Sygn. akt V GC 2339/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2020 r. Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Ryszard Kołodziejski Protokolant
§ 2i § 3 ust.
2 porozumienia, w związku z czym 5 września 2019 roku pozwany poinformował pełnomocnika powoda, że cofa swoje oświadczenie woli w przedmiocie polubownego zakończenia sprawy a następnie złożył wniosek do Komornika o podjęcie zawieszonego postępowania. W dniu 5 września 2019 roku na pocztę mailową pełnomocnika pozwanego trafiło potwierdzenie wykonania przelewu na kwotę 57.500 zł, jednakże nastąpiło to dopiero po ustalonym w porozumieniu terminie i niezgodnie z warunkami tego porozumienia. Po wpłacie tej kwoty pozwany w dniu 9 września ograniczył egzekucję do kwoty 28.936 zł. W dniu 21 października 2019 roku postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, ze względu na wyegzekwowanie w całości roszczenia. W tych okolicznościach w ocenie pozwanego roszczenia powoda jest całkowicie bezzasadne. (k. 104-106) Sąd ustalił, co następuje: W dniu 1 sierpnia 2019 roku wierzyciel – pozwany wniósł o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. przedkładając w załączeniu tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowym w Toruniu w sprawie o sygn. VI GNc 157/19. Wierzyciel wniósł o wszczęcie egzekucji z wszelkich dochodów, wierzytelności, nieruchomości lub majątku ruchomego w kwocie 82.206,00 zł. W postępowaniu egzekucyjnym zostały zajęte rachunki bankowe dłużnika. ( dowód: wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucyjnej GKm 152/19, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego akta Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. sygn. GKm 152/19) W dniu 3 września 2019 roku powód (...) sp. z o.o. w T. zawarł z pozwanym (...) Technika (...) . D. J. sp. j. w T. porozumienie, którego przedmiotem było zobowiązanie się dłużnika – powoda do zapłaty na rzecz wierzyciela – pozwanego kwoty 86.436,00 zł w dwóch ratach: - kwoty 57.500 zł do dnia 6 września 2019 roku - kwoty 28.936,00 zł powiększonej o należne odsetki za opóźnienie – do dnia 6 października 2019 roku (§ 2 porozumienia) W zamian wierzyciel zobowiązał się, że w dniu zawarcia porozumienia, w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego M. G. przy Sądzie Rejonowym w Toruniu złoży wniosek o zwolnienie spod zajęcia rachunków bankowych dłużnika oraz wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. (§ 3 ust. 1 porozumienia) Dłużnika zobowiązał się, że w dniu zawarcia porozumienia złoży w prowadzącym jego rachunek banku dyspozycję wykonania na rzecz wierzyciela przelewów kwot,
§ 2
porozumienia i przedstawi najpóźniej w dniu następnym po podpisaniu porozumienia potwierdzenie wykonania tej czynności wierzycielowi w postaci potwierdzonego przyjęcia zlecenia przez Bank. (§ 3 ust. 2 porozumienia) ( dowód: porozumienie z dnia 3 września 2019 roku – k. 90-93) W dniu 3 września 2019 roku pozwany złożył wniosek do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. o zwolnienie spod zajęcia rachunków bankowych dłużnika oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do dnia 9 października 2019 roku. ( dowód: wniosek wierzyciela z adnotacją o złożeniu w siedzibie komornika sądowego– k. 116) W dniu 3 września 2019 roku o godz. 12:26:05 pozwany drogą elektroniczną przesłał jako załącznik plik o nazwie „wniosek (...) z 03.09.19.jpg” stanowiący wniosek skierowany do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. w sprawie GKm 152/19 o zwolnienie spod zajęcia rachunków bankowych dłużnika, oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do dnia 9 października 2019 roku, na adres poczty elektronicznej kancelarii (...) , będącego pełnomocnikiem powoda. ( dowód: korespondencja mailowa – k. 112-113) Mailem z dnia 3 września 2019 roku godz. 17:01:04 powód przesłał podpisane porozumienie na adres poczty elektronicznej Kancelarii (...) („kancelaria.marek.kozlowski@gmail.com), będącego pełnomocnikiem pozwanego. ( dowód: korespondencja mailowa – k. 115) Postanowieniem z dnia 4 września 2019 roku Komornik Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. zawiesił postępowanie egzekucyjne w sprawie GKm 152/19. W tym samym dniu sporządzono zawiadomienie o uchyleniu zajęcia rachunku bankowego. ( dowód: postanowienie Komornika Sądowego z dnia 4 września 2019 roku, zawiadomienie o uchyleniu zajęcia – akta egzekucyjne Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. sygn. GKm 152/19) Pozwany nie złożył w dniu 4 września 2019 roku potwierdzenia zlecenia dyspozycji wykonania na rzecz wierzyciela przelewów kwot,
§ 2porozumienia.
