Sygn. akt XXIV Ns 34/20 POSTANOWIENIE 12 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia (del.) Krzysztof Tarapata Protokolant: st. sekretarz sądowy Milena Gładysiak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2020 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z wniosku D. K. z udziałem Stowarzyszenia (...) z siedzibą w M. oraz P. R. o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym postanawia: 1. zakazać Stowarzyszeniu (...) z siedzibą w M. rozpowszechniania materiałów zawierających nieprawdziwe informacje o treści: - „(…) (...) P. R. (...) M. ”, - „ (...) .”, – „ (...) .”; 2. nakazać Stowarzyszeniu (...) z siedzibą w M. sprostowania nieprawdziwych informacji podanych w kolportowanej ulotce poprzez:
- a)zamieszczenie na fanpage uczestnika Stowarzyszenie (...) w serwisie (...) pod adresem: (...) sprostowania o treści: „ Stowarzyszenie (...) prostuje nieprawdziwe informacje zawarte w wydanych przez stowarzyszenie materiałach agitacyjnych dotyczących referendum w sprawie odwołania Burmistrza Miasta M. i oświadcza, iż: - twierdzenie jakoby P. R. (...) M. jest nieprawdziwe, - twierdzenie jakoby (...) jest nieprawdziwe, - twierdzenie jakoby (...) jest nieprawdziwe;
- b)zablokowanie do dnia 14 czerwca 2020 r. wpisu sprostowania wskazanego w pkt. 2 lit. a postanowienia, na samej górze fanpage (...) poprzez skorzystanie z opcji udostępnianej przez serwis (...) tj. „Przypnij na górze strony”, tak aby odbiorcy korzystający z fanpage Stowarzyszenia (...) mogli zapoznać się z treścią wpisu; 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie; 4. stwierdzić, że każdy z uczestników ponosi koszty postepowania związane ze swym udziałem w sprawie. UZASADNIENIE postanowienia z dnia 12 czerwca 2020 r. W dniu 10 czerwca 2020 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek D. K. o wydanie orzeczenia w trybie art. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym , w którym wnioskodawca domagał się: 1. wydania uczestnikowi Stowarzyszenie (...) zakazu rozpowszechniania materiałów zawierających nieprawdziwe informacje, jakoby: - „(…) (...) P. R. (...) M. ”, - „ (...) .”, – „ (...) .”, - „ (...) .”; 2. nakazania uczestnikowi Stowarzyszenie (...) sprostowania nieprawdziwych informacji podanych w kolportowanej ulotce poprzez:
- a)zamieszczenie na fanpage uczestnika Stowarzyszenie (...) w serwisie (...) pod adresem: (...) sprostowania o treści: „ Stowarzyszenie (...) prostuje nieprawdziwe informacje zawarte w wydanych przez stowarzyszenie materiałach agitacyjnych dotyczących referendum w sprawie odwołania Burmistrza Miasta M. i oświadcza, iż: - Twierdzenie jakoby P. R. (...) M. jest nieprawdziwe, - Twierdzenie jakoby (...) jest nieprawdziwe, - (...) jest nieprawdziwe, - (...) jest nieprawdziwe.”;
- b)zablokowanie do dnia 14 czerwca 2020 r. w/w wpisu na samej górze fanpage (...) poprzez skorzystanie z opcji udostępnianej przez serwis (...) tj. „Przypnij na górze strony” tak aby odbiorcy korzystający z fanpage Stowarzyszenia (...) mogli się zapoznać z treścią wpisu; 3. nakazania uczestnikowi Stowarzyszenie (...) wpłacenia kwoty 1.000,00 zł na rzecz instytucji charytatywnej w postaci Fundacji im. (...) , ul. (...) , (...)