Sygn. akt VI Ka 89/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodnicząca: sędzia Elżbieta Kosecka - Sobczak Protokolant: stażysta Anna Pikulska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Elblągu Jerzego Adamowskiego przy udziale przedstawiciela Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie Piotra Szczudlińskiego po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2020 r. w Elblągu sprawy 1) M. W.
(1)s. P. i M. ur. (...) w W. 2) S. K.
(1)s. W. i K. ur.(...) w S. oskarżonych o czyny z art. 107 § 1 kks z powodu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II K 200/19 I. zmienia zaskarżony wyrok: a) w pkt. I w ten sposób, że eliminuje z opisu czynu przypisanego S. K.
(1)zainstalowanie od dnia 28.09.2014r. w lokalu (...) ul. (...) w I. automatu J. (...) nr (...) i obniża wymierzoną oskarżonemu karę grzywny do 30 (trzydziestu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 80 (osiemdziesiąt) złotych, b) uchyla rozstrzygnięcie z pkt. V co do opłaty dotyczącej S. K.
(1)II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zwalnia oskarżonego M. W.
(1)od ponoszenia ½ kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i od opłaty, a od oskarżonego S. K.
(1)zasądza na rzecz Skarbu Państwa ½ kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, przy czym S. K.
(1)zwalnia od opłaty za obie instancje. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 89/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 14 sierpnia 2019r. w spr. II K 200/19 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca S. K. - tylko on złożył wniosek o pisemne uzasadnienie wyroku sądu II instancji i dlatego w myśl art. 423§1a kpk pisemne uzasadnienie dot. tylko S. K. ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty
- S. K. karalność oskarżonego S. K. Informacja z KRK k.1217-1221 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1 Informacja z KRK dokument został wydany przez organ uprawniony do przekazania informacji o osobie S. K. , żadna ze stron go nie kwestionowała, stąd zasługuje na uwzględnienie 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- obraza przepisów postępowania tj. art. 5§2kpk w zw. z art. 410 kpk w zw. z art. 113 kks i art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk w zw. z art. 113 kks ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Pomimo, że sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu niezbyt precyzyjnie wskazał dowody winy oskarżonego, to wymowa części zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, ocenianego przez pryzmat art. 7 kpk - daje podstawy do przyjęcia, że: -oskarżony w ramach swojej działalności prowadzonej pod nazwą (...) podjął się serwisowania automatów dla spółki (...) , na podstawie trójstronnej umowy serwisowej z 2.01.2014r. z k. 44-47, - w ramach zobowiązania wynikającego z tej umowy, co wskazano też w piśmie od spółki (...) z k.40, był więc zaangażowany – nawet jeżeli fizycznie wykonała to inna osoba niż oskarżony, np. jego pracownik, to przecież działała w ramach obowiązków których podjął się oskarżony- we wstawienie w dniu 1.08.2014r. do lokalu przy ul.(...) w I. dwóch automatów do gier hazardowych tj. A. (...) i A. (...) pozostających w dyspozycji spółki (...) , o czym świadczy treść listy aktualizacji z k.43 zawierająca nieczytelny podpis w miejscu „serwisant” i nie ma tu znaczenia, że oskarżony zaprzeczył by był to jego podpis, - z listy aktualizacji z k. 43 wynika, że to „serwisant” (a serwisantem – w świetle umowy i informacji od (...) i to dotyczącej serwisowania dokładnie wskazanych automatów do gier, które zostały wskazane w zarzucie -był „ (...) S. K. ) dostarczył wskazane tam dwa automaty, które były eksploatowane w lokalu przy ul.