Sad powszechny, IV U 487/18

Sygn. akt IV U 487/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2018 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Marzena Górczyńska-Bebłot Protokolant: starszy sekretarz sądowy Oliwia Rajewska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 roku w Częstochowie sprawy T. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o wysokość emerytury na skutek odwołania T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 1 marca 2018 roku Nr (...) oddala odwołanie Sygn. akt IV U 487/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 1 marca 2018 roku, nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. dokonał waloryzacji przysługującej T. K. emerytury, ustalając jej wysokość na kwotę 2.212,04 zł. Od powyższej decyzji odwołał się T. K. , zarzucając błędne obliczenie podatku od wysokości waloryzacji emerytury oraz wysokości emerytury. W ocenie odwołującego podstawa wymiaru jego emerytury winna wynosić 3.267,22 zł, a nie jak to przyjął ZUS 2.212,04 zł i to od tej kwoty powinien być odjęty podatek i składka na ubezpieczenie zdrowotne, a pozostała część powinna zostać mu wypłacona. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Decyzją z dnia 17 maja 2004 roku, nr E (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. przyznał T. K. prawo do emerytury, poczynając od dnia 21 kwietnia 2004 roku, tj. od osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przyjęto wynagrodzenie-dochód-przychód, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych, tj. z okresu od stycznia 1988 roku do grudnia 1997 roku, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalając na 119,36%. Podstawa wymiaru emerytury, obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru przez kwotę bazową w wysokości 1.829,24 zł wyniosła 2.183,38 zł. Do ustalenia wysokości świadczenia organ rentowy uwzględnił 36 lat i 2 miesiące, tj. 434 miesiące okresów składkowych oraz 10 miesięcy okresów nieskładkowych. Ustalona w powyższy sposób emerytura odwołującego wyniosła 1.478,31 zł brutto (do wypłaty 1.234,25 zł). Na skutek kolejnych waloryzacji i przeliczeń wysokości emerytury ubezpieczonego, związanych z kontynuowaniem przez niego pracy zarobkowej, na dzień 28 lutego 2018 roku wysokość podstawy jego emerytury wynosiła 3.172,67 zł, zaś wysokość emerytury 2.148,03 zł, przy czym decyzją z dnia 9 grudnia 2016 roku organ rentowy nadał świadczeniu ubezpieczonego nr (...) , co pozostało bez wpływu na jego wysokość. W dniu 1 marca 2018 roku organ rentowy dokonał waloryzacji świadczenia emerytalnego odwołującego, w ten sposób, że ustalone na dzień 28 lutego 2018 roku wysokości podstawy wymiaru emerytury i emerytury przemnożył wskaźnikiem waloryzacji wynoszącym 102,98%. (v. akta rentowe) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot sporu, a co za tym idzie przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie, wyznaczany jest niejako w dwojaki sposób. Po pierwsze wyznacza go treść decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie, a po drugie treść odwołania uprawnionej osoby, tj. zakres w jakim żąda ona zmiany zaskarżonej decyzji (orzeczenia). Powyższy pogląd jest powszechnie akceptowany w doktrynie oraz orzecznictwie i wielokrotnie był wyrażany tak przez Sąd Najwyższy jak i sądy powszechne. Przykładowo w wyroku z dnia 1 września 2010 roku, III UK 15/10 (LEX nr 667499) Sąd Najwyższy wprost wskazał, że zakres rozpoznania i orzeczenia (przedmiot sporu) w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyznaczony jest w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych, a w drugim rzędzie przedmiotem postępowania sądowego determinowanego zakresem odwołania od tejże decyzji. Podobnie Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 25 lutego 2014 roku, III AUa 821/13 (LEX nr 1438090) wskazał, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zakres i przedmiot rozpoznania sądowego wyznacza przedmiot decyzji organu rentowego i żądanie zgłoszone w odwołaniu wniesionym do sądu. Analogiczne stanowisko odnaleźć można również w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 1 października 2014 roku, III AUa 369/13 (LEX nr 1378596), w którym wskazano, że przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji ZUS ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, a między stronami spornych; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć. Przed sądem wnioskodawca może żądać jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, natomiast nie może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. Zakres rozpoznania i orzeczenia (przedmiot sporu) w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyznaczony jest w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych, a w drugim rzędzie przedmiotem postępowania sądowego determinowanego zakresem odwołania od tejże decyzji. Zgodnie z systemem orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w postępowaniu wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji ( art. 477 14 § 2 i art. 477 14a k.p.c. ) w granicach jej treści i przedmiotu. Niesporne jest, że przedmiotem decyzji z dnia 1 marca 2018 roku była jedynie dokonana przez organ rentowy z urzędu waloryzacja przysługującej T. K. emerytury, a zatem w niniejszej sprawie przedmiotem badania może być wyłącznie prawidłowość tej czynności organu rentowego, a nie prawidłowość sposobu ustalenia wysokości emerytury przysługującej ubezpieczonemu na dzień 28 lutego 2018 roku (kwoty świadczenia przyjętej jako podstawa waloryzacji). Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1383 ze zm.) – dalej ustawa emerytalna, emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji (art. 88 ust. 2). Waloryzacji podlega kwota świadczenia i podstawa jego wymiaru w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację (art. 88 ust. 3). W myśl przepisu art. 89 ust. 1 ustawy emerytalnej, wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych, o którym mowa w ust. 1, jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli jest on wyższy od wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów (§ 2). W myśl art. 94 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”: 1)w terminie do końca stycznia: a)średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, b)średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów - w poprzednim roku kalendarzowym; 2)w terminie do 7 roboczego dnia lutego realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Prezes Zakładu ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym terminem waloryzacji: 1)należne od terminu waloryzacji kwoty: a)najniższej emerytury i renty, b)dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych; 2)obowiązujące od terminu waloryzacji kwoty maksymalnych zmniejszeń, obliczonych zgodnie z art. 104 ust. 9 (art. 94 ust. 2). Zgodnie z komunikatem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lutego 2018 roku w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2018 roku (M.P. z 2018 roku, poz. 185), wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2018 roku wynosi 102,98%. Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W szczególności organ rentowy za podstawę waloryzacji przyjął prawidłową wysokość podstawy wymiaru emerytury odwołującego w kwocie 3.172,67 zł oraz kwotę rzeczywiście przysługującej mu na dzień 28 lutego 2018 roku emerytury wynoszącą 2.148,03 zł i przemnożył je przez właściwy wskaźnik waloryzacji wynoszący 102,98%, uzyskując w rezultacie powyższego prawidłowe matematycznie wyniki, wynoszące odpowiednio 3.267,22 zł w zakresie podstawy wymiaru emerytury i 2.212,04 zł w zakresie emerytury. Na marginesie należy zauważyć, że T. K. pobiera tzw. „starą emeryturę” (uprawnienie do niej nabył w 2004 roku), do obliczania wysokości której stosuje się przepis art. 53 ust. 1 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym emerytura wynosi: 1) 24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz 2) po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, 3) po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych - z uwzględnieniem art. 55. Z powyższego wprost wynika, że podstawa wymiaru emerytury nie jest tożsama z wysokością świadczenia emerytalnego, a jedynie stanowi podstawę obliczenia jej wysokości. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c.