Sad powszechny, XIV Co 6/20

sygn. akt XIV Co 6/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XIV Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą Pile w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Jolanta Czajka - Bałon po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. w Pile na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. , (...) +” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. , przeciwko Szpitalowi (...) w P. im. S. S. o udzielenie zabezpieczenia przed wytoczeniem powództwa postanowił

1. zabezpieczyć roszczenia wnioskodawców : (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. , (...) +” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przeciwko Szpitalowi (...) w P. im. S. S. : ⚫ o ustalenie nieistnienia prawa Szpitala (...) w P. im. S. S. do żądania od (...) Spółki Akcyjnej wypłaty kwoty 500 000 zł tytułem gwarancji bankowej poprzez: zakazanie (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w Ł. (gwarantowi) wypłaty kwoty 500 000 zł tytułem gwarancji ubezpieczeniowej zapłaty z gwarancji wadium nr (...) z dnia 10 grudnia 2019 roku udzielonej przez (...) S.A do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia ww. sprawie
2. W pozostałym zakresie wniosek oddala.
3. Wyznaczyć wnioskodawcom : (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w Ł. , (...) +” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. , (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. , (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. , (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. dwutygodniowy termin od doręczenia niniejszego postanowienia do wniesienia pozwu przeciwko Szpitalowi (...) w P. im. S. S. o roszczenie będące przedmiotem zabezpieczenia pod rygorem upadku zabezpieczenia. Sędzia Jolanta Czajka – Bałon Sygn. akt XIV Co 6/20 UZASADNIENIE postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu XIV Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą P. z dnia 29.01.2020 r. W dniu 27 stycznia 2020 r. (data wpływu) wnioskodawcy: (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. , (...) +” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wnieśli do tut. Sądu wniosek, w którym domagali się udzielenia zabezpieczenia swoich roszczeń przeciwko Szpitalowi (...) w P. im. S. S. o ustalenie nieistnienia prawa Szpitala (...) w P. do żądania od (...) Spółki Akcyjnej wypłaty kwoty 500 000 zł tytułem gwarancji bankowej oraz zabezpieczenie tego roszczenia poprzez zakazanie (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w Ł. (gwarantowi) wypłaty kwoty w wysokości 500.00,00 złotych z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zapłaty z gwarancji wadium nr (...) z dnia 10 grudnia 2019 roku udzielonej przez (...) S.A. , do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie oraz ustalenia, iż Szpital (...) w P. im. S. S. nie jest uprawniony do żądania wypłaty środków z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zapłaty wadium nr (...) z dnia 10 grudnia 2019 roku udzielonej przez (...) Towarzystwo (...) S.A. ; W uzasadnieniu wnioskodawcy podali, że jako członkowie konsorcjum przystąpili do postępowania przetargowego ogłoszonego przez Szpital (...) w P. ( dalej :Szpital ) o świadczenie usług kompleksowego sprzątania i utrzymania czystości w pomieszczeniach szpitalnych i administracyjnych, utrzymania terenów zielonych, transportu wewnętrznego, współdziałania z personelem medycznym w zakresie opieki nad pacjentem wraz z przejęciem pracowników. W postępowaniu tym Szpital przewidział wniesienie wadium i wnioskodawcy takie wadium wnieśli w postaci gwarancji bankowej udzielonej przez (...) S.A. W toku tego postępowaniem przetargowego Szpital wezwał wnioskodawców do przedłożenia pełnomocnictwa dla pani A. Z. , która podpisała ofertę w imieniu wnioskodawców. Okazało się jednak, że ta osoba nigdy nie została umocowana do złożenia oferty w imieniu wnioskodawców. Zatem na wezwanie Szpitala wnioskodawcy przedstawili prawidłowo wystawione pełnomocnictwo dla pani E. G. , która była umocowana do złożenia oferty Zostało ono jednak uznane za wadliwe przez Szpital, który pismem z dnia 16 stycznia 2020 roku poinformował wnioskodawców, że zatrzymał wadium i zwrócił się do (...) Towarzystwa (...) o wypłatę kwoty z tytułu gwarancji wadialnej. W