Sygn. akt VIII GC 1683/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2020 roku Sąd Rejonowy w Częstochowie VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący SSR Anna Bojanowska - Wysmołek Protokolant Anita Bednarska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2020 roku w Częstochowie na rozprawie sprawy z powództwa E. H. przeciwko K. W. o zapłatę powództwo oddala. Sygn. akt VIII GC 1683/19 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 27 lipca 2017 r. powódka E. H. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w B. wniosła o zasądzenie od pozwanych M. S. i K. W. (dawniej: S. ) kwoty 12.240 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 31 grudnia 2015 r. a od 1 stycznia 2016 r. odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot: 3.512,88 zł od dnia 19 września 2011 r. do dnia zapłaty; 5.147,55 zł od dnia 4 października 2011 r. do dnia zapłaty; 3.579,30 zł od dnia 1 listopada 2011 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania. Uzasadniając żądanie pozwu, podała, że spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Z. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zakupiła i odebrała od Powoda towary – co zostało udokumentowane trzema fakturami na łączną kwotę 12.239,73 zł, a należności nie zostały zapłacone. Powód skierował sprawę na drogę postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt. VI GC 475/12 Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, zasądził na rzecz powoda od (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 12.239,73 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Wyrok został opatrzony klauzulą wykonalności w dniu 19 czerwca 2013 r.. W oparciu o powyższy tytuł wykonawczy, powód wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Zawierciu Piotra Małek. W toku postępowania egzekucyjnego został przeprowadzony szereg czynności, które okazały się bezskuteczne. W treści pisma z dnia 7 kwietnia 2014 r. będącego wysłuchaniem wierzyciela przed umorzeniem egzekucji w trybie art. 827 k.p.c. – pozwany M. S. , pełniący wówczas funkcję członka zarządu (...) Sp. z o.o. , oświadczył komornikowi, że spółka nie posiada swojej siedziby pod wskazanym w rejestrze KRS, nie jest tam prowadzona przez nią działalność gospodarcza oraz nie posiada tam żadnego majątku. Spółka jest niewypłacalna. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2014 r. komornik umorzył postępowanie egzekucyjne jako bezskuteczne na zasadzie art. 824 § 1 pkt. 3 k.p.c. . Powódka ustaliła, że zgodnie z danymi ujawnionymi w rejestrze KRS spółki (...) sp. z o.o. członkami zarządu w okresie od 27 maja 2011 r. do 18 grudnia 2013 r. była pozwana K. S. obecnie K. W. , natomiast w okresie od 27 maja 2011 r. do 16 maja 2017 r. (tj. do wykreślenia spółki z KRS) – pozwany M. S. jako Prezes Zarządu spółki. W konsekwencji powódka wezwała pozwanych do uregulowania należności na zasadzie art. 299 k.s.h. , jednak bez odpowiedzi. Powódka wskazała, że spółka (...) Sp. z o.o. została wykreślona przez Sąd rejestrowy z rejestru przedsiębiorców KRS poprzez ustalenie, że nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej ( art. 25 d 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym ). Nakazem zapłaty, wydanym w postępowaniu upominawczym (k. 38), Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Bielsku-Białej wydał wobec pozwanych nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym orzekając zgodnie z żądaniem pozwu. Nakaz zapłaty uprawomocnił się wobec pozwanego M. S. . W sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 54-59) pozwana K. W. zaskarżyła nakaz zapłaty w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwana zarzuciła rażące naruszenie art. 299 k.s.h. , błędy w ustaleniach faktycznych, jak również niewłaściwość miejscową i rzeczową sądu wydającego nakaz zapłaty. Ponadto, przyznała, że pełniła wraz z drugim pozwanym funkcję członka zarządu spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Z. , przy ul. (...) , którą wpisano do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...) , ale w rzeczywistości do 2 czerwca 2011 r., a okoliczności te potwierdzają dokumenty złożone w sądzie rejestrowym przez prezesa zarządu spółki (...) Sp. z o.o. , M. S. na karcie 400 i 401 akt. Wskazała, że dnia 20 marca 2013 roku złożyła drugie oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu, z uwagi na zagubienie przez prezesa zarządu (drugiego pozwanego) pierwotnej rezygnacji pozwanej. Tym samym wskazała, że choć rzeczywiście spółka (...) Sp. z o.o. trwale zaprzestała spłacania swych zobowiązań to pozwana nie miała możliwości zgłoszenia w przewidzianym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, bowiem nie pełniła już faktycznej funkcji członka zarządu w tejże spółce. Wyjaśniła, że prezes zarządu nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zaktualizował danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym i pełną odpowiedzialnością za przedmiotowy stan należy obarczyć pozwanego M. S. . Postanowieniem z dnia 29 lutego 2019 r. