Sad powszechny, III RC 322/19

Sygn. akt III RC 322/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2019 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Agnieszka Lubińska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Meirowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2019 r. w G. sprawy z powództwa małoletniej W. K. działającej przez matkę M. K. przeciwko P. K. o podwyższenie alimentów I. podwyższa od pozwanego P. K. na rzecz małoletniej powódki W. K. urodzonej (...) rentę alimentacyjną z kwoty 600,00 zł miesięcznie zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 14.09.2016 r. sygn. akt I C 1301/16 do kwoty 800,00 zł (osiemset złotych) miesięcznie, płatną do dnia 10-ego każdego miesiąca z góry, do rąk ustawowego przedstawiciela małoletniej powódki – jej matki M. K. , poczynając od dnia 5 lipca 2019 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. zasądza od pozwanego P. K. na rzecz powódki kwotę 450,00 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. nakazuje pobrać od pozwanego P. K. na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem jego udziału w nieuiszczonych kosztach sądowych, zaś w pozostałym zakresie nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa; V. wyrokowi w punkcie I. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt III RC 322/19 UZASADNIENIE Powódka, małoletnia W. K. działająca przez przedstawiciela ustawowego, wniosła pozew o podwyższenie od pozwanego alimentów z kwoty 600,00 zł miesięcznie, do kwoty 1.000,00 zł miesięcznie, płatnych z góry do 15-tego dnia każdego miesiąca począwszy od dnia złożenia pozwu, tj. od dnia 5.07.2019 r. wraz z należnymi ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie zwłoki w płatności. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że pierwotnie alimenty zostały zasądzone na jej rzecz w wyroku rozwodowym Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 14.09.2016 r. w sprawie I C 1301/16 w kwocie 600 zł miesięcznie. Od dnia wydania powyższego wyroku nastąpiła istotna zmiana w zakresie usprawiedliwionych potrzeb małoletniej, a to ze względu na proces dorastania, edukację szkolną oraz wadę genetyczną – chorobę kręgosłupa. Małoletnia jest osobą niepełnosprawną i z uwagi na jej stan konieczne jest przeprowadzanie 1-2 operacji rocznie oraz wizyt kontrolnych, co wiąże się z kosztami dojazdu oraz noclegu opiekuna. Matka małoletniej powódki z uwagi na koniczność zajmowania się córką, zrezygnowała z podjęcia zatrudnienia i utrzymywała się do tej pory ze świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 1.583 zł. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Oświadczył, że regularnie płaci alimenty na rzecz córki, a ponadto kupuje jej na bieżąco odzież i obuwie oraz inne rzeczy, jak na przykład laptop czy hulajnoga. Pozwany podkreślił, że poza uiszczaniem alimentów w dotychczasowej wysokości, pragnie partycypować w kosztach utrzymania córki w sposób pozafinansowy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletnia W. K. urodziła się w dniu (...) i jest córką M. K. i P. K. . Rodzice małoletniej rozwiedli się, a wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią zostało powierzone jej matce, zaś ojcu władza ta została ograniczona do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka związanych z jej wychowaniem, nauką i leczeniem. Małoletnia na co dzień mieszka z matką w wynajmowanym mieszkaniu, zaś z ojcem utrzymuje stały kontakt telefoniczny i widuje się z nim średni raz w miesiącu. Małoletnia ma 10 lat i uczęszcza do V klasy szkoły podstawowej. W. uczęszcza na nieodpłatne zajęcia dodatkowe. Z uwagi na nieobecności w szkole związane z leczeniem, wymaga korzystania z korepetycji z matematyki. Z uwagi na stan jej kręgosłupa wskazane byłoby korzystanie z zajęć na basenie. Małoletnia od urodzenia jest osobą