Sad powszechny, I Ns 102/18

(1)z udziałem B. J. o dział spadku po G. K. p o s t a n a w i a : I. Dokonać działu spadku G. K. , w skład którego wchodzą: 1) Środki pieniężne zgromadzone na lokacie terminowej Progresja w banku (...) S.A. w kwocie 155 107,48 zł wraz z odsetkami narosłymi od części tej kwoty w wysokości 625,06 zł; 2) Środki pieniężne zgromadzone na oszczędnościowej książeczce obiegowej nr (...) w banku (...) S.A. w kwocie 6 388,55 zł wraz z odsetkami w wysokości 4,67 zł; 3) Środki pieniężne zgromadzone w banku (...) S.A. w kwocie 45 639,16 zł; w ten sposób, że składnik majątku opisany w pkt. I. ppkt. 2) przyznać wnioskodawczyni J. K.

(1); II. Zasądzić od uczestniczki postępowania B. J. na rzecz wnioskodawczyni J. K.

(1)kwotę 48 518,34 zł (czterdzieści osiem tysięcy pięćset osiemnaście złotych 34/100) tytułem dopłaty, przy uwzględnieniu pozostawania w dyspozycji wnioskodawczyni J. K.

(1)środków pieniężnych wymienionych w pkt I. ppkt. 3) orzeczenia, zaś w dyspozycji uczestniczki postępowania B. J. środków pieniężnych wymienionych w pkt. I ppkt. 1) orzeczenia oraz przy uwzględnieniu długów spadkowych, które zostały pokryte przez strony postępowania. III. Nakazać pobrać od wnioskodawczyni J. K.

(1)oraz uczestniczki postępowania B. J. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu kwoty po 37,50 zł (trzydzieści siedem złotych 50/100), tytułem niepokrytych wydatków na uzyskanie informacji objętej tajemnicą bankową. IV. Orzec, iż wnioskodawczyni i uczestniczka postępowania ponoszą pozostałe koszty postępowania we własnym zakresie. Sygn. akt I Ns 102/18 UZASADNIENIE J. K.

(1)wniosła o ustalenie, że w skład spadku po jej wuju G. K. zmarłym 29 marca 2010 roku wchodzi: I. Prawo własności odrębnego lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w P. wraz z przynależnym do niego udziałem wynoszącym ½ w częściach budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku poszczególnych właścicieli lokali oraz gruncie, na którym ten budynek jest posadowiony tj. działce o nr ewidencyjnym 77/1, dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) o wartości 150 000 złotych; II. Środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym prowadzonym przez (...) S.A. Oddział w P. o numerze (...) , które na chwilę zgonu wynosiły 155 107,48 złotych wraz z odsetkami za okres dysponowania nimi przez uczestniczkę postępowania, która wyłącznie dysponowała nimi po dacie zgonu spadkodawcy. Wniosła również o dokonanie działu spadku po zmarłym G. K. w ten sposób, że prawo odrębnej własności lokalu przyznać na wyłączną własność uczestniczce postępowania B. J. z obowiązkiem spłaty wnioskodawczyni oraz po ½ środków zgormadzonych na rachunku bankowym przyznać na własność wnioskodawczyni powiększając tę kwotę o wysokość ½ odsetek od tej kwoty za okres wyłącznego dysponowania tymi środkami przez uczestniczkę. W uzasadnieniu wskazała, że Sąd Rejonowy w Piszu postanowieniem z 29 kwietnia 2015 roku wydanym w sprawie I Ns 26/15 stwierdził, że spadek po G. K. zmarłym dnia 29 marca 2010 roku w J. , na podstawie testamentu własnoręcznego, nabyły siostrzenice J. K.

(1)oraz B. J. w częściach po ½ każda z nich. Spadkodawca na stałe zamieszkiwał w P. . Pozostawił testament. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne. Nie sporządzono spisu inwentarza, zaś wymienione wyżej składniki majątkowe wyczerpują cały majątek spadkodawcy. B. J. złożyła odpowiedź na wniosek, w której wniosła o: I. Ustalenie, że w skład masy spadkowej po G. K. zmarłym w dniu 29 marca 2010 roku w J. , wchodzą: 1. prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 69 m 2 oznaczonego numerem 1 położonego w budynku przy ul. (...) w P. , wraz z przynależnym do niego udziałem wynoszącym ½ w częściach budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali oraz gruncie na którym ten budynek jest posadowiony to jest działce o numerze ewidencyjnym (...) , o wartości rynkowej 109 710 złotych (sto dziewięć tysięcy siedemset dziesięć złotych) dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą (...) ; 2. środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym prowadzonym przez Bank (...) S.A. Oddział w P. o numerze (...) , które na chwilę zgonu (stanowiącą jednocześnie moment otwarcia spadku) G. K. wynosiły 45 639,16 złotych. 3. środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym prowadzonym przez (...) Bank (...) S.A. Oddział w P. o numerze (...) , które na chwilę zgonu G. K. wynosiły 155 107,48 złotych. 4. długi spadkowe obniżając wartość schedy spadkowej:

