Sad powszechny, I C 497/18

Sygn. akt: I C 497/18 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2019r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Kłek Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2019 r. w K. sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w B. przeciwko K. B. o zapłatę utrzymuje w mocy w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany przez Sąd Rejonowy w K. w dniu 29.03.2018r. w sprawie (...) UZASADNIENIE Powód (...) S.A. z siedzibą w B. wniósł o zasądzenie od pozwanego K. B. kwoty 6 494,07 zł z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 24.02.2018 r. do dnia zapłaty oraz obciążenie pozwanego kosztami procesu w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powód podniósł, że pozwany zobowiązał się przez podpisanie weksla w dniu 27.10.2016 r. do zapłaty w dniu 23.02.2018 r. kwoty wskazanej w wekslu, tj. 6 494,07 zł. W dniu 24.01.2018 r. powód wezwał pozwanego do wykupu weksla. Pozwany do dnia wniesienia pozwu nie dokonał żadnej wpłaty. Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w K. nakazał pozwanemu K. B. , aby zapłacił na rzecz powoda kwotę 6 494,07 zł z umownymi odsetkami w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 24.02.2018 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1280 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 1200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wniósł w tym terminie zarzuty. Pozwany K. B. wniósł w terminie zarzuty od powyższego nakazu zaskarżając nakaz w całości. Przyznał, iż zawarł z powodem umowę pożyczki , jednakże w jego ocenie została ona spłacona w całości. Sąd ustalił co następuje: K. B. podpisał weksel własny in blanco (dowód:weksel - k.9, zeznania pozwanego k. 105, bezsporne) . W dniu 24.01.2018 r. powód złożył pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki z dnia 27.10.2016 r. (...) z uwagi na niepłacenie przez pozwanego zobowiązań zgodnie z ustalonym kalendarzem spłat. W oświadczeniu poinformował, że zgodnie z postanowieniami umowy pożyczki oraz deklaracji wekslowej został wypełniony weksel in blanco i w razie nie otrzymania zapłaty w ciągu wyznaczonego 30 dniowego terminu sprawa zostanie skierowana do rozpoznania przez Sąd. W oświadczeniu wskazał, że kwota niespłaconej pożyczki na dzień 24.01.2018 r. wynosi 6 480 zł, umowne odsetki z tytułu braku spłaty rat w terminie za każdy dzień zwłoki wynoszą 14,07 zł. (dowód :wypowiedzenie umowy pożyczki - k. 4 ). Weksel wystawiony przez pozwanego został wypełniony na kwotę 6 494,07 zł z datą płatności 23 luty 2018 r. Pozwany od dnia wezwania do wykupu weksla nie dokonał na poczet zobowiązania żadnych wpłat. (dowód: weksel k. 9, zeznania pozwanego k. 105, bezsporne) Sąd zważył, co następuje : Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez powoda w postaci weksla (k. 9), wypowiedzenia umowy pożyczki ( k. 4), które nie były kwestionowane, nie budziły też zastrzeżeń Sądu co do ich wiarygodności oraz na podstawie zeznań pozwanego , które jako zgodne z w/w dokumentami zasługiwały na wiarę. Powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 6 494,07 zł z odsetkami umownymi. Dochodzona pozwem należność wynika z weksla in blanco , wystawionego przez pozwanego jako zabezpieczenie roszczeń, wynikających z wiążącej strony umowy pożyczki z dnia 27.10.2016 r. W związku z powstaniem zaległości z tytułu tej umowy, powód wypełnił weksel in blanco z terminem płatności 23 luty 2018 r. Zgodnie z ustawą z dnia 28.04.1936 r. Prawo wekslowe (Dz.U.Nr 37, poz. 282 ze zm.), weksel jest papierem wartościowym, sporządzonym w formie ściśle określonej przez przepisy prawa wekslowego . Weksel własny zawiera bezwarunkowe przyrzeczenie wystawcy zapłacenia określonej w nim sumy pieniężnej w określonym miejscu i czasie oraz stwarza bezwarunkową odpowiedzialność osób w nim podpisanych. Weksel in blanco może być środkiem zabezpieczenia wierzytelności, wynikających z różnorodnych stosunków prawnych. Wystawiony jako własny i wręczony w związku z zawarciem umowy pożyczki, prowadzi do powstania zobowiązania wekslowego wystawcy. Powinien być wypełniony przez uprawniony podmiot zgodnie z zawartym porozumieniem lub wystawioną deklaracją wekslową. Powstałe w ten sposób zobowiązanie wekslowe ma co do zasady charakter samodzielny i abstrakcyjny, a więc niezależny od podstawy prawnej, która spowodowała jego zaciągnięcie. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 03.02.2016 r., V CSK 314/15, dochodząc wierzytelności wekslowej, wierzyciel nie musi wykazywać podstawy prawnej zobowiązania, może powołać się tylko na treść weksla. Wydanie wierzycielowi weksla stwarza domniemanie istnienia w chwili jego wydania wierzytelności w wysokości sumy wekslowej i przerzuca w ten sposób ciężar dowodu przeciwnego na dłużnika, gdy tymczasem w braku weksla dowód istnienia i wysokości wierzytelności obciąża wierzyciela. W ocenie Sądu przedstawiony przez powoda weksel spełnia wszystkie przypisane prawem cechy ważności tego dokumentu i stanowi podstawę zobowiązania wekslowego pozwanego jako wystawcy. Cechą weksla jest – jak to wyżej wskazano – przede wszystkim jego abstrakcyjność, która polega na oderwaniu weksla od stosunku podstawowego, co oznacza, że brak, nieważność lub wadliwość stosunku kauzalnego nie ma wpływu na ważność zobowiązania wekslowego. (vide: Szpunar, Komentarz do prawa wekslowego, Wyd. Prawn. 