Sad powszechny, I C 1146/18

Sygn. akt I C 1146/18 UZASADNIENIE wyroku z dnia 14 marca 2019 roku Strona powodowa G. C. , A. Z. , A. G. jako wspólnicy spółki cywilnej PHU (...) S.A. z siedzibą w T. , w pozwie wniesionym w dniu 6 lipca 2018 roku do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie w elektronicznym postępowaniu upominawczym, domagał się zasądzenia od pozwanej M. W. kwoty 2 717,08 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 6 lipca 2018 roku do dnia zapłaty. Domagał się także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 1-4, 11-14). W uzasadnieniu żądania pozwu powód podał, iż w dniu 12 maja 2017 roku pozwana jako konsument zawarła z (...) sp. z o.o. umowę pożyczki na kwotę 3 540 zł na okres 24 miesięcy. Wierzytelność z tytułu umowy powód nabył w dniu 15 maja 2017 roku – w dniu 20 maja 2017 roku zaś przeniósł wierzytelność na H. S. . Na podstawie umowy z dnia 14 maja 2018 roku powód nabył wierzytelność na podstawie powierniczego przelewu wierzytelności i z niej wywodzi swoją legitymację czynną w sprawie. Pozwana nie regulowała zobowiązania także po wezwaniu jej do zapłaty w związku z czym umowa została wypowiedziana pismem z dnia 21 maja 2018 roku, doręczonym pozwanej w dniu 28 maja 2018 roku. Cała kwota stała się wymagalna z dniem 5 czerwca 2018 roku. Na dochodzoną pozwem kwotę składa się: 2 579,66 zł tytułem niespłaconego kapitału, 91,35 zł tytułem odsetek kapitałowych skapitalizowanych na dzień 4 czerwca 2018 roku, 15,40 zł tytułem odsetek umownych za opóźnienie w spłacie rat, 30,67 zł tytułem odsetek umownych za opóźnienie od niespłaconego kapitału liczonych od dnia wymagalności całej pożyczki do dnia poprzedzającego datę wniesienia pozwu. W dniu 26 września 2018 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, Wydział VI Cywilny, stwierdzając brak podstaw do wydania nakazu zapłaty przekazał sprawę do tut. Sądu Rejonowego (k. 4v). W dniu 15 listopada 2018 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie I Nc 4464/18 (k.37). Od powyższego nakazu zapłaty, pozwana M. W. wniosła sprzeciw, w którym domagała się oddalenia powództwa w całości jako niezasadnego, podnosząc zarzut braku legitymacji procesowej po stronie powoda, wadliwości umowy cesji, z uwagi na brak umocowania osoby podpisanej pod umową cesji po stronie cesjonariusza. Wniosła nadto o zasądzenie od strony powodowej na jej rzecz kosztów procesu (k. 42-45). W toku postepowania pozwana wskazała, iż (...) spółki (...) nie są uprawnieni do domagania się zapłaty z uwagi na przeniesienie wierzytelności na H. S. . Z ostrożności wskazała, iż nie była informowana o cesji, a wypowiedzenie umowy zostało dokonane już po przeniesieniu wierzytelności na H. S. . Dodatkowo wskazała, iż połowa rat kredytu została spłacona, na co przedłożyła potwierdzenia (k. 53). Powód w toku postępowania podtrzymał stanowisko wskazując, iż do cesji nie jest wymagana zgoda dłużnika, nadto pozwana po cesji, na którą się powołuje dokonywała spłat na rzecz powoda, a na podstawie umowy powierniczego przelewu wierzytelności powód jest wyłącznie uprawniony do dochodzenia przedmiotowej wierzytelności (k. 63-65). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwana M. W. zawarła w dniu 12 maja 2017 roku umowę pożyczki gotówkowej z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. , reprezentowaną przez (...) S. z o.o. w T. . Przedmiotem umowy była pożyczka w kwocie 3 540 zł, na okres od dnia 12 maja 2017 roku do dnia 10 czerwca 2019 roku. Całkowita kwota do zapłaty – jako suma całkowitej kwoty pożyczki i całkowitego kosztu pożyczki - została określona jako 3 947,55 zł. Całkowita kwota pożyczki wynosiła 2 000 zł (kapitał) i taka kwota została wpłacona pozwanej w dniu zawarcia umowy na jej rachunek bankowy. Pozostałe koszty to prowizja 1 540 zł, odsetki należne za okres obowiązywania umowy – 407,55 zł. