Sad powszechny, IX P 7/19

(1)( L. ) przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w J. o zapłatę

1. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 60.000 zł (sześćdziesiąt tysięcy 00/100) tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie poczynając od dnia (...) do dnia zapłaty.
2. oddala powództwo w pozostałej części.
3. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.775 zł (dwa tysiące siedemset siedemdziesiąt pięć złotych 00/100) tytułem kosztów postępowania oddalając wniosek o zasądzenie kosztów postępowania w pozostałym zakresie.
4. nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa: a. kwotę 3.000 zł (trzy tysiące 00/100) tytułem należnej opłaty sądowej. b. kwotę 394,00 zł (trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote 00/100) tytułem części wydatków. Sędzia Sygn. akt IX P 7/19 UZASADNIENIE Powód L. L.

(1)pozwem z dnia 25.03.2019r wniesionym przeciwko (...) Spółce (...) domagał się zasądzenia 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku ze śmiercią syna A. L.

(1)wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia (...) do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej. W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że A. L.

(1)będąc pracownikiem pozwanej na stanowisku górnika w dniu (...) uległ wypadkowi przy pracy i na skutek doznanych w trakcie wypadku obrażeń zmarł. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Jastrzębiu Zdroju z dnia 8.10.2015r sygn. akt II K 753/11 pracownicy pozwanej zostali uznani za winnych nieumyślnego spowodowania śmierci A. L.

(1)wskutek niedopełnienia obowiązków w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Pozwana na zasadzie ryzyka ponosi odpowiedzialność za wyrządzoną powodowi krzywdę. A. L.

(1)był jedynym synem powoda, w chwili śmierci miał zaledwie 42 lata. Powód przeżył wyjątkowy wstrząs tracąc syna, z którym był bardzo silnie związany emocjonalnie i do dziś nie może pogodzić się z jego śmiercią. W dniu (...) pozwana odebrała jego wezwanie o zapłatę zadośćuczynienia ale odmówiła mu wypłaty. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Zarzuciła w pierwszej kolejności, że stosowanie do art. 442 1 §1 kc roszczenie w stosunku do niej jest przedawnione. Przyznała, że wprawdzie jej pracownicy zostali skazani za popełnienie przestępstwa narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu A. F. i A. L.

(1)i choć zgodnie z art. 120 kp pracodawca jest zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej osobie trzeciej przez pracownika, to w razie umyślnego wyrządzenia szkody pracownik jest obowiązany do naprawienia jej w pełnej wysokości. Z ostrożności procesowej pozwana podniosła, że żądana przez powoda kwota jest wygórowana zwłaszcza, że Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdroju na rzecz rodziców A. F. zasądził po 10.000 zł. Ponadto pozwana w ramach pomocy rodzinie A. L.

(1)zatrudniła jego żonę, córkę i zięcia. Pozwana podniosła także, że zadośćuczynienie za krzywdę staje się wymagalne dopiero w dacie wydania przez sąd wyroku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Syn powoda A. l. od (...) był zatrudniony u strony pozwanej jako górnik pod ziemią. W dniu (...) w KWK (...) doszło do wypadku przy pracy, który polegał na niekontrolowanym stoczeniu się zestawu transportowego kolejki spągowej a następnie wykolejenia się wozu napędowego kolejki z kabiną pomocniczą na łuku szyn. W wyniku tego wykolejenia doszło do zsunięcia się z platform zestawu transportowanych materiałów, które przygniotły pracujących tam pracowników A. L.

(1)i A. F. . A. L.

(1)wskutek wypadku doznał otwartej rany mózgoczaszki, zmiażdżenia twarzoczaszki, zmiażdżenia klatki piersiowej oraz jamy brzusznej, które to obrażenia spowodowały jego śmierć (akta osobowe A. L. i dokumentacja powypadkowa). Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdroju w sprawie III K 753/11 wyrokiem z dnia 8.10.2015r uznał za winnych R. Ś. za to, że mając świadomość usterek wykonywał transport niesprawną kolejką oraz D. R. , że mając świadomość usterek dopuścił do ruchu niesprawną kolejkę wskutek czego doszło do jej wykolejenia czym nieumyślnie spowodowali śmierć A. F. i A. L.