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej przekazał sprawę do niniejszego Sądu zgodnie z właściwością miejscową. W dalszym piśmie procesowym (k. 99-100) powódka podtrzymała swoje stanowisko. Podała, że zgodnie z wybranym orzecznictwem Sądu Najwyższego złożenie rezygnacji przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z pełnienia funkcji nie zwalnia go od odpowiedzialności wynikającej z art. 298 § 1 k.h. , ponieważ pomimo takiej rezygnacji pozostaje on nadal członkiem zarządu, aż do formalnego odwołania z tej funkcji, poprzez nieujawnienie tego faktu w rejestrze KRS. Powódka wskazała, że przedstawiona wykładnia zachowuje swoją aktualność również obecnie w odniesieniu do art. 299 §1 k.s.h. Zaezyciła także, że pozwana nie udowodniła, że okres sprawowania przez nią funkcji członka był krótszy tj. do 2 czerwca 2011 r., a w chwili powstania zobowiązania spółki wobec powódki K. W. widniała w KRS jako członek zarządu. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powódka prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) dostarczała (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Z. materiały budowlane, spółka zajmowała się ich dalszą sprzedażą. Wyrokiem z dnia 8 października 2012 r., Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, sygn. akt. VI GC 475/12 zasądził na rzecz powódki od (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 12.239,73 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwot: 3.512,88 zł od dnia 19 września 2011 r. do dnia zapłaty; 5.147,55 zł od dnia 4 października 2011 r. do dnia zapłaty; 3.579,30 zł od dnia 1 listopada 2011 r. do dnia zapłaty oraz kwotę tytułem kosztu procesu w wysokości 3.029 zł . Wyrok został opatrzony klauzulą wykonalności w dniu 19 czerwca 2013 r. (dowód: wyrok k.12-13) Tytuł ten stanowił postawę postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Zawierciu P. M. przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Z. pod sygn. KM 623/
- Komornik pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. poinformował wierzyciela o stanie egzekucji. W trakcie przeprowadzonej egzekucji komornik zajął rachunki bankowe dłużnej spółki, w tym wierzytelności, ale zajęcia te okazały się bezskuteczne. W trakcie czynności terenowych ustalił, poprzez wyjaśnienia Prezesa zarządu dłużnej spółki w osobie M. S. , że spółka nie posiada swojej siedziby pod tym adresem, jaki jest ujawniony w rejestrze KRS, nie prowadzi działalności ani nie posiada żadnego majątku. M. S. oświadczył, że dłużna spółka posiada liczne zobowiązania w tym na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Zawierciu stwierdził bezskuteczność egzekucji i umorzył postępowanie egzekucyjne, ustalając koszty postępowania na kwotę 102,10 zł. (dowód: pismo komornika k.14-15; postanowienie komornika k.16-17) W rejestrze przedsiębiorców KRS w dniu 27 maja 2011 r. pod numerem (...) wpisana została spółka o nazwie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. o numerze NIP: (...) i REGON: (...) . Pozwana K. W. (dawniej: S. ), została wpisana w rejestrze jako członek zarządu od dnia 27 maja 2011 r. do dnia 18 grudnia 2013 r. Drugim członkiem zarządu, a zarazem prezesem zarządu spółki był M. S. . Spółka (...) Sp. z o.o. została wykreślona z KRS w dniu 16 maja 2017 r. (dowód: odpis pełny KRS k. 18-22, umowa spółki k.23, oświadczenie k.24; ) Pozwana osobiście w dniu 2 czerwca 2011 r. złożyła na ręce ówczesnego prezesa zarządu M. S. pisemne oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu. M. S. przyjął przedmiotowe oświadczenie, jednak wkrótce je zagubił i nie dokonał aktualizacji informacji zawartych we wpisie w rejestrze KRS spółki. Pozwana po złożeniu rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu została zatrudniona jako pracownik w spółce (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Z. . Wówczas nie miała już styczności z dokumentami związanymi z działalnością spółki. Pozwana nie miała przez pewien okres świadomości, że nie została wykreślona z rejestru KRS w spółce jako członek zarządu. Pozwana dowiedziała się o jej dalszym