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 110,78 % w stosunku rocznym. W umowie strony ustaliły, iż kwota pożyczki zostanie przez pożyczkobiorcę zwrócona w ratach miesięcznych w terminach i kwotach określonych w harmonogramie stanowiącym załącznik nr 1 do umowy. Strony umówiły się także, iż niespłacenie pożyczki w całości lub części w umówionym terminie skutkować będzie uznaniem całej niespłaconej kwoty za zadłużenie przeterminowane. Od zadłużenia przeterminowanego pożyczkodawca miał prawo domagać się odsetek umownych w wysokości dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie która w dacie zawarcia umowy wynosiła 14% w skali roku. W treści umowy określono, iż w razie niespłacenia przez pożyczkobiorcę dwóch kolejnych pełnych rat pożyczki pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę z zachowaniem 7-dniowego okresu wypowiedzenia. Pozwana nie miała wpływu na treść umowy, poza kwotą pożyczki. ( dowód : umowa pożyczki z dnia 12.05.2017 r. k. 19-21, zeznania pozwanej - nagranie z dnia 14.03.2019 r. 00:04:28, okoliczność przyznana). W dniu 15 maja 2017 roku (...) Sp. z o.o. w T. , reprezentowana przez K. C. zawarła umowę przelewu wierzytelności przysługującej jej wobec M. W. z tytułu umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z dnia 12 maja 2017 roku z A. Z. , A. G. , G. C. prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą A. Z. , A. G. , (...) S.A. w T. , przy ul. (...) , reprezentowanymi przez S. P. . ( dowód : umowa przelewu wierzytelności z dnia 15.05.2017 r. z pełnomocnictwami k. 22-24, umowa spółki cywilnej P.U.H. N. (...) ” S.A. z dnia 3.02.2014 r. k. 11). W dniu 20 maja 2017 roku doszło do zawarcia umowy przeniesienia prawa majątkowego nr (...) zawartej pomiędzy A. Z. , A. G. , G. C. działającymi wspólnie pod firmą (...) , A. G. , G. C. P.U.H. (...) S.A. w T. (jako organizatorem) i H. S. , na mocy której zbywca przeniósł na nbywcę wszystkie prawa przysługujące mu w stosunku do M. W. wynikające z umowy pożyczki z dnia 12 maja 2017 roku. Zgodnie z zapisami umowy w przypadku opóźniania się dłużnika z zapłatą dwóch kolejnych pełnych rat pożyczki zbywca (organizator) miał prawo do zadania zwrotnego odpłatnego przeniesienia praw z umowy pożyczki od nabywcy na jego rzecz. ( dowód : umowa przeniesienia prawa majątkowego nr (...) k. 27-28 z pełnomocnictwem k. 29). W dniu 14 maja 2018 roku doszło do zawarcia kolejnej umowy – powierniczego przelewu wierzytelności pomiędzy A. Z. , A. G. , G. C. działającymi wspólnie pod firmą (...) , A. G. , G. C. P.U.H. (...) S.A. w T. (jako powiernikiem) i H. S. , na mocy której H. S. przeniosła na powoda wszystkie prawa przysługujące jej w stosunku do M. W. wynikające z umowy pożyczki z dnia 12 maja 2017 roku. Powód zobowiązał się na mocy tej umowy do prowadzenia czynności prawnych i faktycznych zmierzających do zaspokojenia wierzytelności w imieniu własnym ale na rachunek cedenta ( H. S. ). ( dowód : umowa powierniczego przelewu wierzytelności z dnia 14.05.2018 r. z pełnomocnictwem k. 30-32). Pismem z dnia 21 maja 2018 roku, doręczonym pozwanej w dniu 28 maja 2018 roku powód wypowiedział umowę pożyczki z dnia 12 maja 2017 roku z 7- dniowym okresem wypowiedzenia, wzywając do zapłaty kwoty 2 675,10 zł. Pozwana dokonała na poczet spłaty pożyczki następujących wpłat: w dniu 10 lipca 2017 roku - kwotę 191 zł, 9 sierpnia 2017 roku - kwotę 163 zł, 8 września 2017 roku – kwotę 164 zł, 9 października 2017 roku – kwotę 163 zł, 8 listopada 2017 roku – kwotę 163 zł, 8 grudnia 2017 roku – kwotę 165 zł, 8 stycznia 2018 roku – kwotę 162 zł. Łącznie powódka spłaciła kwotę 1 171 zł. ( dowód: wypowiedzenie umowy k. 35, dowody wpłat k. 54, 56-61, zeznania pozwanej - nagranie z dnia 14.03.2019 r. 00:04:28). Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się na dokumentach przedstawionych do akt sprawy przez powoda, a w szczególności na dokumentach w postaci: umowy pożyczki, umów przelewu wierzytelności wraz z pełnomocnictwami. Sąd obdarzył nadto wiarą złożone przez pozwaną dokumenty w postaci dowodów wpłat poszczególnych kwot na poczet pożyczki. Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanej w odniesieniu do okoliczności zawarcia umowy, minimalnego wpływu pozwanej na ustalenie treści umowy, jak też w zakresie w jakim podała, iż spłaciła znaczną część zadłużenia, bowiem w tej części znajdują one potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Niewiarygodne są twierdzenia pozwanej, iż otrzymała kwotę niższą niż określone w umowie pożyczki 2000 złotych. W tym zakresie zeznania są sprzeczne z treścią umowy pożyczki, którą bezspornie pozwana podpisała. Brak zatem podstaw do ustalenia, że kwota rzeczywiście wypłacona pozwanej była niższa. Sąd zważył co następuje: W ocenie Sądu, powództwo okazało się częściowo zasadne. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 720 k.c. , który stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu braku legitymacji procesowej po stronie powoda, który pozwana podniosła w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Należy stwierdzić, iż okazał się on niezasadny. Z przedstawionych przez powoda dokumentów wynika ciąg przelewów wierzytelności z tytułu umowy pożyczki łączącej pozwaną z (...) sp. z o.o. w T. , a mianowicie - przelew wskazanej wierzytelności pomiędzy spółką (...) a A. Z. , A. G. , G. C. prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą A. Z. , A. G. , (...) S.A. w T. (tj. powodem), następnie pomiędzy powodem a H. S. , a ostatecznie – w dniu 14 maja 2018 roku pomiędzy H. S. a powodem (powierniczy przelew wierzytelności). Z tej ostatniej umowy wynika jasno, iż powód posiada uprawnienie do prowadzenia czynności prawnych i faktycznych zmierzających do zaspokojenia wskazanej wierzytelności w imieniu własnym, choć na rachunek cedenta ( H. S. ). Również pełnomocnictwa złożone do akt sprawy potwierdzają upoważnienie wymienionych w nich osób do zawierania poszczególnych umów cesji w imieniu podmiotów będących stronami tych umów. W niniejszej sprawie niewątpliwym było zatem, że poprzednika prawnego powoda i pozwaną łączyła umowa pożyczki gotówkowej z dnia 12 maja 2017 roku, której pozwana nie spłaciła w całości – a obecnie wierzytelność z tej umowy przysługuje powodowi. Poza sporem było nadto, iż pozwana nie spłaciła całości zadłużenia. W sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim , bowiem zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Wedle przepisu ustępu 2 punktu 1 wyżej wskazanego artykułu za umowę o kredyt konsumencki uważa się również umowę pożyczki. Z treści art. 7a cyt. ustawy wynika obowiązek kredytobiorcy do przedstawienia kredytodawcy w sposób „widoczny, czytelny i słyszalny” m.in. danych dotyczących kosztu kredytu konsumenckiego. Z zeznań pozwanej wynika co prawda, iż koszt pożyczki – w szczególności wysokość prowizji - nie został jej przedstawiony w taki sposób, umowa była napisana drobnym drukiem, a ona nie zdawała sobie sprawy z wysokości prowizji. Z dokumentu umowy załączonego do akt sprawy wynika jednak, iż wszelkie koszty były wskazane w umowie w sposób klarowny – w szczególności w § 10 pkt 1-2. Pozwana podpisując umowę potwierdzała jednocześnie fakt zapoznania się z jej treścią i jej akceptację. Niezależnie jednak od tego jak ustalono w niniejszej sprawie, kwota pożyczki udzielonej faktycznie pozwanej (kwota faktycznie wypłacona) wynosiła 2 000 zł. Doliczona kwota w wysokości 1 540 zł stanowiła prowizję za