niepełnosprawną – ma stwierdzoną wadę genetyczną (choroba R. ) i pozostaje pod stałą opieką lekarską Klinicznego Oddziału Ortopedycznego w (...) Szpitalu (...) w Z. . Małoletnia kilka razy w ciągu roku musi jeździć do szpitala w Z. . Do tej pory przeszła siedem operacji kręgosłupa - 1-2 w roku jest operowana i poddawana kontrolom w szpitalu w Z. . Leczenie w Z. trwa 7- 9 dni, zaś kontrole 3 dni, i każdorazowo wiąże się to z kosztami dojazdu, kosztami noclegu matki małoletniej oraz zakupem opatrunków i leków. Zabiegi operacyjne są refundowane przez NFZ. Małoletnia jest rehabilitowana przez matkę w domu, nie ma konieczności korzystania w tym zakresie z usług rehabilitanta. Prócz powyższego małoletnia jest normalnie rozwijającym się i rosnącym dzieckiem, w związku z czym konieczna jest regularna wymiana odzieży i obuwia, jak również doraźny zakup leków związany z sezonowymi przeziębieniami. Dowód: - wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 14.09.2016 r., I C 1301/16 – 33-33v. akt Sądu Okręgowego w Toruniu I C 1301/16 - orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 3.10.2017 r. nr SP-II. (...) .2.354.2017 – k. 8-8v. akt III RC 322/19 - orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 7.11.2019 r. nr (...) . (...) .2.179.2019 – k. 69 – 69 v. akt III RC 322/19 - kopia świadectwa ukończenia IV klasy szkoły podstawowej – k. 7-7v. akt III RC 322/19 - kopia karty informacyjnej (...) Szpitala (...) w Z. – k. 9-10 akt III RC 322/19 - zeznania świadka K. K. – k. 47 - 47 v. akt III RC 322/19 - przesłuchanie M. K. – k. 72 akt III RC 322/19 Matka powódki – M. K. ma 37 lat, z zawodu jest krawcową, nie pracuje zawodowo – zdecydowała się pozostać w domu by móc opiekować się W. . W chwili składania powództwa matka małoletniej otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w kwocie 1.583 zł, które otrzymywała do października 2019 r. Aktualnie jest w trakcie starania się o to świadczenie i utrzymuje się jedynie z alimentów na córkę, świadczenia 500+, zasiłku rodzinnego oraz zasiłku pielęgnacyjnego. Powódka korzysta ze wsparcia finansowego – od swojej mamy otrzymuje ok. 1.000 zł na wyjazd do Z. oraz drobne pożyczki w zależności od potrzeb. Małoletnia W. jest jej jedynym dzieckiem. Dowód: - przesłuchanie M. K. – k. 72-72 v. akt III RC 322/19 - zeznania świadka T. K. - k. 71 v. akt III RC 322/19 P. K. ma 37 lat, z zawodu mechanik pojazdów samochodowych, pracuje jako kierowca ciężarówki w transporcie międzynarodowym. W roku 2018 r. osiągnął dochód w kwocie 3.630,24 zł/mies., zaś jego średnia zarobków z ostatnich trzech miesięcy wynosi 2.738,82 zł netto (średnia za okres czerwiec 2019 r. – sierpień 2019 r.). Doliczając do tej kwoty diety, to łączne dochody pozwanego wynoszą ok. 6.000 zł brutto. Małoletnia W. jest jego jedynym dzieckiem. Pozwany płaci na córkę alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie. Nie licząc małoletniej, pozwany nie jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz innych osób. Dowód: - zaświadczenie o zarobkach – k. 26 akt III RC 322/19 akt III RC 322/19 - zeznanie PIT-37 za 2018 r. – k. 27-30 akt III RC 322/19 akt III RC 322/19 - przesłuchanie P. K. – k. 72 v. – 73 v. akt III RC 322/19 akt III RC 322/19 Pozwany swój obowiązek alimentacyjny realizuje poprzez płacenie alimentów oraz sporadyczny zakup odzieży i innych akcesoriów, poza tym zasadniczo nie partycypuje on w kosztach utrzymania i leczenia dziecka. Matka zajmuje się organizowaniem wyjazdów na zabiegi operacyjne i kontrole do Z. . Ojciec zawoził dziecko na leczenie do Z. przed rozwodem, a po rozwodzie zdarzyło się, że dziecko zawiózł do Z. jego ojciec (dziadek W. ). P. K. rzadko zajmuje się córką – widuje się z nią raz w miesiącu na kilka godzin. Wszystkie codzienne obowiązki rodzicielskie związane z wychowaniem i opieką nad córką oraz