1994, k. 15; T. Borkowski, Prawo wekslowe w praktyce, k. 15) Konsekwencją i przejawem abstrakcyjności weksla jest zatem niedopuszczalność badania istnienia, ważności i wadliwości stosunku podstawowego ( art. 17 Prawa wekslowego ), przy czym niedopuszczalność ta nie zależy od woli pozwanego. W tym znaczeniu abstrakcyjność ma charakter obiektywny. Zasada opisana powyżej doznaje jednakże wyjątku. Przepisy prawa wekslowego przewidują bowiem możliwość badania stosunku podstawowego w dwóch przypadkach: - w przypadku weksla zupełnego w chwili jego wystawienia podnoszenie zarzutów ze stosunku podstawowego dopuszczalne jest wyjątkowo, gdy weksel nadal znajduje się w rękach remitenta jako pierwszego wierzyciela, bądź gdy nabywca działał świadomie na niekorzyść dłużnika, (vide: Szpunar, Komentarz do prawa wekslowego, Wyd. Prawn. 1994, k. 16; T. Borkowski, Prawo wekslowe w praktyce, k. 27), - w przypadku weksla niezupełnego w chwili jego wystawienia (weksla in blanco ), wystawionego w celu zabezpieczenia zobowiązania ze stosunku podstawowego. W takiej sytuacji osłabienie abstrakcyjności weksla polega na dopuszczalności badania stanów faktycznych, wynikających ze stosunku podstawowego, w szczególności tego, czy odpowiedzialność dłużnika w ramach stosunku wekslowego odpowiada jego odpowiedzialności ze stosunku podstawowego. Dopuszczalność wysuwania przez wystawcę weksla zarzutów ze stosunku podstawowego w takiej sytuacji wynika z art. 10 Prawa wekslowego . Przewiduje on, że jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa. Pogląd powyższy został zaakceptowany w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18.11.1970 r., I PR 407/70, stwierdził, że „weksel gwarancyjny nie jest wekslem abstrakcyjnym, lecz wekslem gwarantującym wykonanie zobowiązania, a więc kauzalnym”. Podobnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 listopada 1993 r. w sprawie Acr 607/93 opubl. w OSAiSN nr 11-12/1994 poz. 58, stwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach, wskazując, iż „nie ulega wątpliwości, że zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny, czyli jest ono oderwane od swej podstawy prawnej ( causa). Trzeba jednak podkreślić, że ten abstrakcyjny charakter ulega osłabieniu w przypadku weksla niezupełnego. Sytuacja prawna dłużnika z weksla niezupełnego w chwili wystawienia kształtuje się różnie w zależności od tego, kto jest wierzycielem wekslowym. Jeżeli posiadaczem weksla jest pierwszy wierzyciel, wiąże go porozumienie zawarte z dłużnikiem (…). Podpisanie i wręczenie weksla in blanco oparte jest bowiem na zaufaniu do odbiorcy, który powinien wypełnić dokument zgodnie z zawartym porozumieniem. Uzasadnia to obronę wystawcy weksla, że weksel został wypełniony niezgodnie z porozumieniem.” W niniejszej sprawie brak jest podstaw do badania stosunku podstawego, pozwany bowiem nie zgłosił uzasadniających to zarzutów, w szczególności na rozprawie nie kwestionował prawidłowości wypełnienia weksla. Wprawdzie w zarzutach od nakazu zapłaty pozwany podnosił, iż w jego ocenie spłacił w całości umowę pożyczki zawartą z powodem , jednak pozwany nie przedłożył na potwierdzenie tych twierdzeń żadnych dowodów ( dowodów wpłat), zaś na rozprawie przyznał, iż przestał spłacać zobowiązanie finansowego wynikające z zawartej z powodem umowy pożyczki z powodu kłopotów finansowych. Przyznał też , iż umowa pożyczki została mu wypowiedziana z powodu niepłacenia przez niego rat. Pozwany nie kwestionował prawidłowości wypełnienia weksla. W rozpoznawanej sprawie żądanie powoda oparte jest na stosunku wekslowym, a powód wywodzi swoje roszczenie z weksla in blanco wystawionego przez pozwanego. Wystawienie weksla i następnie dochodzenie należności na jego podstawie ma ten skutek procesowy, iż roszczenie wekslowe objęte jest domniemaniem istnienia wierzytelności , które powstało na skutek wystawienia i wydania weksla. W niniejszej sprawie pozwany nie kwestionował istnienia wierzytelności wynikającej z weksla ani prawidłowości wypełnienia weksla. W konsekwencji roszczenie powoda oparte w niniejszej sprawie o zobowiązanie wekslowe należało uznać za zasadne w takim zakresie jaki wynikał ze zobowiązania wekslowego. Żądaniu pozwu w zakresie zasądzenia odsetek od dochodzonej pozwem kwoty znajduje oparcie w przepisach art. 481 kc . Zgodnie z treścią art. 481 § 1 kc jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy ( art. 481 §2 kc ) Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie – art. 481 § 2 1 kc ). O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie art. 98§1 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Stosownie do treści art. 98§ 3kpc . do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata ( radcę prawnego) zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z treścią art. 496 kpc w przypadku wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym Sąd po przeprowadzeniu rozprawy wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w części utrzymuje w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza. W konsekwencji powyższych ustaleń i rozważań Sąd utrzymał w mocy w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany przez Sąd Rejonowy w K. w dniu 29 marca 2018 r. w sprawie (...)