1. a)dług spadkowy w łącznej kwocie 19 000 złotych, z tytułu realizacji nałożonych testamentem spadkodawcy zapisów zwykłych w następującej wysokości: na rzecz L. Z. w kwocie 3 000 złotych, na rzecz J. P. w kwocie 3 000 złotych, na rzecz A. S. w kwocie 3 000 złotych, na rzecz J. S. w kwocie 3 000 złotych, na rzecz D. S. w kwocie 3 000 złotych, na rzecz T. L. w kwocie 4 000 złotych.
2. b)dług spadkowy w kwocie 4 700 złotych z tytułu kosztów wykonania nagrobka zmarłego oraz wykonania polecenia testamentowego renowacji grobu matki zmarłego M. K. ,
3. c)dług spadkowy w kwocie 2 259 złotych z tytułu kosztów przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym; II. ustalenie, że uczestniczka postępowania B. J. dokonała nakładów na nieruchomość wchodzącą w skład masy spadkowej w wysokości 2 659,99 złotych oraz pokryła z wchodzącej w skład spadku kwoty pieniężnej długi spadkowe w łącznej wysokości 9 459 złotych; Ponadto, uczestniczka nie wyraziła zgody na proponowany przez wnioskodawczynię dział spadku po zmarłym, w szczególności przyznanie jej na wyłączną własność nieruchomości lokalowej wchodzącej w skład spadku po zmarłym. Wniosła o dokonanie działu spadku po zmarłym poprzez: 1. przyznanie na wyłączną własność wnioskodawczyni J. K.

(1)wyżej wspomnianej nieruchomości z obowiązkiem stosownej dopłaty na rzecz uczestniczki postępowania B. J. , zaś w przypadku nie wyrażenia przez wnioskodawczynię na to zgody, dokonanie działu spadku poprzez sprzedaż tej nieruchomości;

1. przyznanie środków pieniężnych zgromadzonych na wskazanych rachunkach bankowych oraz ewentualnie uzyskanych w drodze sprzedaży nieruchomości wchodzącej w skład spadku, po ½ na rzecz wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania, po potrąceniu wszystkich długów spadkowych obciążających masę spadkową;
2. ustalenie, że wnioskodawczyni zobowiązania jest zwrócić uczestniczce postępowania połowę poniesionych nakładów na rzecz masy spadkowej;
3. ustalenie ewentualnych dopłat. W uzasadnieniu uczestniczka oświadczyła, że w skład spadku po zmarłym wchodzą wspomniane wyżej składniki majątku oraz długi spadkowe obniżające wartość schedy spadkowej:
4. dług spadkowy w łącznej kwocie 19 000 złotych z tytułu realizacji nałożonych testamentem spadkodawcy zapisów zwykłych;
5. dług spadkowy w kwocie 4 700 złotych z tytułu wykonania nagrobka zmarłego oraz wykonania polecenia spadkowego renowacji grobu matki zmarłego M. K. ;
6. dług spadkowy z tytułu kosztów przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym; Wskazała również, że wnioskodawczyni J. K.