organizowaniem wyjazdów na leczenie do Z. , spoczywają na matce małoletniej, która dba o zaspokojenie potrzeb materialnych i emocjonalnych dziecka. Dowód: - zeznania świadka T. K. - k. 71 v. akt III RC 322/19 - zeznania świadka E. B. - k. 48 akt III RC 322/19 - zeznania świadka K. K. – k. 47 akt III RC 322/19 W chwili wydawania przez Sąd Okręgowy w Toruniu wyroku w sprawie I C 1301/16 matka małoletniej pobierała zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 1.300 zł, zaś pozwany zarabiał 2.400 zł miesięcznie. Od tego czasu sytuacja majątkowa obojga rodziców uległa nieznacznej zmianie. Matka małoletniej otrzymywała do niedawna zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 1583 zł (+ 283 zł), zaś pozwany otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2.738,82 zł (+338,82 zł) plus diety. Matka powódki mieszka wspólnie z powódką i czyni następujące wydatki: mieszkanie – 1.157,33 zł , Internet – 59,80 zł, telefon – 110,09 zł, gaz – 27,05 zł, prąd – 117,81/2 mies. M. K. nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Pozwany zamieszkuje wspólnie z konkubiną i jej dwiema córkami, w nieruchomości stanowiącej własność rodziców konkubiny. Z osiąganego dochodu pokrywa wydatki na: koszty utrzymania i napraw domu – 1.000 zł, alimenty – 600 zł, pomoc rodzicom – 600 zł, zakup odzieży, zabawek dla córki, kosztów dojazdów na spotkania – 200-300 zł. Pozwany nie posiada majątku, natomiast posiada oszczędności w kwocie ok. 2.000 zł. Pozwany jest w stanie zaoszczędzić 800-1000 zł z diet. Dowód: - zeznania świadka E. B. - k. 48 akt III RC 322/19 - zeznania świadka K. K. – k. 47 akt III RC 322/19 - przesłuchanie P. K. – k. 72 v. – 73 v. akt III RC 322/19 akt Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dokumentów, których prawdziwości i rzetelności strony wzajemnie nie kwestionowały, w szczególności dokumentów dotyczących niepełnosprawności małoletniej, dochodów pozwanego oraz opłat, a także na podstawie zeznań świadków K. K. , E. B. i T. K. , a także zeznań obojga stron. Duże wątpliwości w zakresie swojej przydatności dowodowej budziły paragony i faktury, które mają świadczyć o wydatkach poczynionych jakoby na małoletnią W. . Z przedłożonych przez pozwanego wynika jedynie fakt dokonania zakupu odzieży, jednak nie sposób stwierdzić, czy zakup ten był przeznaczony dla W. , tym bardziej, że jak zeznał świadek E. B. , zdarza się, że pozwany kupuje prezenty dla jej córek. Sąd w tym zakresie wykazał więc daleko idącą ostrożność. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków K. K. , E. B. i T. K. bowiem zasadniczo pokrywały się z pozostałymi zebranymi w sprawie dowodami, a przy tym były jasne i spójne. Sąd dał również wiarę dowodowi z przesłuchania stron. Pewne rozbieżności wynikają z różnego oglądu stron na sprawę oraz z doznawanych emocji, co jednak nie przemawia za tym, by umniejszyć walor dowodowy tychże przesłuchań. Zgodnie z treścią art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy natomiast, w myśl art. 135 § 1 i 2 k.r.o. , od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. W myśl art. 138 k.r.o. w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez "zmianę stosunków" należy rozumieć zmianę okoliczności istotnych z punktu widzenia ustawowych przesłanek obowiązku alimentacyjnego i zakresu świadczeń alimentacyjnych (w szczególności określonych w art. 133 i 135 KRO ). Dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o. , należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności – na tle sytuacji ogólnej – mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego" [(tak uchw. SN ( (...) ) z 16.12.1987 r., III CZP 91/86, OSNCP 1988, Nr 4). W przedmiotowej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że powódka w części wykazała zasadność podwyższenia alimentów z ustalonej pierwotnie kwoty 