figurowaniu w rejestrze po otrzymaniu z Sądu wezwania na jej prywatny adres do złożenia rocznego sprawozdania finansowego spółki. Wówczas ponownie złożyła oświadczenie o rezygnacji ówczesnemu Prezesowi zarządu spółki i dopilnowała, aby wykreślono ją z rejestru KRS, co nastąpiło w dniu 18 grudnia 2013 r. (dowód: zeznania świadka M. S. , k.112-112v.; wyjaśnienia pozwanej, k. 113, oświadczenia k.41-43;) Powódka pismem z dnia 14 lipca 2015 r. wezwała pozwaną jako członka zarządu w okresie powstania dochodzonych wierzytelności, tj. na podstawie art. 299 k.s.h. do zapłaty kwoty w wysokości 21.099,77 zł. (dowód: wezwanie z potwierdzeniem nadania, k. 25-29) Stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów, przedstawionych przez powoda i pozwaną. Powołana dokumentacja nie była kwestionowana przez strony postępowania, nie budziła również wątpliwości Sądu co do jej waloru dowodowego. Ponadto, podstawę ustaleń faktycznych stanowiły zeznania świadka M. S. . Sąd dał im wiarę uznając je za rzetelne oraz zbieżne z pozostałym materiałem dowodowym. Świadek nie pamiętał okoliczności w jakich pozwana złożyła rezygnację, ale potwierdził, że ją otrzymał i z jego winy nie zgłoszono zmiany do KRS. Sąd poczynił również ustalenia faktycznie w oparciu o zeznania pozwanej uznając je za wiarygodne. W ocenie Sądu zeznaniom ww. strony należało dać wiarę, gdyż korespondowały one z zeznaniami świadka M. S. oraz oświadczeniem o rezygnacje z funkcji członka zarządu A. sp.zo.o z 02.06.2011 r. Powódka nie przedstawiła natomiast dowodów przeciwnych. Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powódki nie zasługiwało na uwzględnienie. Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego wskazać należy, że powódka roszczenie swoje wywodziła z art. 299 § 1 k.s.h. , zgodnie z treścią którego, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1 , jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody (§ 2). Zauważyć należy, że przewidziana w powołanym wyżej przepisie odpowiedzialność jest odpowiedzialnością ustawową i subsydiarną, gdyż uzupełnia ona odpowiedzialność spółki w ten sposób, że gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, dopiero wówczas można sięgnąć do majątku członków zarządu. Posiłkowy charakter odpowiedzialności oznacza też, że nie można zaspokoić się z majątku członków zarządu, jeżeli nie wykorzystano drogi sięgnięcia do majątku spółki i egzekucja w rzeczywistości nie była bezskuteczna. Wskazać należy także, iż specyfika tej odpowiedzialności przejawia się w tym, że wierzyciel, który nie wyegzekwował swej wierzytelności wobec spółki, nie musi na zasadach ogólnych dowodzić wysokości doznanej wskutek tego szkody. Wystarczy, że przedłoży tytuł egzekucyjny stwierdzający zobowiązanie spółki i udowodni, iż egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1999 r., w sprawie III CZP 10/99, OSNC 1999, nr 12, poz. 203; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2006 r., II CSK 300/06, niepubl.). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 2005 r., wydanym w sprawie II CK 152/05, przewidziana w art. 299 § 1 k.s.h. przesłanka odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki w postaci bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce oznacza bezskuteczność egzekucji z całego majątku spółki. Ustalenie tej okoliczności może nastąpić na podstawie każdego dowodu, z którego wynika, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela pozywającego członków zarządu. Wystarczającym dowodem jest m.in. postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z tego względu, że jest oczywiste, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucji ( art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. ), co określa się jako bezskuteczność egzekucji (OSNIC 2006/7-8/134). W sprawie nie budziło wątpliwości, że powódka wykazała istnienie wymagalnego zobowiązania względem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. stwierdzonego wyrokiem wydanym w dniu 8 października 2012 roku w sprawie sygn. akt VIII GC 2352/17, które to zobowiązania powstały w czasie, gdy zgodnie z wpisem w KRS - funkcję członków zarządu pełnili pozwani. Powódka wykazała także bezskuteczność egzekucji należności ujętej w powołanym wyżej wyroku, skierowanej przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. , co stwierdzone zostało mocą postanowienia Komornika o umorzeniu egzekucji. Prawomocne postanowienie komornika w tym przedmiocie jest dokumentem urzędowym ( art. 244 § 1 k.p.c. ), z którym wiąże się domniemanie prawdziwości tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, w