(1)oraz J. S. i Ł. J. jako nadsztygara maszynowego i dozorcę oddziału, że przez niedopełnienie swoich obowiązków przez dopuszczenie do ruchu niesprawnej kolejki, narazili na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pracowników kopalni. Następnie Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. wyrokiem z dnia 23.05.2016r utrzymał w mocy powyższy wyrok (załączone akta sprawy II K 753/11). Zmarły A. L.

(1)był jedynym dzieckiem powoda. Łączyły ich bardzo silne więzi emocjonalne. Mieszkali w swoim sąsiedztwie, utrzymywali ze sobą bardzo bliskie i częste kontakty. Wspólnie wędkowali, wspólnie spędzali urlopy i czas wolny. Powód korzystał z porad i pomocy syna przy zakupie nowych urządzeń telefonu czy samochodu. Pomagali sobie nawzajem w różnych sprawach dnia codziennego. Kiedy zawiadomiono go o śmierci syna, to zasłabł. Aby uczestniczyć w pogrzebie musiał korzystać ze środków farmakologicznych. Poznał okoliczności śmierci syna ale ze względu na stan zwłok nie można było otworzyć jego trumny. W pół roku po śmierci syna doznał zawału serca i wszczepiono mu stenty. Obecnie ma rozrusznik serca. W cztery miesiące po śmierci syna u jego żony zdiagnozowano nowotwór lewego płuca i po czterech latach choroby zmarła. Obecnie powód mieszka sam, utrzymuje kontakt z synową i wnukami. Po śmierci syna powód nie korzystał z pomocy psychologiczno-psychiatrycznej. Obecnie pracuje jako ochroniarz, nawiązał kontakt z innymi osobami w jego wieku. Powód nie jest w stanie opisać bólu i cierpienia jakiego doznał wskutek śmierci syna. Z jego śmiercią się nie pogodził. Kilka razy w tygodniu chodzi na grób syna i żony. Ma poczucie winy bo namawiał syna do podjęcia pracy w kopalni (zeznania św. B. L. , W. L. k. 104-105 akt sprawy, zeznania powoda k. 120-122 akt sprawy). Nagła i tragiczna śmierć syna spowodowała u powoda silny uraz psychiczny, którego skutkiem było powikłanie procesu żałoby. Dodatkowo śmierć żony pogłębiła poczucie straty, bezsilności i utraty sensu życia. Do patologizacji żałobnej doszło także z powodu samoobwiniania się za śmierć syna z powodu namówienia go do podjęcia pracy w kopalni. U powoda stwierdzono epizod depresyjny w przebiegu żałoby powikłanej i przewlekłej. Mimo, że obecnie doszło do reorganizacji życia powoda i powróciły poprawne reakcje społeczne nadal występują u niego zmienne nastroje i nerwowość (opinia biegłego psychiatry k.131-132 akt spr.). W dniu (...) pełnomocnik powoda zwrócił się do pozwanej o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 150.000 zł w związku ze śmiercią syna A. . Pozwana w piśmie z dnia 2.08.2016r odmówiła zawarcia ugody w tej sprawie wskazując, że żądane kwoty są znacznie wygórowane (k. 28-31 akt spr.). Mimo odmowy wypłaty zadośćuczynienia przez pozwaną powód nie wystąpił wówczas na drogę sądową gdyż od śmierci żony upłynęło zaledwie dwa lata i nie był psychicznie zdolny wówczas by wracać do śmierci syna (zeznania powoda k.121a akt spr.). Sąd uznał zeznania świadków i powoda za wiarygodne. Są one konsekwentne i nawzajem się potwierdzają. Za przekonywującą i rzeczową sąd uznał również opinię biegłej psycholog. Została ona wydana w oparciu o badanie osobiste powoda i wyniki przeprowadzonych testów psychologicznych. W oparciu o powyższe, Sąd zważył, co następuje. Powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie. Niezasadny jest zarzut, że zgodnie z art. 442 1 §1 kc roszczenie powoda jest przedawnione. Zgodnie bowiem z art. 442§2 kc jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa, bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Bezsporne jest, że szkoda wyrządzona wypadkiem z dnia (...) wynikła z przestępstwa, którego sprawcami byli pracownicy pozwanej, wykonując w tym dniu pracę na jej rzecz. Zostało to niezbicie stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Jastrzębiu Zdroju. Wbrew twierdzeniom pozwanej, jej odpowiedzialność nie jest subsydiarna w stosunku do odpowiedzialności pracowników, których uznano za winnych popełnienia przestępstwa. Stosownie o art. 120§1 kp to pracodawca jest zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej osobie trzeciej przez pracownika przy wykonywaniu jego obowiązków pracowniczych. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze i doktrynie poglądem za osobę trzecią uważa się także innego pracownika (uchwała SN z 13.05.1975r sygn. akt II PZP 5/75). Niewątpliwie strona pozwana jest przedsiębiorstwem prowadzącym na własny rachunek zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody i jej odpowiedzialność za szkodę doznaną przez powoda wynika z art. 435§1 kc. Pozwana zresztą nie kwestionowała zasady swojej odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Nie kwestionowała ona również prawa powoda do zadośćuczynienia na podstawie art. 446§4 kc a jedynie jego wysokość. Śmierć syna A. była dla powoda bardzo traumatycznym przeżyciem. Dramatyczne okoliczności jego śmierci potęgowały ból po utracie jedynego dziecka. Powód pozostawał z synem w bardzo bliskich i przyjacielskich stosunkach. Miał prawo oczekiwać, że syn otoczy go opieką w starości. Jego poczucie osamotnienia i pustki po stracie syna spotęgowała choroba i śmierć żony. Stwierdzono u niego epizod depresyjny w przebiegu żałoby powikłanej i przewlekłej. Dlatego też Sąd uznał, że odpowiednią kwotę zadośćuczynienia będzie 60.000 zł. Ustalając kwotę zadośćuczynienia Sąd uczynił to w oparciu o okoliczności tej sprawy zatem kwoty zasądzonych zadośćuczynień w innych postępowaniach jak podnosiła pozwana nie mogły odnieść istotnego wpływu na ocenę zasadności roszczeń powoda. Biorąc pod uwagę, że obecnie powód zreorganizował swoje życie, proces żałoby został zakończony i obecnie utrzymuje on poprawne relacje społeczne, wrócił do pracy, wyjeżdża za granicę, cieszy się życiem wnuków Sąd uznał, że zadośćuczynienie ponad kwotę 60.000 zł jest wygórowane i ponad tą kwotę powództwo oddalił. Odsetki ustawowe za opóźnienie Sąd zasądził zgodnie z żądaniem powoda stosownie do art. 481§1 kc. Powód bowiem wezwał pozwaną w dniu 7.07.2016r o zapłatę zadośćuczynienia. W tej dacie sytuacja powoda i rozmiar doznanej przez niego krzywdy były pozwanej znane. Nawet jeżeli żądanie uznała za wygórowane mogła je ocenić inaczej zaproponować wypłatę w niższej kwocie. Nie uczyniła tego zatem spóźniła się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Zasądzenie odsetek dopiero od daty wyrokowania mimo wcześniejszego wezwania do spełnienia świadczenia jest w niniejszej sprawie niezasadne. Wyrok ma bowiem charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Zasądzenie odsetek od daty wyrokowania jest zachętą dla wierzyciela by nie spełniał bez procesu sądowego nawet w części słusznych roszczeń dłużnika. Orzeczenie o kosztach procesu Sąd oparł na mocy art. 100 kpc w związku z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28.07.2005r (Dz. U. z 2016, poz. 623 ze zm.) oraz przepisy §9 ust. 1 pkt 5 w związku z §2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 poz. 1888 ze zm.) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 poz.1804 ze zm). Sąd mając na uwadze, że spór w niniejszej sprawie w istocie sprowadzał się do wysokości zadośćuczynienia, nie przeprowadzono skomplikowanego postępowania dowodowego uznał, że nakład pracy pełnomocnika powoda nie był znaczny i nie uzasadniał przyznania wynagrodzenia w podwójnej stawce. Ponieważ pozwany przegrał sprawę w 75%, Sąd obciążył go w tym zakresie kosztami postępowania. Sędzia: