Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, sprawca
Karze określonej w § 3 podlega także ten podatnik, który mimo ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania nie składa w terminie organowi podatkowemu lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia lub wbrew obowiązkowi nie składa ich za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub składa je niezgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego. Czyn zabroniony z art. 56 kks polega na złożeniu przez podatnika organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu podmiotowi lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia, w której podaje on nieprawdę, zataja prawdę lub nie zawiadamia o zmianach danych, przez co naraża on podatek na uszczuplenie. Zachowanie takie możemy określić jako oszustwo podatkowe. Czyn zabroniony tego rodzaju może być popełniony jako przestępstwo skarbowe w typie podstawowym ( art. 56 § 1 kks ) bądź uprzywilejowanym ( art. 56 § 2 w zw. z § 1 KKS ) albo jako wykroczenie skarbowe ( art. 56 § 3 w zw. z § 1 kks ). Istotne jest, że w tym przypadku, w odróżnieniu od czynu zabronionego z art. 54 kks , następuje ujawnienie przedmiotu lub podstawy opodatkowania ( F. Prusak, G. Skowronek , w: System PrKar, t. 11, 2018, s. 114–115). Natomiast czyn zabroniony z art. 56 § 4 KKS to samodzielne wykroczenie skarbowe polegające na niezłożeniu organowi podatkowemu lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia w terminie, lub wbrew obowiązkowi niezłożeniu ich za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Ogólnie można przyjąć, że przepis art. 56 kks chroni prawidłową realizację obowiązków podatkowych związanych konstrukcją samoobliczenia podatku, służących do ustalenia istnienia oraz wysokości zobowiązania podatkowego (wyr. SN z 26.1.2011 r., II KK 214/10, OSNKW 2011, Nr 4, poz. 34). Chodzi zatem o zapobiegnięcie powstania niebezpieczeństwa uszczuplenia dochodu Skarbu Państwa lub innych uprawnionych podmiotów z tytułu podatku poprzez uniknięcie przez podatnika wydatku z własnego mienia w wyniku wykonania ciążącego na nim zobowiązania podatkowego (post. SN z 1.3.2004 r., V KK 248/03, OSNKW 2004, Nr 5, poz. 51). Obowiązek podatkowy wynika z ustaw podatkowych i jest nieskonkretyzowaną powinnością poniesienia przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawach finansowych (post. SN z 1.3.2004 r., V KK 248/03, OSNKW 2004, Nr 5, poz. 51). Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 PDOFizU opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c PDOFizU oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania jest, co do zasady, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów w danym roku podatkowym. Wobec tego oszustwem podatkowym (zatajenie prawdy) jest ukrycie niektórych dochodów podlegających sumowaniu. Wykroczeniem skarbowym z art. 56 § 4 kks jest natomiast np. opóźnienie w złożeniu do urzędu skarbowego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Przy czym zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym ( art. 45 ust. 1 PDOFizU). Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe z art. 56 kks mają charakter indywidualny i może je popełnić wyłącznie podatnik. Czynności sprawcze oszustwa podatkowego z art. 56 § 1–3 kks to podanie nieprawdy, zatajenie prawdy oraz niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych.Podanie nieprawdy to podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Należy przy tym podkreślić, że ma to być działanie świadome. Do penalizowanego podania nieprawdy musi dojść przy składaniu deklaracji lub oświadczenia. Przy czym Trybunał Konstytucyjny przyjął, że pojęcie prawdy użyte w art. 56 kks odnosi się nie tylko do danych ujawnionych przez podatnika w deklaracji lub oświadczeniu, lecz także ich kwalifikacji, z punktu widzenia przepisów dotyczących danego rodzaju podatku. Podanie prawdy polega na przedstawieniu danych zgodnych z rzeczywistością, tzn. ze stanem faktycznym, oraz właściwej ich kwalifikacji w kontekście przepisów dotyczących danego obowiązku podatkowego (wyr. TK z 12.9.2005 r., SK 13/05, OTK-A 2005, Nr 8, poz. 91). Popełnienie czynu zabronionego z art. 56 § 1–3 KKS poprzez podanie nieprawdy może mieć miejsce jedynie przez działanie.Zatajenie prawdy to niepodanie wszystkich danych istotnych do ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. Inaczej mówiąc to nieujawnienie