ocenie wnioskodawców Szpitalowi nie przysługuje uprawnienie do żądania wypłaty przez (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. (gwaranta) kwoty 500.00,00 złotych z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zapłaty wadium albowiem gwarancja ubezpieczeniowa zapłaty wadium nr (...) z dnia 10 grudnia 2019 roku przewidywała w jakich konkretnie przypadkach jest możliwa wypłata kwoty wadialnej i w każdym razie nie obejmowała sytuacji uzupełnienia wadliwego w ocenie beneficjenta pełnomocnictwa. Co więcej gwarancja uprawnia beneficjenta do żądania wypłaty kwoty tytułem gwarancji jedynie w przypadku, gdy pełnomocnictwo nie zostało złożone z przyczyn leżących po stronie zobowiązanego. Skoro pełnomocnictwo, którego oczekiwał beneficjent nigdy nie istniało, nie było obiektywnych możliwości jego przedłożenia. Uzasadniając interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia wnioskodawcy wskazali, że brak zabezpieczenia, a w konsekwencji wypłata sumy gwarancyjnej na rzecz Szpitala narazi wnioskodawców na niepowetowaną szkodę, uniemożliwi im prowadzenie dalszej działalności gospodarczej, która opiera się w zasadniczej mierze na umowach zawartych w postępowaniach przetargowych. Wypłata na rzecz Szpitala środków z tytułu umowy gwarancyjnej skutkować będzie koniecznością spłaty roszczenia przez (...) S.A. wobec ubezpieczyciela co będzie dotkliwe dla finansów Uprawnionych i pozbawi go płynności finansowej. Dodatkowo jak już wyżej wskazano spółka nie będzie mogła prowadzić normalnej działalności gospodarczej. Ponadto dla zachowania możliwości rozpoznania powództwa o ustalenie nieistnienia prawa Szpitala do żądania od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej wypłaty kwoty 500.000,00 złotych, konieczne jest wstrzymanie realizacji gwarancji, gdyż w przeciwnym wypadku powództwo o ustalenie nieistnienia ww. prawa stanie się bezprzedmiotowe, a wnioskodawca będzie musiał skorzystać z powództwa o zapłatę, co czyni postępowanie dużo bardziej kosztownym, czasochłonnym oraz nieefektywnym z punktu widzenia ekonomiki procesowej. związku z tym wypłata na rzecz Szpitala środków z tytułu umowy gwarancyjnej skutkować będzie znaczącym utrudnieniem prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej przez (...) S.A. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Art. 730 § 1 k.p.c. wskazuje, że w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Natomiast art. 730 1 k.p.c. stanowi, że udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia ( § 1 ). Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie ( § 2 ). Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę ( § 3 ). Zabezpieczenie może być udzielone także przed wszczęciem postępowania w sprawie, przy czym sąd wyznaczy jednocześnie termin nie dłuższy niż dwa tygodnie, w którym powinno być wniesione pismo wszczynające postępowanie w sprawie pod rygorem upadku zabezpieczenia ( art. 733 k.p.c. ). Na gruncie przepisów zawartych w art. 730 i nast. k.p.c. , celem udzielenia zabezpieczenia jest zwiększenie skuteczności postępowania cywilnego poprzez zapewnienie, że pomimo upływu czasu koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy możliwe będzie osiągnięcie zamierzonych przez stronę celów tego postępowania. W tym też szeroko pojmowanym zakresie dokonywać należy oceny łącznego zaistnienia przesłanek określonych w art. 730 1 § 1 k.p.c. , a warunkujących udzielenie zabezpieczenia w postaci uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, zdefiniowanego w § 2 cytowanego przepisu. Przy czym art. 730 1 § 1 k.p.c. nie nakłada na stronę obowiązku udowodnienia dochodzonego roszczenia, czy też jego uprawdopodobnienia w stopniu graniczącym z pewnością, a wymaga jedynie, by prima facie istniała szansa na jego istnienie. Zabezpieczenie należy więc traktować jako wyjątek od zasady rozstrzygania sporów w drodze prawomocnych wyroków sądowych (które nie są oparte tylko na uprawdopodobnieniu określonych okoliczności, lecz na udowodnieniu swoich twierdzeń przez stronę). Przenosząc te unormowania do niniejszej sprawę należy stwierdzić, że sprawy o zwrot wadium należą do kognicji sądów powszechnych i dopuszczalne jest powództwo cywilne w świetle art. 189 k.p.c. o ustalenie nieistnienia prawa Szpitala (...) w P. do żądania od (...) Spółki Akcyjnej wypłaty