Sad powszechny, IV Ka 81/14

Sygn. akt IV Ka 81/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2014 roku. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Krzysztof Gąsior Sędziowie SO Ireneusz Grodek SO Agnieszka Szulc-Wroniszewska (spr.) Protokolant Dagmara Szczepanik przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Violetty Włodarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 roku sprawy P. M. oskarżonego z art. 157 § 1 i 3 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 grudnia 2013 roku sygn. akt VII K 451/13 na podstawie art.437§2 kpk , art.438 pkt 1 kpk , art.624§1 kpk zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: ustala termin zapłaty świadczenia pieniężnego orzeczonego w punkcie 2 wyroku na 2 (dwa) tygodnie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonego P. M. od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt IV. Ka. 81/14 UZASADNIENIE P. M. postawiono zarzut popełnienia przestępstwa polegającego na tym, że w dniu 12 kwietnia 2013r. około godziny 23.00 w P. w mieszkaniu przy ul. (...) nieumyślnie dokonał uszkodzenia ciała M. S. w ten sposób, że zadał mu uderzenie głową w jego nos, czym spowodował obrażenia ciała w postaci złamania kości nosa z przemieszczeniem odłamów to jest skutkujące naruszeniem czynności narządów ciała trwających dłużej niż siedem dni tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 157 § 1 i 3 k.k. Prokuratora Prokuratury Rejonowej skierował do sądu wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec P. M. . Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie sygn. akt VII. K. 451/13 na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. umorzył postępowanie karne w stosunku do oskarżonego P. M. na okres próby 1 roku. Na podstawie art. 67 § 3 k.k. zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego M. S. kwoty 5.500 złotych tytułem naprawienia szkody w całości. Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarb Państwa kwotę 200 złotych tytułem zwrotu wydatków oraz kwotę 60 złotych tytułem opłaty. Apelację od tego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim. Apelacja oskarżyciela publicznego wniesiona została na niekorzyść oskarżonego i skarży wyrok w części dotyczącej braku oznaczenia terminu, w jakim oskarżony winien dokonać naprawienia szkody. Oskarżyciel zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 67 § 3 k.k. poprzez zobowiązanie oskarżonego w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie karne do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem bez wyznaczenia terminu wywiązania się z tego obowiązku. W konkluzji prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 2 poprzez określenie terminu do naprawienia szkody przez oskarżonego P. M. . Na rozprawie apelacyjnej prokurator popierał skargę apelacyjną Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim i wnioski w niej zawarte, precyzując, iż zarzuca naruszenie przepisów art. 67 § 3 i 4 k.k. w zw. z art. 74 § 1 k.k. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się być zasadna w takim stopniu, że w wyniku jej uwzględnienia powstały podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez określenie, iż obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, orzeczony w punkcie 2 wyroku, podlega wykonaniu przez oskarżonego P. M. w terminie dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Rację ma skarżący, iż w przypadku zaistnienia szkody, sąd musi zobowiązać sprawce do jej naprawienia w całości lub części ( art. 67 § 3 k.k. ), jeśli warunkowo umarza wobec sprawcy postępowanie karne. W takim wypadku Sąd z wyroku określa sposób i termin jej naprawienia oraz podmiot, na rzecz którego szkoda winna być uprawniona. Wbrew tym obowiązkom sąd rejonowy w zaskarżonym wyroku orzekł o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wskazując jedynie wysokość tego obowiązku i podmiot uprawniony do odebrania świadczenia – pokrzywdzonego M. S. . Nie wskazał natomiast obligatoryjnego w takim przypadku terminu, w jakim winno nastąpić zapłata na jego rzecz kwoty 5.500 złotych, ustalonej pomiędzy stronami w drodze pozytywnie zakończonych mediacji przeprowadzonych na etapie postępowania sądowego i faktycznie odpowiadającej wysokości szkody, jaką w związku z przedmiotowa sprawą poniósł pokrzywdzony. Zobowiązanie sprawcy do naprawienia szkody, w przypadku zastosowania art. 66 k.k. , należy do obowiązków probacyjnych, których realna dolegliwość i spełnienie probacyjnego celu znajduje swoje odzwierciedlenie właśnie we wskazanym terminie i sposobie jego wykonania. Brak orzeczenia terminu do wykonania obowiązku naprawienia szkody, przy jednoczesnym warunkowym umorzeniem postępowania karnego, a co za tym idzie ograniczoną w czasie możliwością wyciągania ujemnych konsekwencji w przypadku braku wykonania nałożonego na sprawcę obowiązku, czyni nałożony obowiązek jedynie fikcją. Nie uwzględnia przez to należycie interesów pokrzywdzonego chronionych prawnie. W tym miejscu należy podnieść, iż apelacja nie kwestionuje samej wysokości szkody przyjętej przez sąd I instancji. Oskarżyciel publiczny, formułując wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego, wycenił tą szkodę na kwotę 2.000,00 złotego, jednocześnie nie wskazując żadnego terminu, do jej naprawienia. Dokonana przez sąd rejonowy zmiana w zakresie wysokości szkody poniesionej przez M. S. , poprzez przyjęcie, iż wartość tej szkody odpowiada kwocie ustalonej zgodnie pomiędzy stronami przez mediatorem, jest uzasadniona. Uwzględniając powikłania po pierwszej operacji repozycji kości nosa w kwietniu 2013 roku, jaką przeszedł pokrzywdzony i przeprowadzenie powtórnego zabiegu operacyjnego w sierpniu 2013 roku polegającego na septoplastyki nosa, kwota 5.500 złotych odpowiada wysokości całości poniesionej przez pokrzywdzonego szkody (zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, jak to wynika z zapisu ugody zawartej przed mediatorem). Stwierdzenie powyższego uchybienia związanego z brakiem terminu do naprawienia szkody, uzasadnia korektę zaskarżonego orzeczenia, bez konieczności uchylania wyroku i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Termin jednego dwóch tygodni na zapłatę od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, jest Zdaniem Sądu Okręgowego właściwy, realny i uzasadniony. Oskarżony już w ugodzie zawartej z pokrzywdzonym deklarował zapłatę całej kwoty 5.500 złotych w terminie do końca grudnia 2013 roku. Na etapie postępowania odwoławczego nie potwierdzono ewentualnego wykonania całościowego, bądź częściowego powyższego zobowiązania. Zważywszy na świadomość oskarżonego, co do umówionego z pokrzywdzonym - w toku mediacji - terminu i fakt, iż w/w prowadzi działalność gospodarczą oraz uzyskuje z tego tytułu dochody rzędu 2.000 miesięcznie, dwutygodniowy termin do zapłaty orzeczonego obowiązku naprawienia szkody jest adekwatny do okoliczności sprawy i możliwości zarobkowych P. M. . Z tych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że określił, iż obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem orzeczony w punkcie 2 wyroku podlega wykonaniu w terminie dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W pozostałym zakresie wyrok, jako odpowiadający prawu, utrzymano w mocy. O wydatkach poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym orzeczono w oparciu o przepisy powołane w części dyspozytywnej orzeczenia. W tym zakresie zastosowano zasadę słuszności, albowiem wydatki te powstały jedynie na skutek uchybienia przepisom prawa karnego materialnego Sądu I instancji.