kwocie 400,- zł miesięcznie, ustalonego na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia (...) r., sygn.. akt III RC (...) , przez co naraził ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaś powstała wskutek tego zaległość stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych tj. o czyn z art. 209 § 1 a kk IV. w okresie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 24 października 2018 r. w miejscowości N. , gm. C. , uporczywie uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki N. J. w kwocie 400,- zł miesięcznie, ustalonego na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia (...) r., sygn.. akt III RC (...) , przez co naraził ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaś powstała wskutek tego zaległość stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych tj. o czyn z art. 209 § 1 a kk orzeka: I. uznaje oskarżonego R. J. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 209 § 1 a k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1a k.k. wymierza mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, II. uznaje oskarżonego R. J. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie II aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 209 § 1 a k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1a k.k. wymierza mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, III. uznaje oskarżonego R. J. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie III aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 209 § 1 a k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1a k.k. wymierza mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, IV. uznaje oskarżonego R. J. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie IV aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 209 § 1 a k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1a k.k. wymierza mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, V. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce kar pozbawienia wolności wymierzonych oskarżonemu w punktach od I i IV wyroku wymierza oskarżonemu karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, VI. zwalnia oskarżonego od opłaty sądowej i kosztów postępowania, którymi obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt II K 130/19 UZASADNIENIE Na podstawie art. 423 § 1a k.p.k. Sąd ograniczył zakres uzasadnienia do tej części wyroku, której dotyczył wniosek oskarżonego, a więc do rozstrzygnięcia o karze i innych konsekwencjach prawnych czynu. Sąd wymierzył oskarżonemu R. J. za czyn z punktu I aktu oskarżenia – karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, za II czyn – karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn z punktu III aktu oskarżenia – karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn z punktu IV aktu oskarżenia – karę 3 miesięcy pozbawienia wolności i w rezultacie – karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności. Przepis art. 53 k.k. stanowi, że sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymierzając karę sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie po jego popełnieniu. Przy tym, okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą. Sąd zastosował do wszystkich czynów oskarżonego, również tych popełnionych przed 1 czerwca 2017 roku, art. 209 §1a w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 marca 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r., poz. 952), gdyż uprzednio obowiązujące przepisy nie były dla oskarżonego korzystniejsze. Przepis art. 209 § 1a k.k. przewiduje trzy rodzaje kar: grzywny, ograniczenia wolności oraz pozbawienia wolności w wymiarze od 1 miesiąca do 2 lat. Sąd uznał, że karami adekwatnymi do wagi popełnionych czynów i stopnia ich społecznej szkodliwości plasującego się wysoko w kontekście stosunkowo długich okresów niealimentacji, będą kary odpowiednio: za czyn z punktu I aktu oskarżenia –3 miesięcy pozbawienia wolności, za II czyn – 6 miesięcy pozbawienia wolności (najdłuższy okres niealimentacji – prawie półtora roku), za czyn z punktu III aktu oskarżenia - 3 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn z punktu IV aktu oskarżenia –3 miesięcy pozbawienia wolności. Takie kary są w przekonaniu Sądu karami sprawiedliwymi i spełniają dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 k.k. Wskazać należy, że oskarżony niedawno opuścił zakład karny i nie jest nigdzie na stałe zatrudniony, nie było więc celowym wymierzać mu grzywny jako nie wykonalnej w tym momencie. Ponadto, jak wynika z karty karnej, dotychczas orzeczona kara grzywny w sprawie Sądu Rejonowego w (...) o sygn. akt: II K (...) była zamieniona na karę zastępczą prac społecznie użytecznych. Dlatego celowe było wymierzenie oskarżonemu czterech kar pozbawienia wolności. Na wymiar kar wpływ miała jako okoliczność obciążająca karalność oskarżonego oraz jego beztroski i lekceważący sposób życia w sytuacji, gdy miał na utrzymaniu dziecko, a zarobione pieniądze zamiast przeznaczyć na jego utrzymanie wolał przeznaczyć na inne cele i to praktycznie już od chwili narodzin dziecka. To, że oskarżony nie miał okresowo pracy, jest w istocie wynikiem jego własnego działania, skoro tracił zatrudnienie m.in. z powodu pobytów w zakładzie karnym. Jako okoliczność łagodzącą Sąd wziął pod uwagę w zasadzie jedynie przyznanie się oskarżonego do winy. Brak poszanowania dla porządku prawnego, którym już kolejny raz wykazał się oskarżony, świadczy o całkowitym niezrozumieniu norm społecznych i prawnych, a nawet swojego rodzaju niedojrzałości społecznej i demoralizacji. Wszak oskarżony był już pięciokrotnie karany sądownie, w tym dwukrotnie na kary bezwzględnego pozbawienia wolności. Fakt ten ukazuje zachowanie oskarżonego jako przejaw świadomego i konsekwentnego lekceważenia porządku prawnego, a nie jako wynik pewnej niefrasobliwości życiowej. Orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny wskazywałoby w ocenie Sądu na pobłażliwe traktowanie czynów oskarżonego i utwierdziłoby jego samego, jak też i jego otoczenie, w przekonaniu o tolerowaniu podobnych zachowań. Wzgląd na społeczne oddziaływanie kary jest w przedmiotowej sprawie nie do przecenienia gdy uwzględni się, że wyroki tutejszego Sądu funkcjonują w stosunkowo małej społeczności, gdzie kształtowanie w społeczeństwie właściwych postaw społecznych i prawnych ma szczególnie istotne znaczenie w kontekście prewencji ogólnej. Jednocześnie jednak podkreślić należy, że Sąd zastosował kary na stosunkowo niedługie okresy, na pewno nie w górnych granicach ustawowego zagrożenia, bowiem R. J. nie należy do kategorii sprawców na tyle zdemoralizowanych, by uzasadniało to orzeczenie wobec niego długotrwałej kary izolacyjnej. Czyny oskarżonego pozostają w zbiegu realnym, a więc Sąd zobowiązany był wymierzyć za nie oskarżonemu karę łączną na podstawie art. 85 k.k. Zgodnie z art. 86 § 1 k.k. mającym podstawowe znacznie dla granic i wymiaru kary łącznej Sąd mógł zastosować zasadę pełnej kumulacji i orzec wobec skazanego karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, natomiast stosując zasadę pełnej absorpcji karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jakkolwiek – zgodnie z art. 86 § 1 k.k. – przy orzekaniu kary łącznej możliwe jest zastosowanie zarówno zasady pełnej absorbcji, jak i zasady pełnej kumulacji, to jednak należy pamiętać, że zastosowanie każdej z tych zasad jest rozstrzygnięciem skrajnym, które może być stosowane wyjątkowo (por. wyrok SN z dni (...) , Rw (...) , OSNKW (...) ). Sąd rozważył przede wszystkim czy pomiędzy poszczególnymi czynami, za które wymierzono kary, istnieje ścisły związek podmiotowy lub przedmiotowy, czy też związek ten jest dość odległy lub w ogóle go brak (wyrok SN z (...) r., IV KR (...) , OSNKW (...) , z glosą L. Paprzyckiego, NP (...) . Między przestępstwami oskarżonego, objętymi realnym zbiegiem istnieje bliska więź przedmiotowa i podmiotowa, są to przestępstwa tego samego rodzaju, popełnione w bliskim związku miejscowym, godzą w te same dobra. Jednak popełnienie czterech przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji. Orzeczenie kary łącznej nie musi przynosić skazanemu korzyści, to jest oznaczenia kary łącznej w wymiarze niższym od arytmetycznej sumy poszczególnych kar. Stąd też Sąd zastosował zasadę częściowej kumulacji i wymierzył oskarżonemu karę łączną 10 dziesięciu pozbawienia wolności. Pomimo orzeczenia wobec R. J. kary łącznej 10 miesięcy pozbawienia wolności nie było w niniejszej sprawie żadnych podstaw, żeby warunkowo zawiesić wykonanie tej kary wobec oskarżonego. Na gruncie znowelizowanych w 2015 roku przepisów zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności nie było już wobec oskarżonego w ogóle możliwe, gdyż art. 69 § 1 k.k. wyklucza warunkowe zawieszenie wykonania kary, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był skazany na karę pozbawienia wolności. Jak wynika z analizy karty karnej oskarżonego, w czasie popełnienia przestępstw będących przedmiotem osądu, był on już skazany na kary pozbawienia wolności. Uznając, że sytuacja materialna oskarżonego nie jest dobra, ponieważ utrzymuje się on z prac dorywczych i będzie odbywał karę pozbawienia wolności, Sąd uznał za uzasadnione zwolnienie go od uiszczenia opłaty sądowej i nieobciążenie go wydatkami poniesionymi w postępowaniu przez Skarb Państwa. Podstawą prawną do zwolnienia oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu był przepis art. 624 § 1 k.p.k. SSR Agata Makowska-Boniecka