( okoliczności bezsporne). W dniu 5 września 2019 roku powód dokonał zapłaty na rzecz pozwanego kwoty 57.500 zł. Mailem z dnia 5 września 2019 roku (godz. 13:37) powód poinformował pozwanego o zapłacie kwoty 57.500 zł. Bezsporne (nadto dowód: potwierdzenie operacji – k. 96, korespondencja mailowa – k. 97-98) W dniu 5 września 2019 roku wierzyciel – pozwany złożył oświadczenie o cofnięciu oświadczenia w przedmiocie porozumienia z dnia 3 września 2019 roku ze względu na niedotrzymanie przez Dłużnika warunków porozumienia tj. § 3 ust. 2 porozumienia. Z oświadczeniem zapoznał się pełnomocnik powoda M. K. . Powód w osobie prokurenta powodowej spółki (...) nie otrzymał w dniu 5 września 2019r. pisemnego oświadczenia o cofnięciu porozumienia. ( dowód: cofnięcie przez wierzyciela oświadczenia w przedmiocie porozumienia- k. 118, zeznania świadka złożone na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 roku K. W. 00:09:45-00:24:45 – k. 141v.-142) W dniu 5 września 2019 roku wierzyciel – pozwany złożył Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. wniosek o podjęcie postępowania egzekucyjnego. ( dowód: wniosek wierzyciela o podjęcie postępowania egzekucyjnego – k. 117) W dniu 5 września 2019 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. podjął postępowanie egzekucyjne. Ponownie zajęto rachunki bankowe dłużnika. ( dowód: postanowienie Komornika Sądowego z dnia 5 września 2019 roku, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego – akta egzekucyjne Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. sygn. GKm 152/19) Pismem z dnia 6 września 2019 roku pozwany- wierzyciel ograniczył wniosek egzekucyjny do kwoty 20.000 zł oraz kosztów procesu w wysokości 969 zł, kosztów zastępstwa procesowego 3617 zł, kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu klauzulowym 120 zł. ( dowód: ograniczenie wniosku egzekucyjnego – k. 119) Postanowieniem z dnia 21 października 2019 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. w sprawie GKm 152/19 zakończył postępowanie egzekucyjne ze względu na zaspokojenie całego egzekwowanego roszczenia. ( dowód: postanowienie Komornika Sądowego z dnia 21 października 2019 roku – akta egzekucyjne Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu M. G. sygn. GKm 152/19) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej powołanych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, dokumentów zgromadzonych w postępowaniu egzekucyjnym o sygnaturze akt GKm 152/19 i w postępowaniu sądowym toczącym się pod sygn. akt VI GNc 157/
- Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na wskazanym materiale dowodowym, który jest spójny i w sposób logiczny pozwolił Sądowi na dokonanie powyższych ustaleń. Sąd oparł się także na zeznaniach świadka K. W. , których autentyczność nie budziła wątpliwości. Wiarygodność jego zeznań nie była podważana przez strony. Autentyczność złożonych w sprawie dokumentów przez strony nie była w trakcie postępowania kwestionowana, a Sąd z urzędu również nie dopatrzył się podstaw do ich zakwestionowania. Powyższe dokumenty stanowiły w głównej mierze dokumenty urzędowe (w szczególności orzeczenia sądów i komornika) jak i dokumenty prywatne. Te ostatnie w ocenie Sądu były wiarygodne aczkolwiek dokumenty prywatne nie korzystają z domniemań zawartych w treści art. 244 k.p.c. (domniemania zgodności z prawdą oświadczeń w nich zawartych), jak ma to miejsce w przypadku dokumentów urzędowych a jedynie – poza domniemaniem autentyczności – korzystają z domniemania wyłączającego potrzebę dowodu, że osoba, która dokument podpisała, złożyła zawarte w nim oświadczenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1982 r., sygn. akt III CRN 65/82). Niemniej okoliczność ta sama przez się nie oznacza, że nie ma on jakiejkolwiek mocy dowodowej. Materialna moc dowodowa dokumentu prywatnego zależy od jego treści merytorycznej. O materialnej mocy dowodowej dokumentów prywatnych rozstrzyga Sąd zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. art. 233 k.p.c; też. K. Knoppek: Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1985 r., IV PR 200/85, Pip 1988, nr 5). Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Powództwo przeciwegzekucyjne z art. 840 k.p.c. ma na celu pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego czyli innymi słowy uniemożliwienie prowadzenia egzekucji na jego podstawie. W związku z powyższym w doktrynie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że dłużnik traci prawo do wytoczenia takiego powództwa z chwilą wyegzekwowania przez wierzyciela świadczenia objętego tytułem wykonawczym. W tym bowiem momencie tytuł wykonawczy zostaje niejako „skonsumowany”, nie istnieje już więc potencjalna możliwość wykonania tego tytułu wykonawczego a zatem powództwo opozycyjne z art. 840 k.p.c. traci rację bytu. Powyższe nie odbiera jednak dłużnikowi możliwości poszukiwania sądowej ochrony jego praw w odrębnym postępowaniu (por. wyrok SN z dnia 4 kwietnia 2002 r., I PKN 197/01, Wokanda 2002, nr 12, poz. 27; wyrok SN z dnia 17 listopada 1988, I CR 255/88, LEX nr 8929; wyrok SN z dnia 20 stycznia 1978 r., III CRN 310/77, LEX nr 8055). Tak w orzecznictwie jak i w doktrynie uznaje się, że dłużnik może żądać pozbawienia (ograniczenia) wykonalności tytułu wykonawczego tak długo, jak długo zachodzi potencjalna możliwość wykonania tego tytułu. Nie można wytaczać powództwa z chwilą, gdy tytuł wykonawczy został wykonany.. W wypadku takim jednak, dłużnik może domagać się zwrotu wyegzekwowanego świadczenia i ewentualnego naprawienia wyrządzonej szkody. Jeżeli doszło do tego w toku procesu, powód (dłużnik) może zmienić odpowiednio powództwo i wnieść o zasądzenie odszkodowania lub zwrot wyegzekwowanego świadczenia ( vide: Postepowanie zabezpieczające i egzekucyjne E. Wengerek, T.I Wyd. Zrzeszenia Prawników Polskich, s.356, Z.Szczurek, Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz Wydanie III, sip.Lex.pl. oraz cytowane tam orzecznictwo, M. Manowska Komentarz II do K.p.c., art.506-1217, wyd. III sip.Lex. pl.) W okolicznościach przedmiotowej sprawy w dacie wniesienia powództwa, tj. w dniu 13 września 2019 r. postępowanie egzekucyjne przeciwko powodowi w sprawie GKm 152/19 było prowadzone. Zakończyło się ono jednak już 21 października 2019 roku wobec wyegzekwowania całej należności objętej wnioskiem egzekucyjnym po ograniczeniu. Zgodnie zaś z treścią art. 316§1 zd.1 k.p.c. sąd ma obowiązek uwzględniać stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy czyli w dniu 5 lutego 2020 r. W tej zaś dacie cała należność zasądzona od powoda na rzecz pozwanego w tytule wykonawczym, którego dotyczyło niniejsze powództwo, została już przez komornika wyegzekwowana. Powództwo o pozbawienie wykonalności tego tytułu było już więc bezcelowe, co skutkowało jego oddaleniem. Mając powyższe na uwadze zbędne stało się, zdaniem Sądu, merytoryczne rozstrzyganie skuteczności porozumienia z dnia 3 września 2019 roku, stanowiącego podstawę wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego. Odnosząc się, na marginesie, do meritum pozwu można wskazać, że zgodnie z art. 61 § 2 k.c. oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. W dniu 3 września 2019 roku pozwany drogą elektroniczną złożył oświadczenie o zaakceptowaniu warunków porozumienia z dnia 3 września 2019 roku. Powód miał możliwość zapoznać się z oświadczeniem i przystąpić niezwłocznie do realizacja postanowień porozumienia tj. zlecenia bankowi dyspozycji wykonania na rzecz wierzyciela przelewów kwot 57.500 zł do dnia 6 września 2019 roku oraz 28.936,00 zł powiększoną o należne odsetki do dnia 6 października 2019 roku. Powód jednakże zlecenia takiej dyspozycji a następnie zawiadomienia o powyższym pozwanego nie wykazał. Pozwany wywiązał się z postanowień porozumienia i złożył w dniu 3 września2019r. wniosek do Komornika o zwolnienie spod zajęcia rachunków bankowych dłużnika oraz wniosek o zwieszenie postępowania egzekucyjnego. Powód jednakże nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku określonego w § 3 ust. 2 porozumienia. Mając na uwadze, że porozumienie zawarto 3 września 2019 roku, powód zobowiązany był do złożenia potwierdzenia dokonania dyspozycji, o której mowa powyżej w dniu 4 września 2019 roku, czego zaniechał. W związku z czym należy przyjąć, że nie spełnił warunków porozumienia. Przy tym należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne nie przewiduje, możliwości zawarcia ugody dłużnika z wierzycielem po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Można rzecz jasna wyobrazić sobie sytuację, że strony dojdą do porozumienia co do zaspokojenia zaległej należności i wierzyciel zdecyduje się np. złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jednakże wiąże się to dla dłużnika z koniecznością poniesienia kosztów egzekucyjnych na rzecz komornika. Wola dłużnika co do uregulowania należności na rzecz wierzyciela nie jest czynnikiem decydującym, bowiem na wniosek wierzyciela w sprawę zaangażowany zostaje organ powołany do przymusowego egzekwowania długów, czyli komornik. Komornik związany jest treścią przedłożonego przez wierzyciela tytułu wykonawczego stwierdzającego dług i podejmuje stosowne czynności prowadzące do jego zaspokojenia. Brak jest więc formalnych podstaw prawnych do zawarcia ugody z wierzycielem, strony mogą się jednak porozumieć co do sposobów dalszego prowadzenia egzekucji i możliwości zaspokojenia długu. Dłużnik może w tych okolicznościach liczyć wyłącznie na dobrą wolę wierzyciela. W okolicznościach niniejszej sprawy, z taką wolą dłużnik spotkał się, jednakże nie wykonując w pełni treści porozumienia, wzbudził u wierzyciela uzasadnione wątpliwości co do uczciwości zamiarów dłużnika. W związku z czym złożył do Komornika Sądowego wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Porozumienie to, co prawda, nie formułuje skutków jego niedochowania jednakże mając na uwadze art. 65 k.c. , który stanowi, że oświadczenia woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostały, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje, a w umowach należy raczej badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu oraz art. 58 k.c. , który stanowi, że czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy oraz sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna, należy stwierdzić, że niewykonanie przez dłużnika warunków porozumienia w zakresie § 3 ust. 2 porozumienia mogłaby powodować pozbawienie wierzyciela możliwości egzekwowania należności do dnia 6 października 2019 roku. W tym czasie biorąc pod uwagę, iż w związku z niewykonaniem warunków porozumienia przez dłużnika, wierzyciel stracił zaufanie do przeciwnej strony, miał prawo także sądzić, że dłużnik mógłby wyzbyć się swojego majątku, a on zostałby pozbawiony możliwości egzekwowania pozostałej części należności. Dłużnik starając się o porozumienie w zakresie egzekucji należności winien z podwyższoną starannością dochować wszystkich warunków ustaleń stron. W przypadku gdy dłużnik nie wykonuje nałożonych na niego obowiązków, pozbawienie możliwości odstąpienia od takiego porozumienia wierzyciela byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz ustawą. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 20.01.2016 r. sygn. IV CSK 282/15 wyegzekwowanie świadczenia zasądzonego tytułem wykonawczym objętym powództwem przeciwegzekucyjnym nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania, zgodnie z art. 355 k.p.c. , lecz do oddalenia powództwa, o ile wyegzekwowanie świadczenia nastąpiło w toku postępowania rozpoznawczego. Sąd, więc na podstawie wyżej powołanych przepisów, a contrario, oddalił powództwo jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Odnośnie kosztów orzeczono zgodnie z art. 98 §1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. , który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W przedmiotowej sprawie stroną przegrywającą sprawę w całości był powód i to on winien zwrócić pozwanemu poniesione koszty procesu. Do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie należy zaliczyć koszty zastępstwa procesowego pozwanego w kwocie 3600 zł ustalone zgodnie z §2 pkt
- Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł tj. łącznie 3.617 zł którą zasądzono w punkcie II sentencji wyroku. W punkcie trzecim sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z art. 100 w zw. z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ZARZĄDZENIE
- Odnotować,
- Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda r. pr. M. K. ,
- Z wpływem lub za 21 dni. T. , dnia 12 marca 2020 roku Sędzia Ryszard Kołodziejski