udzielenie pożyczki, z kolei kwota 407,55 zł stanowiła kwotę odsetek wyliczonych za korzystanie z kapitału przez okres trwania pożyczki. Całkowity koszt pożyczki wynosił zatem 1 947,55 zł i niemal dorównywał kwocie kapitału postawionego do dyspozycji pozwanej. Powyższe prowadzi do wniosku, iż przewidziana w umowie wysokość ukrytych pod kosztami udzielenia pożyczki odsetek (jako wynagrodzenia za korzystanie z kapitału) wielokrotnie przewyższała wysokość dozwolonych prawem odsetek maksymalnych zastrzeżonych od 1 stycznia 2016 roku jako dwukrotność odsetek ustawowych ( art. 481 § 2 1 k.c. ). Niewątpliwie wynagrodzenie prowizyjne i odsetki kapitałowe nie przekraczają łącznie maksymalnych kosztów poza odsetkowych, obliczonych według art. 36 a cyt. wyżej ustawy o kredycie konsumenckim obowiązującej w dacie zawarcia umowy pożyczki. Przepis ten wprowadzony z dniem 11 marca 2016 roku ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 roku (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1357) o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw przewiduje granicę wysokości wszelkich kosztów, które mogą być dochodzone w ramach udzielonego kredytu i przedstawia sposób ich wyliczenia. Zastosowany algorytm pozwala na przyjęcie, ze koszty ustalone jako poza odsetkowe koszty kredytu w umowie stron mieszczą się w tym zakresie, biorąc pod uwagę kwotę faktycznie udzielonej pożyczki oraz okres, na jaki pożyczka ta została udzielona (24 miesiące). Jednocześnie jednak, w ocenie sądu nie znajduje żadnego uzasadnienia proste, automatyczne przyjęcie takiej wysokości kosztów w oderwaniu od faktycznych kosztów obsługi pożyczki. Nie przecząc bowiem, że powód ma prawo pobierać opłaty za obsługę pożyczki i sam fakt korzystania przez pozwaną w ramach zawartej umowy z kapitału to jednak prowizja w kwocie 1 540 zł od udzielonej pożyczki w kwocie 2 000 zł jest znacznie wygórowana. Powód nie wykazał nadto faktycznego poniesienia kosztów udzielenia pożyczki w takiej wysokości, a pozwana faktycznie nie miała wpływu na kształt umowy, w tym na wysokość tych kosztów. Należy zatem stwierdzić, iż prowizja naliczona od umowy stanowi zdaniem Sądu obejście przepisów o poza odsetkowych kosztach uzyskania kredytu na niekorzyść konsumenta, a zatem słabszej strony umowy. Mając powyższe na uwadze sąd uznał za zasadne powództwo w zakresie kwoty kapitału i odsetek za korzystanie z kapitału w czasie trwania umowy (do czego pożyczkobiorca ma prawo) – pomniejszonej o dokonane przez pozwaną wpłaty na poczet pożyczki. Od kwoty 2 407,55 zł (2 000 zł kapitału + 407,55 zł odsetek) należało zatem odjąć kwotę 1 171 zł, co daje kwotę 1 236,55 zł. Taką kwotę Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda w pkt I orzeczenia, jako nienaruszającą przepisów ustawy. Kwotę tą Sąd zasądził z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 6 lipca 2018 roku do dnia zapłaty – możliwość domagania się przez powoda takich odsetek wynika z zapisów umowy z dnia 12 maja 2017 roku. Termin początkowy naliczania odsetek wynika z kolei z daty doręczenia pozwanej wypowiedzenia umowy pożyczki wraz z wezwaniem do zapłaty – pozwana otrzymała je w dniu 28 maja 2018 roku co wynika z potwierdzenia odbioru na k. 34. Okres wypowiedzenia upływał zatem w dniu 4 czerwca 2018 roku i w dniu następnym cała zaległość stała się wymagalna. Ponieważ powód domaga się odsetek dopiero od dnia 6 lipca 2018 roku Sąd zasądził odsetki zgodnie z żądaniem. Sąd nie rozłożył należności na raty bowiem na wyraźne pytanie Sądu, czy pozwana taki wniosek składa pozwana oświadczyła, że takiego wniosku nie składa. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. mając na uwadze sytuację majątkową pozwanej. Sygn. akt I C 1146/18 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)