Sygn. akt: VU 1320/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2014 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. w Legnicy sprawy z wniosku Z. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek odwołania Z. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 27 sierpnia 2013 roku znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 1320/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 27 sierpnia 2013 r., znak (...) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 05 sierpnia 2013r. odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy podał, powołując się na art. 184 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz na § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , iż wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zdaniem organu rentowego ubezpieczony w dniu wejścia w życie ustawy ( 01 styczeń 1999r. ) udowodnił 26 lat, 6 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Przy czym nie wykazał, iż ma 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia: - od 01 września 1978r. do 28 listopada 1989r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. , ponieważ w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 20 grudnia 2001 r. nie powołano się na przepisy branżowe. Brak także informacji, czy Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. jest następcą prawnym po (...) czy jedynie przechowawcą akt; - od 18 września 1990r. do 31 grudnia 1998r. w Przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o. w G. , gdyż w świadectwie pracy z dnia 08 listopada 2001 r. nie określono charakteru pracy zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , a stanowisko pracy jest niezgodne z przepisami branżowymi. Dnia 30 sierpnia 2013r. wnioskodawca wniósł odwołanie od decyzji z dnia 27 sierpnia 2013r. domagając się jej zmiany. W odwołaniu ubezpieczony podnosi, iż w spornych okresach pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, na pełnym etacie. Zakłady pracy uległy likwidacji i Skarżący nie może udowodnić powyższego okresu zatrudnienia na podstawie dokumentów, a jedynie na podstawie zeznań świadków, którymi są jego koledzy z pracy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołał się na te same okoliczności, które wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił: Z. Z. , ur. (...) , z zawodu kierowca mechanik. Na dzień 01 stycznia 1999r. wykazał 26 lat, 6 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE. ( bezsporne ) W latach od 10 sierpnia 1972 r. do 17 września 1990 r. wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku kierowcy w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. . Angażem z dnia 12 października 1978 r. zmieniono angaż Skarżącego z kierowcy samochodów Ż. na kierowcę samochodów S. (...) od dnia 01 września 1978 r.. Samochodem tym wnioskodawca przewoził materiały budowlane takie jak koks, opał oraz inne materiały w zależności jakie miał zlecenie. Pracę na tym stanowisku ubezpieczony wykonywał do dnia 28 listopada 1989 r.. W okresie od 29 listopada 1989 r. do 17 września 1990 r. wnioskodawca przebywał na urlopie bezpłatnym. Dowód: akta ZUS – świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, k. 4;w aktach osobowych – zmiana angażu, k. 28,29, angaże – k. 16-22, świadectwo pracy – k. 1;zeznania świadków – nagranie audio-video 00:04:01, 00:20:33; wyjaśnienia wnioskodawcy, 00:35:
- W okresie od 18 września 1990 r. do 08 listopada 2001 r. Skarżący był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w G. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego – mechanika w dziale obsługi. Firma zajmowała się remontami hutniczymi. Wnioskodawca jako kierowca samochodu ciężarowego typu S. przewoził materiały związane z działalnością huty tj. blachy, rury, kątowniki. W zakładzie nie było warsztatu, naprawy i bieżąca konserwacja były wykonywane przez kierowców tych pojazdów. Wnioskodawca wykonywał jednocześnie prace kierowcy samochodu ciężarowego i mechanika. Dowód: w aktach osobowych – umowa o pracę, angaże, k.1,2,8; świadectwo pracy, k. 123; zeznania świadków – nagranie audio – video 00:08:52, 00:25:51; wyjaśnienia wnioskodawcy, 00:35:
- Sąd zważył: Odwołanie było nieuzasadnione. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed 01 stycznia 1949r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt.1 , tj. innym niż 65 lat dla mężczyzn. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1 , rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . I tak zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Z mocy art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej cytowane przepisy znajdują zastosowanie w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., którym przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 , jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ( 01.01.1999r. ) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa ( ust. 2 ). W sprawie bezspornym był fakt, iż w dacie złożenia wniosku o emeryturę wnioskodawca miał wymagany przepisem art. 27 ustawy emerytalnej okres składkowy i nieskładkowy - 25 lat, osiągnął wymagany wiek 60 lat ( po dacie wydania zaskarżonej decyzji ), nie przystąpił do OFE. Sporna między stronami była ocena czy skarżący na dzień 01 stycznia 1999 r. posiada 15 letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Organ rentowy uznał, iż na dzień 01 stycznia 1999r. ubezpieczony nie udowodnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach wobec wymaganych 15 lat. Wnioskodawca wskazywał natomiast, że ma wymagany 15 – letni okres pracy w szczególnych warunkach, bowiem jako taki należy uznać zakwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) i (...) na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych oraz kierowca samochodów ciężarowych – mechanik. Sąd podzielił stanowisko organu rentowego w tym zakresie, że wnioskodawca nie ma wymaganego 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. są okresy w których praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku i tylko praca wymieniona w wykazie A załącznika do rozporządzenia. Przy czym dla oceny czy konkretna praca była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach decydujące znaczenie ma nie sama nazwa zajmowanego stanowiska a czynności w jej ramach faktycznie wykonywane ( vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt III AUa 1192/12 , LEX nr 1240032; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1221/12, LEX nr 1294841). Do kognicji Sądu należy samodzielne ustalenie, jakie prace wykonywał wnioskodawca i czy prace te należy zaliczyć do prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 910/12, LEX nr 1293579 ). Postępowanie sądowe o świadczenia emerytalno-rentowe regulowane jest przepisami kodeksu postępowania cywilnego , które nie zawiera ograniczeń dotyczących postępowania dowodowego co oznacza, iż okoliczności, od których uzależnione jest prawo do emerytury mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego , w tym także zeznaniami świadków czy opiniami biegłych ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt III AUa 291/12, LEX nr 1223240 ). Z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie wynika, iż w Przedsiębiorstwie (...) wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych – mechanika w dziale obsługa. Jak wynika z zeznań świadków jak też wyjaśnień samego wnioskodawcy jako kierowca samochodu ciężarowego typu S. przewoził materiały związane z działalnością huty tj. blachy, rury, kątowniki. W zakładzie było kilka samochodów i nie było wyodrębnionego warsztatu. Naprawy i bieżąca konserwacja były wykonywane przez kierowców tych pojazdów. Powyższe oznacza, iż wnioskodawca łączył pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony z pracą mechanika. Nie można zatem zakwalifikować tego rodzaju czynności jako pracy kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych ( koparka, spycharka ), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów wymienionej w wykazie A, dziale VIII, poz.2 załącznika do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r.. bowiem praca ta nie była wykonywana stale ( codziennie ) i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy - § 2 ust.1 Rozporządzenia RM z 1983r.. Powyższe stwierdzenie oznacza, iż warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku, stale tj. ciągle wykonuje pracę w szczególnych warunkach i nie wykonuje w tym czasie żadnych innych czynności nie związanych z zajmowanym stanowiskiem. A zatem w przypadku jednoczesnego wykonywania prac wymienionych w rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43), z niewymienionymi, nawet gdy stosunek tych prac jest nieproporcjonalnie wysoki na rzecz tych pierwszych, przekreśla to możliwość uznania za pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, jako, że nie była wykonywana stale, w pełnym wymiarze czasu pracy ( por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1308/12, LEX nr 1286495; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt III AUa 1069/12, LEX nr 1312031 ). Jedynym odstępstwem od powyższej reguły jest sytuacja w której inne równocześnie wykonywane prace stanowią integralną część (immanentną cechę) większej całości dającej się zakwalifikować pod określoną pozycję załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze bądź kiedy czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny ( por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r. II UK 233/11 LEX nr 1216852 ). Wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony a wykonywane naprawy tych pojazdów miały charakter incydentalny bądź stanowiły integralną część całości. Świadek B. zeznał, iż naprawy i bieżąca konserwacja były wykonywane przez kierowców pojazdów. Wnioskodawca także przyznał fakt, iż sam zajmował się naprawami. Natomiast świadek S. zeznał, iż w firmie były łączone stanowiska mechanika z innymi stanowiskami, a kierowca mechanik w dziale obsługi zajmował się naprawą całego sprzętu który był w firmie. Ponadto przedmiotem działalności firmy nie były usługi transportowe tylko remontowe. Należy zatem stwierdzić, iż ubezpieczony łączył prace kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony z pracą mechanika, która nie jest wymieniona w wykazie A załącznika do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r.. Praca mechanika mogłaby być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach gdyby naprawy były dokonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych o których mowa w wykazie A załącznika do rozporządzenia w dziale XIV poz.
- Nie można zatem wnioskodawcy uznać okresu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w G. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego – mechanika w dziale obsługi jako pracy w szczególnych warunkach, której wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Z uwagi na fakt, iż pozostały okres pracy w Przedsiębiorstwie (...) jest niewystarczający do wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach, należy wskazać, iż analiza charakteru tego zatrudnienia jest bezprzedmiotowa. Potencjalne bowiem uznanie tego okresu jako okresu wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnym charkterze nie pozwoli mu na uzyskanie prawa do emerytury. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kodeksu postępowania cywilnego oddalił odwołanie Z. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 27 sierpnia 2013r., znak (...) .