właściwemu organowi lub płatnikowi określonych informacji. Do penalizowanego zatajenia prawdy dochodzi przy składaniu deklaracji lub oświadczenia, w których treść nie obejmuje wszystkich danych istotnych z punktu widzenia podstaw do ustalenia istnienia oraz określenia wysokości zobowiązania podatkowego np. niepodanie niektórych dochodów. Popełnienie czynu zabronionego z art. 56 § 1–3 kks poprzez zatajenie prawdy może mieć miejsce jedynie poprzez zaniechanie. Niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o zmianie danych objętych deklaracją lub oświadczeniem może mieć miejsce jedynie przez zaniechanie. Jeżeli mowa jest o niedopełnieniu obowiązku to wcześniej musi istnieć obowiązek, z którego wynika dla podatnika zobowiązanie poinformowaniu organu podatkowego o zmianie danych.Czynności sprawcze wykroczenia skarbowego z art. 56 § 4 kks to niezłożenie w terminie organowi podatkowemu lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia lub wbrew obowiązkowi niezłożenie ich za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Czyn zabroniony z art. 56 § 4 kks może być popełniony wyłącznie przez zaniechanie. Jednocześnie z tym czynem zabronionym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy podatnik ujawnił przedmiot lub podstawę opodatkowania. W tym tkwi też sedno sfomułowania art. 56 § 4 kks . W skutek uprzedniego ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania, organ podatkowy ma informację o istnieniu i wysokości podatku, zatem niezłożenie deklaracji lub oświadczenia, nie może doprowadzić do uchylenia się podatnika od opodatkowania. Tym samym dyspozycja tego przepisu nie mieści się w opisie oszustwa podatkowego z art. 56 § 3 KKS ( P. Kardas, G. Łabuda , Kryminalizacja, s. 83). Strona podmiotowa przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowego określonego w art. 56 § 1–3 kks obejmuje umyślność w obu postaciach zamiaru tj. zamiar bezpośredni i ewentualny. Oznacza to, że podatnik podając nieprawdę lub zatajając prawdę, musi mieć świadomość niezgodności przedstawionych przez siebie danych z rzeczywistością. Przy czym odpowiedzialności karnej skarbowej podlega nie tyle sama nierzetelność deklaracji lub oświadczenia, co umyślne działanie lub zaniechanie podatnika w tym zakresie (wyr. TK z 12.9.2005 r., SK 13/05, OTK-A 2005, Nr 8, poz. 91). Także wykroczenie skarbowe z art. 56 § 4 kks może być popełnione umyślnie, zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Z kolei zgodnie z dyspozycję art. 77 § 1-3 kks płatnik lub inkasent, który pobranego podatku nie wpłaca w terminie na rzecz właściwego organu, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie. § 2 . Jeżeli kwota niewpłaconego podatku jest małej wartości, sprawca
§ 3 . Jeżeli kwota niewpłaconego podatku nie przekracza ustawowego progu, sprawca
§ 4 . Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w § 1 lub 2 wpłacono w całości pobrany podatek na rzecz właściwego organu. § 5 . Sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe określone w § 3 wpłacono w całości pobrany podatek na rzecz właściwego organu. Wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 kks polega na uporczywym niewpłacaniu w terminie podatku. Istotą tego czynu zabronionego jest uporczywość zachowania podatnika, która przejawia się w długotrwałym uchybianiu lub permanentnym uchybianiu terminom do zapłacenia należnego podatku. Kodeks karny skarbowy penalizuje osobno niewpłacenie w terminie podatku i osobno niezgłoszenie przedmiotu lub podstawy opodatkowania. Podatnik, który zgłosił przedmiot lub podstawę opodatkowania, a nie wpłacił w terminie podatku lub zaliczki na podatek, odpowiada wyłącznie na podstawie art. 57 KKS za wykroczenie skarbowe, natomiast niezgłoszenie przedmiotu lub podstawy opodatkowania stanowi nadal przestępstwo skarbowe ( art. 54 § 1 i 2 kks ) chyba, że kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, to mamy wówczas do czynienia z wykroczeniem skarbowym ( art. 54 § 3 kks ). W świetle powyższych dowodów, wina oskarżanego została udowodniona. Całokształt okoliczności przedmiotowych jednoznacznie wskazuje na bezpośredni zamiar towarzyszący zachowaniom oskarżonego raz sam fakt ich popełnienia. Konsekwencją uznania winy oskarżonego stało się podjęcie odpowiedniej reakcji penalnej na popełnione przez niego przestępstwo i wykroczenia. ☐ 3.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.