Sygn. akt IV U 180/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. w S. odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 21 lutego 2019 r. Nr (...) w sprawie A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość emerytury I. oddala odwołanie; II. zasądza od A. S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. kwotę 180,00 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 180/19 UZASADNIENIE Decyzją z (...) . Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznał A. S. od (...) . ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury obliczona została na podstawie art.26 powyższej ustawy na kwotę (...) złotych brutto miesięcznie, a po waloryzacji od 1 marca 2019r. w kwocie (...) złotych brutto miesięcznie. Jednocześnie organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury z rekompensatą z uwagi na nieudokumentowanie 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Odwołanie od w/w decyzji złożył A. S. , reprezentowany przez pełnomocnika, kwestionując w nim odmowę przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony zarzucił organowi rentowemu naruszenie art. 24 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych poprzez nieprzyznanie ubezpieczonemu prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Wskazał, że przez ponad 15 lat pracował w szczególnych warunkach jako mechanik maszyn rolniczych i ciągników. Pracę w takich warunkach wykonywał w okresie zatrudnienia w Państwowym Ośrodku (...) w S. od 16 września 1972r. do 22 września 1991r., a następnie (...) Ośrodku (...) w S. od 23 września 1991r. do 31 marca 1992r. Na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach ubezpieczony zgłosił dowód z zeznań świadków. Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do rekompensaty oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych (odwołanie wraz z załącznikami k.2-10 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych. Organ rentowy podniósł, że ubezpieczony nie przedstawił świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a w konsekwencji nie wykazał, by legitymował się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.11 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. S. w dniu (...) rok życia. W dniu 18 stycznia 2019r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury wraz z rekompensatą z tytułu pracy w szczególnych warunkach (wniosek o emeryturę z 18 stycznia 2019r. k.1-3 akt emerytalnych). Do wniosku ubezpieczony załączył m.in. świadectwo pracy z 31 marca 2015r. wystawione przez (...) Ośrodek (...) w S. za okres pracy od 16 września 1972r. do 31 marca 1992r. oraz z 31 stycznia 1998r. wystawione przez Hurtownię (...) w D. za okres od 2 maja 1992r. do 31 stycznia 1998r. (świadectwa pracy k.8 i 12 akt emerytalnych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, zaskarżoną decyzją z 21 lutego 2019r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu od 16 stycznia 2019r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego, emeryturę w wysokości wskazanej na wstępie uzasadnienia. Jednocześnie organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury z rekompensatą z uwagi na nieudokumentowanie 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. W okresie od 16 września 1972r. do 31 marca 1992r. ubezpieczony był zatrudniony w Państwowym Ośrodku (...) z siedzibą w Ż. (później w (...) Ośrodku (...) z siedzibą Ż. ). Wskazane przedsiębiorstwo świadczyło usługi napraw maszyn rolniczych. Były to m.in. ciągniki, młocarnie, ładowarki. W przedsiębiorstwie były trzy kanały remontowe jeden w hali napraw gwarancyjnych i dwa w hali napraw pogwarancyjnych. Naprawy maszyn odbywały się zarówno w warsztacie, jak również w terenie (tzw. pogotowiu) zwłaszcza w okresie wzmożonych prac polowych. Przedsiębiorstwo zatrudniało od kilkunastu do nawet 20 mechaników, w tym 4 mechaników do napraw gwarancyjnych, 2 mechaników do napraw pogwarancyjnych i kilkunastu do napraw w terenie. Prace mechaników nadzorował kierownik M. T. i mistrz W. C. , który każdego dnia odbierał wcześniej przydzielone pracownikom zadania. Ubezpieczony pracował na stanowisku mechanik maszyn rolniczych i ciągników. Wykonywał prace związane z przeglądami gwarancyjnymi ciągników. Sporadycznie zajmował się naprawą maszyn rolniczych. Ubezpieczony wykonywał różnego rodzaju naprawy (silników, skrzyni biegów, podnośników, podwozia, pomp wodnych, układów hydraulicznych), a ponadto zajmował się wymianą oleju, smarowaniem, regulowaniem zaworów, regulacja hamulców, czyszczeniem filtrów i uszczelnianiem części. W razie potrzeby wykonywał również inne prace związane z naprawami pogwarancyjnymi, spawaniem, czy produkcją części do maszyn rolniczych. W zależności od potrzeby, część napraw ubezpieczony wykonywał w kanale (50% czasu pracy), w części poza kanałem. Obok ubezpieczonego, przy naprawie ciągników pracowała dwie inne osoby zatrudnione na stanowisku mechaników (zeznania świadków Z. K. , M. Ś. , W. Ś. , M. T. , W. C. , S. Ł. oraz A. O. k.21-22v, 35v-36v i 44v-46 akt sprawy, zeznania ubezpieczonego k.46-46v akt sprawy, umowa o pracę z 16 września 1972r., angaże ubezpieczonego, świadectwo pracy 31 marca 1992r. - w aktach osobowych ubezpieczeniowego). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie A. S. podlegało oddaleniu. Zgodnie z art.21 ust.1 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2008r., Nr 237, poz.1656 ze zm.) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat, przy czym w myśl ust.2 powyższego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Analiza akt sprawy pokazuje, że ubezpieczony nie nabył prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach ,tj. emerytury w niższym wieku emerytalnym, na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W tych okolicznościach w odniesieniu do ubezpieczonego nie zachodzi negatywna przesłanka prawa do rekompensaty, o której mowa w przytoczonym wyżej art.21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych . Ustalenia Sądu pokazują jednak, że ubezpieczony nie spełnia przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, a to z uwagi na niewykazanie, że przez co najmniej 15 lat wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Należy wskazać, że praca w szczególnych warunkach to praca, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) wyliczona enumeratywnie w wykazach zawartych w załączniku do przedmiotowego rozporządzenia, przy czym zgodnie z §2 ust.1 rozporządzenia okresami pracy w szczególnych są okresy, w których praca zaliczana do pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Z ustaleń Sądu wynika, że okres aktywności zawodowej ubezpieczonego, wyznaczony odwołaniem, obejmuje okresy jego zatrudnienia w Państwowym Ośrodku (...) w S. od 16 września 1972r. do 22 września 1991r. oraz w (...) Ośrodku (...) w S. od 23 września 1991r. do 31 marca 1992r. Należy podkreślić, że ubezpieczony nie przedstawił świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. W tych okolicznościach ustalenia Sądu co do rodzaju wykonywanej przez ubezpieczonego pracy w w/w okresie oparte są na zeznaniach zawnioskowanych przez ubezpieczonego świadków, zeznaniach samego ubezpieczonego oraz zachowanych dowodach z dokumentów. Dowody te nie dają jednak podstaw do ustalenia, że ubezpieczony przez co najmniej 15 lat stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach. W odwołaniu i w toku rozprawy ubezpieczony ponosił, że w okresie zatrudnienia we wszystkich wymienionych wyżej zakładach pracy wykonywał prace przy naprawie ciągników rolniczych, przy czym prace te polegały dokonywaniu napraw w kanałach remontowych, a zatem były to prace, o których mowa w wykazie A dziale XIV, poz.16 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów. Zeznania świadków i ubezpieczonego oraz dowody z dokumentów dają podstawy do ustalenia, że ubezpieczony wykonywał prace naprawcze polegające zarówno na naprawie pojazdów w kanałach remontowych, ale brak jest podstaw do ustalenia, że naprawy ciągników rolniczych wykonywał stale w kanałach remontowych. Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu, opartych o zeznania ubezpieczonego, jego współpracowników, a w szczególności przełożonych wynika, że w/w zakładach pracy ubezpieczony wykonywał różnego rodzaju naprawy mechaniczne, a prace były przez niego wykonywane zarówno w kanale remontowym, jak i poza kanałem. Ubezpieczony wskazywał, że przeważającą część ,tj. 80% napraw wykonywał w kanale, świadkowie Z. K. , M. Ś. , W. Ś. , S. Ł. i A. O. (współpracownicy ubezpieczonego) posługiwali się w tym względzie m.in. sformułowaniem o większości prac wykonywanych w kanałach. Nie ulega wątpliwości, że wykonywanie większości prac naprawczych w kanale remontowym nie wypełnia przesłanki stałej i w pełnym wymiarze czasu, pracy w szczególnych warunkach. Z zeznań świadków M. T. i W. C. , bezpośrednich przełożonych ubezpieczonego, wynika natomiast, iż jedynie 50% czasu pracy ubezpieczonego stanowiły naprawy w kanałach remontowych. Oceniając zeznania ubezpieczonego oraz świadków nie można nie zauważyć - że jak sami wskazali - (...) posiadał trzy kanały remontowe. Tymczasem zatrudnionych było od kilkunastu do nawet 20 mechaników i równoległe naprawianych było kilka ciągników, a dodatkowo różne inne maszyny. W tych okolicznościach nie sposób uznać twierdzeń zeznających, że ubezpieczony jako jeden z kilkunastu mechaników pracował stale w kanałach remontowych. Reasumując uznać należało, że ubezpieczony nie spełnia przesłanki 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art.477 14 §1 kpc odwołanie ubezpieczonego oddalił. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z wynikiem sprawy ,tj. na podstawie art.98§1 i 3 kpc w zw. z art.99 kpc i w zw. z §10 ust.1 pkt 1 i §9 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., 1804 ze zm.).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.