-(...) W. , nr konta: (...) – z dopiskiem „ (...) ”. W uzasadnieniu wniosku, D. K. wyjaśnił, że Stowarzyszenie (...) włączyło się w trwającą kampanię referendalną dotyczącą referendum gminnego w sprawie odwołania burmistrza Miasta M. - P. R. przed upływem kadencji i prowadzi działania ukierunkowane na obniżenie frekwencji pod hasłem „ (...) ”. Zdaniem wnioskodawcy przygotowany przez Stowarzyszenie materiał agitacyjny w postaci ulotki zawiera korzystne dla urzędującego burmistrze ale nieprawdziwe informacje dotyczące: wyniku wyborczego burmistrza P. R. w wyborach samorządowych, kwoty środków unijnych pozyskanych przez burmistrza dla miasta, ponoszonych w przeszłości kosztów wylewania niezdatnej do użytku wody do kanalizacji, torpedowania przez radnych miejskich niemal wszystkich działań burmistrza. ( wniosek – k. 3-57 ) Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2020 r. Sąd wezwał P. R. , będącego burmistrzem Miasta M. , do wzięcia udziału w sprawie w charakterze uczestnika. ( postanowienie – k. 59 ) Na rozprawie stawił się jedynie wnioskodawca i podtrzymał swoje żądania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Na dzień 14 czerwca 2020 r. ogłoszone zostało referendum gminne w sprawie odwołania burmistrza Miasta M. przed upływem kadencji. Jednym z inicjatorów referendum jest wnioskodawca D. K. - (...) będący członkiem inicjatywy referendalnej oraz pełnomocnikiem Inicjatora Referendum. ( niesporne ) Burmistrzem M. jest P. R. , wybrany na to stanowisko w wyborach samorządowych w roku 2018, uzyskując w drugiej turze wyborów 4558 głosów, co w ujęciu procentowym przełożyło się na (...) %. ( strona internetowa (...) Od czasu objęcia stanowiska burmistrza przez P. R. , M. pozyskał w ramach tzw. środków unijnych kwotę niższą niż (...) złotych. (informacje i wykazy k. 8-13v.) W czasie kadencji burmistrza P. R. doszło do zmian w funkcjonowaniu ujęcia wody, na skutek których miasto zaprzestało dokonywać zrzutu całej pozyskanej wody do kanalizacji sanitarnej. W konsekwencji M. nie jest już obciążany przez przedsiębiorstwo wodno – kanalizacyjne kosztami wspomnianego zrzutu. W 2018 r. M. Przedsiębiorstwo (...) za zrzut wody z ujęcia przy ul. (...) pobrało od miasta M. łącznie (...) zł. ( odpowiedź i faktury – k. 14-16 ) Część uchwał podjętych przez Radę Miasta M. w trakcie kadencji burmistrza P. R. została podjęta zgodnie z intencją burmistrza. ( protokoły i wynika głosowań – k. 17-50, k. 52-54v. ) W trakcie kampanii referendalnej dotyczącej referendum wyznaczonego na 14 czerwca 2020 r. w sprawie odwołania burmistrza M. , Stowarzyszenie (...) wydało i rozpowszechniało ulotkę o charakterze agitacyjnym mającą na celu wsparcie burmistrza P. R. . W ulotce tej zawarto m.in. następujące treści: - „(…) (...) P. R. (...) M. ”, - „ (...) .”, – „ (...) .”, - „ (...) .” ( niesporne, ulotka – k. 6 ) Sąd zważył co następuje Wniosek należało częściowo uwzględnić. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym , jeżeli plakaty, hasła, ulotki, wypowiedzi albo inne formy propagandy i agitacji zawierają nieprawdziwe dane i informacje, każdy zainteresowany ma prawo złożyć do sądu okręgowego wniosek o: 1) orzeczenie konfiskaty takich materiałów; 2) wydanie zakazu publikowania takich materiałów; 3) nakazanie sprostowania informacji; 4) nakazanie przeproszenia pomówionego; 5) nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 10 000 złotych na rzecz instytucji charytatywnej; 6) zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwoty do 10 000 złotych tytułem odszkodowania. Oczywistym jest, że wnioskodawca, jako mieszkaniec M. , czyli miasta, w którym ma odbyć się referendum w sprawie odwołania burmistrza, a ponadto jako jeden z inicjatorów referendum posiada legitymację do złożenia wniosku w trybie art. 35 przywołanej już ustawy o referendum lokalnym . Legitymowanym do udziału w postepowaniu jest również Stowarzyszenie (...) wspierające burmistrza P. R. i będące twórcą ulotki, w której zawarto treści zdaniem wnioskodawcy nieprawdziwe. Jako zainteresowanego w sprawie należało uznać również P. R. , pełniącego funkcje burmistrza M. , którego dotyczą informacje, których prawdziwość jest przedmiotem postępowania. Wprawdzie wnioskodawca nie wskazał P. R. jako uczestnika, jednakże stosownie do art. 510 § 2 k.p.c. Sąd ma obowiązek z urzędu wezwać zainteresowanego do udziału w sprawie, jeśli okaże się, że nie jest uczestnikiem. (zob. komentarz do art. 35 ustawy o referendum lokalnym, Rakowska – Trela 2019, wyd. 1) W konsekwencji, Sąd postanowieniem z dnia 12 czerwca 2020 r. wezwał P. R. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Jak wykazało przeprowadzone postepowanie, niektóre z informacji wskazanych w przedmiotowej ulotce Stowarzyszenia (...) , są nieprawdziwe. Chodzi tu o informację dotyczącą wyniku wyborczego burmistrza P. R. , informację dotyczącą sumy pozyskanych przez burmistrza środków unijnych oraz informację dotyczącą ponoszonych w przeszłości kosztów wylewania niezdatnej do użytku wody do kanalizacji. W ulotce Stowarzyszenia wskazano, iż P. R. wygrał wybory na burmistrza z (...) poparciem mieszkańców M. . Z powszechnie dostępnych za pośrednictwem internetu danych Państwowej Komisji Wyborczej wynika, iż w drugiej turze wyborów P. R. uzyskał wynik (...) %. Niewątpliwie zatem informacja zawarta w ulotce jest nieprawdziwa. Jeśli chodzi kwestię środków unijnych, z przedmiotowej ulotki wynika, że burmistrz P. R. pozyskał z tego źródła na rozwój miasta (...) złotych. Z twierdzeń wnioskodawcy i z przedstawionego przez niego materiału dowodowego wynika, że podczas kadencji P. R. pozyskane środki unijne wyniosły mniej niż wskazano w ulotce i że w ulotce doszło do zniekształcającego rzeczywistość zsumowania wszelkich środków pozyskanych z zewnątrz pod hasłem „środki unijne”. Również i ta informacja z ulotki okazała się więc nieprawdziwa. W przypadku kosztów wylewania niezdatnej do użytku wody do kanalizacji, z ulotki wynika, iż wynosiły one w przeszłości (...) złotych. Wedle twierdzeń wnioskodawcy i przedstawionych przez niego dowodów, koszty te wynosiły mniej i np. w 2018 r. osiągnęły w sumie (...) zł. Podaną w ulotce informację należało więc uznać za nieprawdziwą. Należy podkreślić, iż uczestnicy nie zakwestionowali żadnych ze wskazanych we wniosku żądań, twierdzeń i faktów. W rezultacie za uprawnione należało uznać zawarte w pkt. 1 i 2 wniosku żądania wnioskodawcy w zakresie wspomnianych trzech informacji. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu. Co do żądania dotyczącego zawartego w ulotce zarzutu o torpedowaniu działań burmistrza przez pewną grupę osób, stwierdzić należy, iż jest to sformułowanie bardzo niejasne, trudne do weryfikacji. Nie sposób jednoznacznie odczytać, o jakie osoby, czy grupy chodziło autorom ulotki, jakie konkretnie działania miałyby być torpedowane i w jakiej formie. Tego typu sformułowanie umyka weryfikacji prawdziwości. Nieprzekonujące są też zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia, iż przedmiotowy fragment ulotki dotyczy wyłącznie działalności oponentów burmistrza na forum rady miasta i że może zostać oceniony pod względem prawdziwości na podstawie załączonych do wniosku niektórych protokołów z posiedzeń oraz wyników niektórych głosowań. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał za nieuzasadnione zgłoszone w pkt. 3 wniosku żądanie nakazania uczestnikowi Stowarzyszenie (...) wpłacenia kwoty 1000 zł na rzecz wskazanej instytucji charytatywnej. Instytucja nakazania dokonania wpłaty na rzecz instytucji charytatywnej nosi znamiona sankcji karnej, która w sprawie o charakterze cywilnym może być stosowana jedynie wyjątkowo. Nie doszło do tego typu naruszeń aby obciążać uczestnika tego rodzaju karą. O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. ZARZĄDZENIE (...) (...) (...) (...) (...)