kwoty 500 000 zł tytułem gwarancji bankowej. Jak wskazano wyżej ustawodawca wymaga jedynie uprawdopodobnienia roszczenia przez wnioskodawcę, a nie jego udowodnienia. Uprawdopodobnienie zakłada natomiast w zasadzie samą możliwość istnienia pewnych procesowo istotnych okoliczności i nie wymaga zgodności stwierdzeń z prawdą obiektywną. Uprawdopodobnienie nie może jednak opierać się na samych twierdzeniach strony. Musi się ono opierać na materiale pozwalającym zająć takie stanowisko (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod redakcją prof. Jerzego Jodłowskiego, Tom 2, Postępowanie rozpoznawcze, Księga pierwsza, Proces, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1989, teza 1 i 3 do art. 243, str. 426). Oceny prawdopodobieństwa istnienia roszczenia Sąd dokonuje z reguły jedynie w oparciu o twierdzenia uprawnionego oraz dostarczony przez niego materiał dowodowy. Istotą postępowania zabezpieczającego jest to, że Sąd dokonuje jedynie wstępnej analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego. Możliwość dojścia, w wyniku pełnego postępowania, do wniosku o niezasadności roszczenia, jest natomiast oczywistym założeniem tej instytucji. W ocenie Sądu, wnioskodawcy uprawdopodobnili roszczenie w sposób wystarczający dla udzielenia zabezpieczenia. Przedstawiony przez nich w uzasadnieniu wniosku stan faktyczny oraz załączone do wniosku dokumenty uprawdopodobniają zasadność żądań , które zamierzają wnieść w przyszłości. Niewątpliwie sprawa z wypłatą kwoty wadialnej nie jest tak oczywista jak twierdzi obowiązany Szpital i nie wynika wprost z zapisów zawartej gwarancji zapłaty wadium z dnia 10 grudnia 2019 roku, która powinna być interpretowana w sposób ścisły. Będzie zatem konieczność poddania jej analizie i ocenie przez Sąd w postępowaniu, które zamierzają wytoczyć wnioskodawcy. W ocenie Sądu uprawdopodobniony został także interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Wnioskodawcy wykazali, że brak zabezpieczenia, a w konsekwencji wypłata sumy gwarancyjnej na rzecz Szpitala narazi ich na niepowetowaną szkodę, a biorąc pod uwagę znaczną wysokość tej kwoty ( 500 000 zł) uniemożliwi bądź bardzo utrudni prowadzenie przez nich dalszej działalności gospodarczej. Ponadto konieczne jest wstrzymanie realizacji gwarancji dla zachowania możliwości rozpoznania powództwa o ustalenie nieistnienia prawa gdyż w przeciwnym wypadku powództwo o ustalenie nieistnienia ww. prawa stanie się bezprzedmiotowe i uprawniony będzie musiał skorzystać z powództwa o zapłatę, co czyni postępowanie dużo bardziej kosztownym, czasochłonnym oraz nieefektywnym z punktu widzenia ekonomiki procesowej. Ponadto nie wiadomo czy wówczas Szpital będzie wypłacalny. Jednocześnie wskazać należy, iż powyższe nie przesądza rzecz oczywista o zasadności żądania w niniejszej sprawie. Prawdziwość i zasadność twierdzeń wnioskodawców oraz ostateczna ocena prawna sprawy zostanie bowiem rozstrzygnięta przez Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, wydanym w szczególności po zaznajomieniu się ze stanowiskiem Szpitala (...) w P. , jego zarzutami oraz po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 755 § 1 k.p.c. jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W niniejszej sprawie sąd uznał, że takim odpowiednim zabezpieczeniem będzie zakazanie (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w Ł. (gwarantowi) wypłaty kwoty 500 000 zł tytułem gwarancji ubezpieczeniowej zapłaty z gwarancji wadium nr (...) z dnia 10 grudnia 2019 roku udzielonej przez (...) S.A do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia ww. sprawie. Sąd zważył, iż zabezpieczenie udzielone w zakresie wskazanym w postanowieniu, odpowiadające treści przyszłego roszczenia, należycie zapewni ochronę prawną roszczenia. Sąd oddalił wniosek w przedmiocie zabezpieczenia w pozostałym zakresie albowiem zmierzał on do zaspokojenia roszczenia co jest niedopuszczalne. Zgodnie ponadto z art. 733 k.p.c. Sąd wyznaczył wnioskodawcom dwutygodniowy termin liczony od doręczenia niniejszego postanowienia, w którym wniosą pismo wszczynające postepowanie w przedmiocie zabezpieczonego roszczenia pod rygorem upadku zabezpieczenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie wyżej powołanych przepisów prawa orzeczono jak w postanowieniu. Sędzia Jolanta Czajka-Bałon