(2)pominęła w swym wniosku wchodzące w skład spadku środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym prowadzonym przez Bank (...) S.A. Oddział w P. o numerze (...) , które na chwilę zgonu G. K. wynosiły 46 639,16 złotych, a które wnioskodawczyni wypłaciła i zatrzymała. B. J. podniosła również, że z posiadanej kwoty pieniężnej wchodzącej w skład masy spadkowej poniosła koszty związane z wykonaniem nagrobka dla zmarłego G. K. oraz renowacją nagrobka matki zmarłego. Pokryła również dług spadkowy z tytułu przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym. Uczestniczka dokonała spłaty zapisów testamentowych stanowiących również długi spadkowe w kwotach i na rzecz: T. U. 249 funtów brytyjskich (około 1 500 złotych), J. Z. 500 złotych, D. Z. – spadkobierczyni L. Z. – 500 złotych. Uczestniczka postępowania dokonała również nakładów na wchodzącą w skład spadku nieruchomość poprzez uiszczanie podatku od nieruchomości 2 152,60 złote, opłaty stałe 135,46 złotych, koszty uprzątnięcia nieruchomości 371,93 złotych. W piśmie przygotowawczym wnioskodawczyni wniosła o oddalenie żądań uczestniczki postępowania o rozliczenie rzekomych długów spadkowych w całości, ponad koszt wykonania i naprawy nagrobka spadkodawcy i jego matki oraz koszty poniesione na opłatę podatku nieruchomości za okres 2008-2009 i porządkowanie posesji w łącznej wysokości 7 489,97 złotych – wartość tych nakładów uczestniczka uznaje. Wniosła również o rozliczenie nakładów poczynionych przez uczestniczkę postępowania w kwocie 826,50 złotych. Wnioskodawczyni zakwestionowała wartość prawa własności odrębnego lokalu mieszkalnego przedstawioną przez uczestniczkę oraz żądanie rozliczenia długów spadkowych w postaci zapisów testamentowych, a także w postaci kosztów postępowania spadkowego. Nadto, J. K.

(1)wskazała, że miała upoważnienie do środków zgromadzonych na rachunku bankowym spadkodawcy prowadzonym przez Bank (...) S.A. Oddział w P. oraz dyspozycję zapisu bankowego na wypadek śmierci spadkodawcy. Podkreśliła, iż środki pieniężne będące przedmiotem zapisu bankowego zostają wyłączone ze spadku po posiadaczu rachunku. Sąd ustalił, co następuje: Sąd Rejonowy w Piszu prawomocnym postanowieniem z 29 kwietnia 2015 roku wydanym w sprawie I Ns 26/15 stwierdził, że spadek po G. K. , zmarłym 29 marca 2010 roku, na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 19 listopada 2008 roku nabyły: - siostrzenica B. J. w ½ części, - siostrzenica J. K.

(1)w ½ części. (dowód: postanowienie z dnia 29.04.2015r. k.171 akt sprawy I Ns 26/15 Sądu Rejonowego w Piszu) W skład masy spadkowej wchodzą:

1. środki pieniężne zgromadzone na lokacie terminowej Progresja w banku (...) S.A. w kwocie 155 107,48 złotych wraz z odsetkami narosłymi od części kwoty w wysokości 625,06 złotych;
2. środki pieniężne zgromadzone na oszczędnościowej książeczce obiegowej nr (...) w banku (...) S.A. w kwocie 6 388,55 złotych wraz z odsetkami w wysokości 4,67 zł;
3. środki pieniężne zgromadzone w banku (...) S.A. w kwocie 45 639,16 złotych. W skład masy spadkowej wchodziło również prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 69 m 2 oznaczonego numerem 1 położonego w budynku przy ul. (...) w P. , wraz z przynależnym do niego udziałem wynoszącym ½ w częściach budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali oraz gruncie na którym ten budynek jest posadowiony to jest działce o numerze ewidencyjnym (...) , dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą (...) / nieruchomość. W toku postępowania J. K.

(2)oraz B. J. sprzedały swoje udziały w nieruchomości. (dowód: poświadczona za zgodność z oryginałem kopia aktu notarialnego k.118-120) Spadkodawca G. K. dokonał dyspozycji zapisu bankowego na wypadek śmierci na rzecz J. K.

(1). Po śmierci spadkodawcy J. K.

(1)wypłaciła i zatrzymała środki zgromadzone w banku (...) S.A. w całości tj. kwotę 45 639,16 złotych, natomiast środki na lokacie terminowej zostały wypłacone i zatrzymane przez B. J. w kwocie 155 107,48 złotych. (dowód: okoliczności bezsporne; informacja przekazana przez (...) Bank (...) S.A. k.65; pismo A. Banku nr (...) 2019-03-04/1R wraz z załącznikami k.109-112) Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1035 k.c. jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, w tym przepisy o zniesieniu współwłasności. Skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd ( art. 684 k.p.c. ). Zgodnie z przepisem art. 689 k.p.c. jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu. W niniejszej sprawie ustalono, że w skład majątku po G. K. wchodził stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (...) , położony przy ulicy (...) w P. wraz z przynależnym do niego udziałem wynoszącym ½ w częściach budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku poszczególnych właścicieli lokali oraz gruncie, na którym ten budynek jest posadowiony tj. działce o nr ewidencyjnym 77/1 dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . W toku postępowania zainteresowane zbyły przedmiotową nieruchomość i podzieliły się uzyskanymi środkami pieniężnymi stosownie do wielkości udziałów. W związku z powyższym Sąd nie rozstrzygał o wskazanym składniku majątku w dokonanym dziale spadku. Ponadto Sąd ustalił, że w skład majątku wchodzą: 1) Środki pieniężne zgromadzone na lokacie terminowej Progresja w banku (...) S.A. w kwocie 155 107,48 złotych wraz z odsetkami narosłymi od części tej kwoty w wysokości 625,06 złotych; 2) Środki pieniężne zgromadzone na oszczędnościowej książeczce obiegowej nr (...) w banku (...) S.A. w kwocie 6 388,55 zł wraz z odsetkami w wysokości 4,67 złotych; 3) Środki pieniężne zgromadzone w banku (...) S.A. w kwocie 45 639,16 złotych. Bezspornie ustalono, że środki zgromadzone w banku (...) S.A. zarówno na lokacie terminowej, jak i na oszczędnościowej książeczce obiegowej wchodzą w skład masy spadkowej. Odnosząc się do oszczędności spadkodawcy zgromadzonych w banku (...) S.A. , należy uznać za nietrafiony argument wnioskodawczyni, iż spadkodawca dokonał dyspozycji zapisu bankowego na wypadek śmierci na jej rzecz, i z tego tytułu zgromadzone na wskazanym rachunku środki zostają wyłączone ze spadku. Zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2187 z późn. zm.) posiadacz rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie - po swojej śmierci - wypłaty z rachunku wskazanym przez siebie osobom: małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu określonej kwoty pieniężnej (dyspozycja wkładem na wypadek śmierci). Wnioskodawczyni J. K.

(1)jest siostrzenicą spadkodawcy w związku z czym nie zalicza się do kręgu osób wymiennych w wyżej przytoczonym przepisie, a więc zapis bankowy na wypadek śmierci jest pozbawiony mocy prawnej. Wobec powyższego Sąd ustalił, iż środki gromadzone w banku (...) S.A. w kwocie 45 639,16 złotych wchodzą w skład masy spadkowej. Majątek spadkodawcy wynosi łącznie 207 764,92 złote. Na każdą ze spadkobierczyń przypada udział ½ czyli kwota 103 882,46 złotych. Sąd uwzględnił kwoty poniesionych nakładów na majątek spadkodawcy i długów spadkowych w łącznej wysokości 8 316,47 złotych z czego 826,50 złotych poniosła wnioskodawczyni, a 7 489,97 złotych uczestniczka postępowania. B. J. jest w posiadaniu 155 732,54 złotych, natomiast J. K.

(1)45 639,16 złotych. Mając powyższe na uwadze Sąd przyznał J. K.

(1)środki zgromadzone na oszczędnościowej książeczce obiegowej nr (...) w banku (...) S.A. i zasądził od B. J. kwotę 48 518,34 złotych na rzecz J. K.

(1)tytułem dopłaty. Sąd, obliczając kwotę dopłaty, wziął pod uwagę, iż wnioskodawczyni poniosła niższe koszty poniesionych nakładów i długów spadkowych niż uczestniczka postępowania o kwotę 3 331,74 złote. Przy czym należy podnieść, że Sąd nie zaliczył na poczet długów spadkowych kosztów postępowania spadkowego, jak wnosiła o to uczestniczka postępowania, ponieważ rozstrzygnął o nich w prawomocnym postanowieniu 29 kwietnia 2015 roku w sprawie I Ns 26/15. Należy zauważyć, iż koszty postępowania spadkowego stanowiące dług spadkowy w rozumieniu art. 922 § 3 k.c. to głównie koszty zabezpieczenia spadku, zmiany i uchylenia środka zabezpieczenia, koszty spisu inwentarza, ogłoszenia testamentu, przesłuchania świadków testamentu ustnego, koszty postępowania w sprawach dotyczących wykonawcy testamentu i zarządu spadku nieobjętego. Takich zaś kosztów nie poniosła uczestniczka postępowania. Sąd, z uwagi na stanowisko wnioskodawczyni, uwzględnił fakt wykonania przez B. J. zapisów testamentowych i wypłatę przez uczestniczkę postępowania kwot na rzecz T. U. , J. Z. , D. Z. , na co uczestniczka przedłożyła potwierdzenia przelewów. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , nakazując pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu od wnioskodawczyni J. K.

(1)oraz uczestniczki postępowania B. J. kwoty po 37,50 zł tytułem niepokrytych wydatków na uzyskanie informacji objętej tajemnicą bankową, które tymczasowo były pokryte przez Skarb Państwa. O pozostałych kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.520 § 1 kpc w ten sposób, iż zainteresowani ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie.