Sad powszechny, VIII U 1683/19

Sygn. akt VIII U 1683/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. odmówił M. S. wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłej w dniu 1 marca 2019 r. matce M. M. . W uzasadnieniu organ emerytalny podniósł, że uprawnienia członka rodziny do świadczenia nie wypłaconego zmarłemu przysługują tylko w takim przypadku, gdy uprawniony wystąpił z wnioskiem o świadczenie i jeszcze przed datą wypłaty świadczenia zmarł, natomiast matka odwołującego w dniu śmierci miała już ustalone prawo do świadczenia i stale je pobierała. /decyzja - k. akt (...) / W dniu 19 kwietnia 2019 r. M. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie mu niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce. Wskazał na błędną wykładnię spornego przepisu dokonaną przez organ rentowy. / odwołanie k. 4 / W odpowiedzi na odwołanie z dnia 27 maja 2019 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie - k. 6/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Matka wnioskodawcy M. I. była uprawniona od 1 listopada 2005 roku do wojskowej renty rodzinnej, które otrzymywała w związku ze śmiercią męża S. I. . W dniu 1 marca 2019 roku M. I. zmarła. /decyzja - k. 196 akt (...) ; odpis skrócony aktu zgonu - k. 228 akt (...) /. M. S. mieszkał ostatnio razem z matką M. I. przed jej śmiercią. Razem z żoną byli jej jedynymi opiekunami, gdyż wymagała ona całodobowej opieki. /bezsporne/ W dniu 13 marca 2019 r. M. S. , jako syn zmarłej, wystąpił z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po matce M. I. - należnej mu emerytury za miesiąc marzec 2019 r. /wniosek - k. 235 akt (...) / Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i aktach rentowych, które nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności i których żadna ze stron nie kwestionowała. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne pomiędzy stronami, a jedynie interpretacja art. 46 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. 2017.2225 t.j.), zgodnie z którym w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia pieniężne, świadczenia należne jej do dnia śmierci przysługują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, małżonkowi i dzieciom, a w razie ich braku - kolejno: wnukom, rodzicom, dziadkom i rodzeństwu. Osoby te mają prawo do udziału w nieukończonym postępowaniu prowadzonym dalej w sprawie tych świadczeń. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca się: 1)małżonkowi lub dzieciom osoby, która zgłosiła wniosek, zamieszkałym z nią w dniu jej śmierci; 2)małżonkowi lub dzieciom niespełniającym warunku określonego w pkt 1 albo innym członkom rodziny, o których mowa w ust. 1, jeżeli pozostawali na utrzymaniu osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, lub osoba ta pozostawała na ich utrzymaniu. Prawo do świadczeń określonych w ust. 1 ustaje w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia te przysługiwały, chyba że osoba, o której mowa w ust. 1, wystąpi z wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania. Organ emerytalny odmówił prawa do niezrealizowanego świadczenia podnosząc, że zmarła miała już ustalone prawo do świadczenia i je pobierała, a zdaniem organu takiej sytuacji nie reguluje art. 46 ustawy. Kwestia wspólnego zamieszkiwania zmarłej i odwołującego nie była kwestionowana. Sąd Okręgowy nie podziela takiego stanowiska, zaś wskazane orzecznictwo (m.in.wyrok SA w Szczecinie z dnia 8 lutego 2018 r., III AUa 289/17) w odpowiedzi na odwołanie ma charakter jednostkowy i nieugruntowany. W świetle dotychczasowego, ugruntowanego orzecznictwa, w ocenie Sądu przepis ten dotyczy wszystkich przypadków braku realizacji świadczenia w okresie między złożeniem wniosku o emeryturę i rentę a śmiercią uprawnionego, czyli zarówno te gdy wnioskodawca zmarł w trakcie postępowania o przyznanie świadczenia, jak i te, gdy nastąpił zgon osoby mającej już ustalone prawo do emerytury bądź renty decyzją organu rentowego lub wyrokiem sądu. /tak SA w Łodzi w wyroku z dnia 4.04.2017 III AUa 664/16, LEX nr 2295279, uchwała 7 sędziów SN z dnia 26 lutego 1965 r., III PO 22/64, uzasadnienie do wyroku SN z dnia 13.01.2015, II UK 144/14, wyrok SA w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2016 r., III AUa 546/16, LEX nr 2188821 - orzeczenia te zostały wydane na tle art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przy czym w spornym zakresie przepis ten jest zbieżny z art. 46 ustawy o emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, nadto bezpośrednio art. 46 ustawy bezpośrednio dotyczy: wyrok SA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2012 r., III AUa 895/12, Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych). Niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe, to bowiem takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało jej wypłacone. (tak wyrok SA w Łodzi z dnia 4 grudnia 2013 r., III AUa 386/13, LEX nr 1428144). Kierując się zasadą racjonalności ustawodawcy trudno byłoby przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było postawienie osób, które dopiero zgłosiły wniosek o przyznanie określonego świadczenia w bardziej korzystnej sytuacji niż osób, które prawo do takiego świadczenia już nabyły. Z treści art. 46 ust. 1 in fine cytowanej ustawy, którym to przepisem ustawodawca przyznał wymienionym osobom uprawnienie do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nie wpływa wniosek, że osoby te nie mają prawa do wypłaty zaległych a niezrealizowanych świadczeń w wypadku, gdy świadczenia zostały już ustalone za życia osoby, która zgłosiła wniosek o ich wypłatę, i że osoby określone w tym przepisie mogą być pozbawione prawa do świadczeń, a prawo to ma przejść na inną, nawet obcą osobę (np. spadkobiercę testamentowego). Osoby określone w omawianym przepisie zwykle należą do grona spadkobierców, ale przepis art. 46 ustawy lepiej zabezpiecza ich interesy niż przepisy prawa spadkowego , gdyż osoby te mogą zrealizować zaległe świadczenia bez potrzeby przeprowadzania formalności wynikających i przewidzianych w postępowaniu spadkowym, a przede wszystkim mogą je zrealizować także wówczas, gdy długi spadkowe są wyższe niż aktywa, a osoby te odrzuciły spadek. Wobec powyższego w związku ze spełnieniem przez wnioskodawczynię przesłanek z art. 46 cytowanej ustawy, Sąd Okręgowy, na postawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji. ZARZĄDZENIE odpis wyroku z uzasadnieniem i aktami rentowymi, doręczyć pełnomocnikowi Dyrektora (...)