Sad powszechny, VIII Pz 52/19

Sygn. akt VIII Pz 52/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek Sędziowie: Grażyna Łazowska T. K. po rozpoznaniu sprawy w dniu 17 stycznia 2020r. w G. na posiedzeniu niejawnym w sprawie M. B. przeciwko I. P. o wynagrodzenie na skutek zażalenia pozwanego I. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2019r. sygn. akt VI P 587/18 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. (-) sędzia Grażyna Łazowska (-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek (-) sędzia Teresa Kalinka UZASADNIENIE Powód M. B. domagał się zasądzenia od pozwanego I. P. kwoty 4290,94 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od 1 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za miesiące październik i listopad 2017 r., a także sprostowania świadectwa pracy. Pozwany I. P. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z 18 kwietnia 2018 r. (sygn.. VI P 587/18) Sąd Rejonowy w Gliwicach w pkt 1 oddalił powództwo, a w pkt 2 odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu orzeczenia o kosztach sądowych, Sąd I instancji podał, że w przedmiotowej sprawie obciążanie powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej byłoby nieuzasadnione i godziłoby w zasadę słuszności ujętą w art. 102 k.p.c. , albowiem z akt sprawy wynika, że powód jest jedynym żywicielem rodziny i całe uzyskiwane wynagrodzenie za pracę przeznacza na utrzymanie żony i dziecka, a zmiana zatrudnienia wynikała z chęci uzyskiwania wyższych dochodów w celu poprawy bytu rodziny. Pozwany wniósł zażalenie, w którym zaskarżył postanowienie zawarte 2 pkt wyroku, domagając się jego zmiany i zasądzenia od powoda kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podniósł, że Sąd I instancji w sposób nieuzasadniony dał wiarę gołosłownym twierdzeniom powoda i jego żony o sytuacji materialnej strony powodowej. Wskazywał też, że sama sytuacja majątkowa powoda nie może stanowić podstawy odstąpienia od obciążania go kosztami w sytuacji wniesienia oczywiście bezzasadnego powództwa. Ponadto pozwany zwracał uwagę, że w postępowaniu przed Sądem I instancji pozwany korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika i musiał ponieść koszty jego zatrudnienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: zażalenie pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone postanowienie jest trafne albowiem odpowiada prawu. W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego w zakresie odstąpienia od obciążania powoda kosztami procesu na zasadzie art. 102 k.p.c. Sąd Okręgowy zgadza się z twierdzeniem pozwanego, że regułą w postępowaniu cywilnym jest zasada odpowiedzialności za wynik procesu określona w art. 98 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie natomiast z treścią art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powyższy przepis stanowi wyjątek od reguły ponoszenia kosztów procesu przez stronę przegrywającą. Sąd nie jest zobligowany do zastosowania art. 102 k.p.c. , ale posiada taką możliwość, po rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy. Sądy posiadają bowiem swobodę kształtowania orzeczeń o kosztach procesu, a więc i kosztach zastępstwa procesowego, samodzielnie decydują czy na gruncie konkretnej sprawy zachodzą owe "szczególne okoliczności" o jakich mowa w powoływanym wyżej przepisie, pozwalające na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania. W postanowieniu z dnia 24 października 2013r. sygn. IV CZ 61/13 (LEX nr 1389013) Sąd Najwyższy wskazał, iż hipoteza przepisu art. 102 k.p.c. , odwołująca się do występowania "wypadków szczególnie uzasadnionych", pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu. W ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie Sąd Najwyższy wskazał również, że „zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego” (vide postanowienie z 14 stycznia 1974r., II CZ 223/73, LEX nr 7379, postanowienie Sądu Najwyższego z 13 października 1976r. sygn. IV Pz 61/76, LEX nr 7856, postanowienie Sądu Najwyższego z 16 lutego 1981r. sygn. IV Pz 11/81, LEX nr 8307, postanowienie Sądu Najwyższego 17 kwietnia 2013r. V CZ 132/12, LEX nr 1341732. Ocena czy zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji z art. 102 k.p.c. należy do sądu rozpoznającego sprawę i orzeczenie to podlega zmianie w wyniku weryfikacji instancyjnej jedynie w wyjątkowych wypadkach. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 29 października 2015r., sygn. akt: ACa 496/15 „Kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności i może być podważona przez sąd wyższej instancji w zasadzie jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa” (Legalis nr 1435257). Sąd Okręgowy nie widzi podstaw do zmiany postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego w zakresie oceny sytuacji materialnej powoda, która okazała się na tyle trudna i niekorzystna, że dała podstawy do uznania, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały szczególnie uzasadnione przypadki uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał zażalenie pozwanego za bezzasadne i w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł o jego oddaleniu. (-) sędzia Grażyna Łazowska (-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek (-) sędzia Teresa Kalinka