tym przypadku prawdziwości ustaleń organu egzekucyjnego co do braku majątku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. podlegającego egzekucji i co do bezskuteczności prowadzonej w stosunku to niego egzekucji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2006 r., I UK 153/06 Lex nr 350462). Pozwana przedkładając oświadczenie z dnia 2.06.2011 r. zaprzeczyła, by od tego dnia pełniła funkcję członka zarządu i w konsekwencji – by zobowiązanie zaciągnięte przez spółkę wobec powódki istniało w czasie, gdy była faktycznie członkiem zarządu spółki. Spór w sprawie ogniskował się zatem wokół znaczenia dla odpowiedzialności pozwanej z art. 299 k.s.h. kwestii rezygnacji przez nią z funkcji członka zarządu spółki w czerwcu 2011 r. (a więc przed datą powstania zobowiązań spółki wobec powódki) i mimo tego – pozostawaniu wpisanej do rejestru aż do grudnia 2013 r. Mając na uwadze zasady określone w przepisie art. 6 k.c. , który zawiera regułę rozkładu ciężaru dowodu, stwierdzić należy, że pozwana wywiązała się z obowiązku wykazania faktów, z których wywodziła skutki prawne. Ocena ta znajduje oparcie w całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie. W oparciu o zaoferowane przez nią dowody, po ich skonfrontowaniu z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, przyjąć należało, że pozwana nie pełniła funkcji członka zarządu od 2 czerwca 2011 r. Jednocześnie nie wykazano, że zobowiązanie spółki wobec powódki powstało w okresie pełnienia przez pozwaną funkcji członka zarządu tj. od 27 maja 2011 r. do dnia 2 czerwca 2011 r. Rozstrzygając w sprawie Sąd miał na uwadze, że członkowie zarządu spółki powołani zgodnie z wymogami kodeksu spółek handlowych i ewentualnie umowy spółki mogą ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 299 k.s.h. od chwili ich powołania do zarządu. Jednakże, ze względu na deklaratoryjny charakter wpisu członka zarządu do rejestru, o ponoszeniu odpowiedzialności nie decyduje to, czy dana osoba figuruje czy figurowała jako członek zarządu w rejestrze przedsiębiorców. Dla uzyskania statusu członka zarządu w kontekście omawianej regulacji istotny jest jedynie akt powołania w skład organu, a nie odzwierciedlenie tego w rejestrze (tak również SN w wyroku z dnia 8 marca 2019 r., III CSK 96/17, LEX nr 2634104). Konsekwentnie osoba, która została odwołana z funkcji członka zarządu spółki z o.o., nie ma już od tej chwili wpływu na prowadzenie spraw spółki i nie może jej reprezentować, co musi zasadniczo wyłączać odpowiedzialność tej osoby za zobowiązania spółki powstałe po jej odwołaniu ( tak A. Kidyba, Komentarz do art. 299 Kodeksu spółek handlowych, https://lex.online.wolterskluwer.pl). Sąd ustalił w sprawie, że w dniu 2 czerwca 2011 r. doszło do porozumienia między pozwaną - rezygnującym członkiem zarządu a spółką co do dalszego pełnienia przez nią funkcji, ponieważ prezes przyjął rezygnację pozwanej, a nadto została zawarta z pozwaną umowa o świadczenie pracy. Pozwana nie wykonywała odtąd faktycznych czynności związanych z działalnością spółki jako członek zarządu i dlatego nie może ponosić odpowiedzialności zgodnie z art. 299 k.s.h. z uwagi na brak przesłanki istnienia zobowiązania w czasie, gdy pozwana byłą członkiem zarządu. Powyższe ustalenia Sąd poczynił na podstawie uznanych za wiarygodne wyjaśnień złożonych przez pozwaną oraz zeznań świadka M. S. . M. S. przyjął na siebie winę za zwłokę w zaktualizowaniu danych zawartych w KRS spółki w przedmiocie wykreślenia pozwanej z rejestru jako pełniącej obowiązki członka zarządu do 2 czerwca 2011 r. Należy zwrócić uwagę, że świadek jako drugi pozwany, wobec którego nakaz zapłaty wydany na podstawie roszczenia powódki z uwagi na jego nie zaskarżenie uprawomocnił się, nie miał interesu w przyjmowaniu na siebie całej odpowiedzialności za zobowiązanie wobec powódki, a jednak potwierdzając wersję pozwanej to uczynił. Z drugiej strony powódka nie wykazała, by złożenie rezygnacji przez pozwaną miało na celu obejście ustawy ( art. 58 § 1 k.c. ) bądź było czynnością pozorną ( art. 83 k.c ), Sąd zatem nie miał podstaw do czynienia takich ustaleń. Mając na uwadze przytoczone okoliczności faktyczne i prawne, na podstawie przepisów powołanych w treści uzasadnienia, Sąd oddalił powództwo. Orzekając o kosztach procesu Sąd zważył, że powódka przegrała proces w całości, stąd winna zgodnie z art.
- k.p.c. ponieść jego koszty. Pozwana nie wykazała, aby poniosła jakiekolwiek koszty, nie była też reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. SSR Anna Bojanowska-Wysmołek