Sad powszechny, IV U 117/19

Sygn. akt IV U 117/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2019 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 r. w S. odwołania E. B. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 14 stycznia 2019 r. Nr (...) -1/10 w sprawie E. B. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że E. B. jest uprawniony do emerytury rolniczej z uwzględnieniem części uzupełniającej za okres od 01 lutego 2019 roku do 31 maja 2019 roku. UZASADNIENIE Decyzją z 14 stycznia 2019r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017r. poz. 2336 ze zm.) oraz przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018r. poz. 12700, ze zm.), wstrzymał wypłatę E. B. , w 100%, części uzupełniającej emerytury rolniczej od 1 lutego 2019r. wskazując, iż ubezpieczony prowadzi działalność rolniczą. Odwołanie od tej decyzji złożył ubezpieczony E. B. , wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje mu prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Ubezpieczony podał, iż ze względu na wiek i stan zdrowia nie jest zdolny do prowadzenia działalności rolniczej i sam fakt, iż jest właścicielem gospodarstwa, nie powinien pozbawiać go spornego prawa. Do odwołania załączył orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (odwołanie wraz z załącznikami k.2-3 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przywołując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że współmałżonka ubezpieczonego na mocy decyzji z 31 grudnia 2018r. została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników od 1 listopada 2018r. W tych okolicznościach organ rentowy uznał, że ubezpieczony nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.5 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony E. B. od 1 marca 2013r. jest uprawniony do emerytury rolniczej. Emerytura była wypłacana w pełnej wysokości ze względu na podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników współmałżonki ubezpieczonego J. B. z mocy ustawy (decyzja z 25 lutego 2013r. o przyznaniu emerytury rolniczej k.85 akt emerytalnych). Decyzją z (...) 2018r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników wobec J. B. od 1 listopada 2018r. w związku z pobieraniem specjalnego zasiłku opiekuńczego i zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej (decyzja z 31 grudnia 2018r k.224 akt emerytalnych). Zaskarżoną decyzją z (...) 2019r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (...) wstrzymał wypłatę E. B. części uzupełniającej emerytury rolniczej od 1 lutego 2019r. podnosząc, że ubezpieczony prowadzi działalność rolniczą, ponieważ nadal jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego (decyzja z 14 stycznia 2019r. k.229 akt emerytalnych). Ubezpieczony E. B. i jego żona J. są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni (...) ha położonego w miejscowościach K. i W. (gm. J. ). Z dniem osiągnięcia uprawnień do emerytury, tj. z dniem 1 marca 2013r. emerytury ubezpieczony zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Po tej dacie na wymienionych gruntach rolnych działalność rolniczą prowadziła współmałżonka E. B. . Jesienią 2018r. na podstawie ustnej umowy J. B. wydzierżawiła grunty rolne położone we wsi K. o łącznej powierzchni 10,42 ha E. i W. M. . W października 2018r. E. M. dokonał jesiennego zasiewu zboża na w/w gruntach. Od tego czasu W. i M. M. uprawiali grunty rolne, których właścicielami byli małż. B. . Z dniem oddania nieruchomości rolnych w dzierżawę J. B. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Dnia 10 czerwca 2019r. J. B. zawarła na piśmie umowę dzierżawy z E. M. . Umowa dzierżawy została zawarta na okres 10 lat. W tej samej dacie, tj. 10 czerwca 2019r. J. B. złożyła powyższą umowę dzierżawy do Starostwa Powiatowego w S. (umowa dzierżawy k.241 akt emerytalnych oraz zeznania świadków J. B. , E. M. i A. M. k.28v-29 akt sprawy). W okresie od 1 listopada 2018r. do 30 kwietnia 2018r. J. B. pobierała zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad mężem (decyzja z 12 grudnia 2018r. k.223 akt sprawy). Na mocy umowy sprzedaży z 3 czerwca 2019r. E. B. , reprezentowany przez pełnomocnika w osobie żony, zbył nieruchomość rolną położoną w miejscowości W. (gm. J. ) o powierzchni 0,12 ha (wypis z aktu notarialnego A Nr 2728/2019r. k.244-249 akt emerytalnych). E. B. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej opieki żony (odpis orzeczenia o stopniu niepełnosprawności k.3 akt sprawy oraz zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia k.26 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego E. B. okazało się uzasadnione i zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art.28 ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2016r. poz. 277) wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust.2-8 , jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie z ustępem 4 powyższego przepisu uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Analizując okoliczności sprawy należy wskazać, że organ rentowy doszedł do błędnego wniosku, iż ubezpieczony E. B. prowadzi działalność rolniczą. Wynikało to z zastosowanego przez organ rentowy domniemania, że bycie właścicielem nieruchomości rolnej jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej. Powyższe było konsekwencją wyłączenia z dniem 1 listopada 2018r. J. B. – małżonki ubezpieczonego z ubezpieczenia społecznego rolników w związku z pobieraniem specjalnego zasiłku opiekuńczego. W ocenie Sądu z przywołanego przepisu nie wynika, że przez sam fakt, iż emeryt jest właścicielem gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że osoba uprawniona nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu o tym, czy ubezpieczony prowadzi działalność rolniczą decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą. Na stanowisku takim stoi również Sąd Najwyższy (vide: uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389). Zebrany w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do ustalenia, że E. B. nie prowadzi działalności rolniczej, a tym samym jest uprawniony do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu, opartych na zeznaniach świadków J. B. , E. M. i A. M. wynika, że ubezpieczony jest współwłaścicielem nieruchomości rolnych o powierzchni 10,80 ha położonych w miejscowościach Z. Z. i W. (k.240 akt emerytalnych). Możliwość zawieszenia wypłaty całości lub części świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników została uzależniona od prowadzenia działalności rolniczej, przy czym posiadanie tytułu własności gospodarstwa rolnego w świetle przepisów art.28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi tylko domniemanie prowadzenia działalności rolniczej, które może zostać obalone przez osoby uprawnione do świadczenia. Istotne jest bowiem rzeczywiste, faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, a nie tylko legitymowanie się tytułem prawnym do nieruchomości rolnej. W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie dowodowe w postaci zeznań świadków wykazało, że ubezpieczony faktycznie nie prowadzi na w/w nieruchomościach działalności rolniczej. Od października 2018r. na podstawie ustnej umowy dzierżawy E. i W. M. uprawiają grunty rolne, których właścicielami są małż. B. . E. M. dokonał jesiennego zasiewu zboża na wymienionych gruntach. Z zeznań świadków wynika jednoznacznie, że ubezpieczony z uwagi na wiek oraz stan zdrowia nie był w stanie prowadzić działalności rolniczej. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu lekarskim oraz orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności (k.3 i 26 akt sprawy). Ubezpieczony jest osobą leżącą i wymaga stałej opieki żony. Dowody w postaci dokumentacji medycznej mają charakter obiektywny, a zeznania świadków są spójne i logiczne. Nadto zauważyć nalży, że umową sprzedaży z 3 czerwca 2019r. E. B. zbył część gruntów rolnych (k.244-249 akt emerytalnych). W świetle przedstawionych okoliczności ,tj. wobec ustalenia, że w spornym okresie E. B. nie prowadził działalności rolniczej przyjąć należy, że jest on uprawniony do emerytury rolniczej z uwzględnieniem części uzupełniającej za okres od 1 lutego 2019r. do 31 maja 2019r. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.