600 zł do kwoty 800 zł miesięcznie. Od czasu wydania wyroku przez Sad Okręgowy w Toruniu w sprawie I C 1301/16 doszło do pewnej zmiany stosunków, w związku z czym żądanie zmiany wysokości alimentów od P. K. na rzecz małoletniej W. K. należało uznać za uzasadnione, jednak w wysokości niższej aniżeli wskazana w pozwie. Małoletnia w chwili wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie liczyła sobie 10 lat i 5 miesięcy. Oczywistym jest, że dziewczynka cały czas rośnie – stan ten miał miejsce zarówno w chwili ustalania wysokości alimentów przez Sąd Okręgowy w Toruniu, jak i obecnie. Zarówno wówczas jak i obecnie konieczne jest zatem nabywanie dla niej nowych rzeczy, w szczególności odzieży i obuwia. Pod tym względem sytuacja małoletniej nie uległa zatem zmianie, a jednocześnie wzrost cen był niewielki i nie uzasadnia podwyższenia alimentów. Sąd uznał jednak, że zasadność podwyższenia wysokości renty alimentacyjnej wynika ze zwiększenia się potrzeb małoletniej związanych z jej leczeniem. Strona powodowa wykazała, że małoletnia jeździ na zabiegi operacyjne i kontrole do Z. , co w sposób oczywisty wiąże się z ponoszeniem wysokich kosztów dojazdów i pobytu w Z. . Sąd nie ma wątpliwości, że w ciągu ostatnich 3 lat znacznie wzrosły koszty transportu oraz koszty noclegu w Z. . Matka małoletniej nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić potrzeb małoletniej w tym zakresie, tym bardziej, że nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na korzystanie ze świadczenia pielęgnacyjnego. Pod tym względem możliwości zarobkowe i majątkowe matki powódki są zdecydowanie gorsze od możliwości zarobkowych i majątkowych ojca, który jak sam przyznał – miesięcznie zarabia ok. 6.000 zł brutto. Z tego względu Sąd uznał, że wsparcie materialne pozwanego powinno być większe, tym bardziej, że uzyskiwane przez niego dochody umożliwiają mu nie tylko pokrywanie bieżących wydatków związanych z utrzymaniem, ale również poczynienie oszczędności. Skoro małoletnia jest jedynym dzieckiem pozwanego, a ciężar jej opieki i wychowania spoczywa de facto w całości na matce, to w ocenie Sądu powinien on w większym zakresie dokładać się do kosztów utrzymania małoletniej. Zwiększenie renty alimentacyjnej o 200 zł w skali miesiąca będzie stanowić pomoc w zaspokojeniu potrzeb małoletniej związanych z wyjazdem do Z. i noclegami matki małoletniej. Mając na uwadze powyższe, Sąd w oparciu o dyspozycję przepisu art. 138 k.r.o. w zw. z art. 133 § 1 k.r.o. i art. 135 k.r.o. orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone jako bezzasadne, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku. Powódka wygrała niniejszą sprawę w 50%, bowiem z żądanej przez niej kwoty podwyższenia 400 zł, powództwo zostało uwzględnione do kwoty 200 zł. W związku z powyższym od pozwanego należało zasądzić 50% kosztów zastępstwa prawnego w sprawach o alimenty. Zgodnie z § 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) wynagrodzenie adwokata wyniosło 900 zł, zatem od pozwanego należało zasądzić na rzecz powódki kwotę 450,00 zł. W sposób analogiczny Sąd obciążył pozwanego kosztami sądowymi. Opłata sądowa od pozwu w niniejszej sprawie wynosiła 400 zł i nie została uiszczona przez powódkę, z uwagi na zwolnienie ustawowe (art. 96 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych, t.j. Dz.U. z 2019 poz. 785). Skoro zatem pozwany przegrał sprawę w 50%, to należało go obciążyć połową tejże nieuiszczonej opłaty, tj. kwotą 200 zł. W pozostałym zakresie na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych, nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążony został Skarb Państwa. Na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd obligatoryjnie nadał rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi w punkcie 1 , tj. w punkcie zasądzającym rentę alimentacyjną.