(...) w I. do dnia ich zatrzymania w wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy UC w E. w dniu 21.11.2014r., a które oferowały gry o charakterze losowo-komercyjnym (co wynika z protokołu eksperymentu i opinii biegłego), - a wobec tego dokumentami tymi, które we wzajemnym powiązaniu, oceniane przez pryzmat art. 7 kpk , wskazują, że „serwisantem” był S. K. w ramach firmy (...) , wykazano, że serwisant (niezależnie czy osobiście oskarżony –skoro zaprzeczył by złożył podpis na liście aktualizacji z k.43 czy przez upoważnioną przez siebie osobę) uczestniczył już w dostarczeniu i wstawieniu do lokalu przy ul. (...) w I. dwóch automatów do gier hazardowych tj. A. (...) i A. (...) , które następnie miał serwisować, - a wobec treści tych dokumentów, których autentyczności nikt nie kwestionował, to brak było podstaw by stwierdzić, że na ich tle powstały wątpliwości w rozumieniu art. 5§2kpk , które należałoby rozstrzygać na korzyść oskarżonego i w oparciu o nie uniewinnić oskarżonego co do części czynu a dot. dwóch automatów do gier hazardowych tj. A. (...) i A. (...) . Natomiast inna sytuacja zachodzi w przypadku automatu J. (...) (...) wstawionego do lokalu przy ul.(...) w I. w dniu 28.09.2014r., a stanowiącego własność spółki (...) . Mimo bowiem tego, że spółka (...) w piśmie z k.27 informuje o tym, że serwisantem i tego automatu jest firma (...) S. K. , a do akt dołączono umowę trójstronną potwierdzającą podjęcie się przez firmę oskarżonego sewisowania urządzeń dla spółki (...) z k.32-35, to treść listy aktualizacji z k. 32 nie potwierdza jednoznacznie by to firma oskarżonego uczestniczyła w dostarczeniu i wstawieniu do lokalu przy ul. (...) w I. w dniu 28.09.2014r. automatu J. (...) . Bowiem na liście aktualizacji z k.32 figuruje nie „serwisant” tylko „zleceniobiorca”. A użycie takiego tytułu dla określenia podmiotu wstawiającego ten automat nie pozwala na jednoznaczne utożsamienie go z „serwisantem” czyli oskarżonym/jego firmą. Skoro zaś oskarżyciel w zarzucie karalne naruszenie przez oskarżonego przepisów ustawy o grach hazardowych utożsamił z prowadzeniem i urządzaniem gier hazardowych na trzech wskazanych automatach w ten sposób, że zainstalował w lokalu przy ul.(...) w I. niniejsze automaty, to skoro na liście aktualizacji wskazującej na wstawienie automatu J. (...) z k.32 nie figuruje podpis „serwisanta” tylko „zleceniobiorcy”, to nie można było sformułowania „zleceniobiorca” utożsamić z oskarżonym/firmą oskarżonego czyli „serwisantem”. Tym bardziej, że firmy (...) i (...) reprezentował M. W. , dokumenty pochodzące od tych spółek były podobnie redagowane, a wobec tego użycie na jednej liście aktualizacji tytułu „serwisant” kojarzącej się jednoznacznie z firmą oskarżonego, a na drugiej liście odmiennego tytułu „zleceniobiorca”, to spowodowało – wobec zaprzeczenia oskarżonego by to jego podpis znajdował się na liście aktualizacji z k.32-wątpliwosci w myśl art. 5§2kpk co do osoby „zleceniodawcy”. A skoro wątpliwości te nie zostały wyjaśnione, apelacja została wniesiona na korzyść S. K. , to zachodziły podstawy – po uwzględnieniu zarzutu obrazy przepisów postępowania tj. art. 5§2kpk w zw. z art. 410 kpk w zw. z art. 113 kks i art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk w zw. z art. 113 kks co do części przypisanego czynu - do częściowej zmiany wyroku poprzez wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego S. K. zainstalowanie od dnia 28.09.2014r. w lokalu przy ul.(...) w I. automatu J. (...) . Ponadto nawet jeżeli w treści pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wyjaśniono dostatecznie, które dowody i okoliczności wskazują na winę oskarżonego w popełnieniu przypisanego czynu, to nawet stwierdzenie niedostatków takiego uzasadnienia nie może stanowić samodzielnej podstawy zmiany lub uchylenia wyroku, a braki w zakresie elementów składowych uzasadnienia wyroku tylko wówczas uzasadniają jego uchylenie, gdy prowadzą do wniosku, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo wydał wyrok (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 r., IV KK 315/10, LEX nr 653737). W niniejszej sprawie takiego wniosku sformułować co do całości wyroku dot. S. K. nie można, a tylko co do części, co wskazano powyżej oceniając zebrany materiał dowodowy, a w szczególności treść list aktualizacji. Przy czym skoro pisemne uzasadnienie wyroku jest sporządzone po tym jak wyrok zapadł, to nawet stwierdzenie wad pisemnego uzasadnienia wyroku nie stanowi o wykazaniu względnej przyczyny odwoławczej z art. 438 pkt.2 kpk tj. takiej obrazy przepisu postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku. Nie można też generalnie stwierdzić naruszenia art. 410 kpk , bo to skarżący dla wykazania swoich twierdzeń i zarzutów oparł się tylko na części materiału dowodowego, przy czym pewne uwagi zawarte w apelacji i wymowa zebranych wszystkich dowodów musiała doprowadzić do korekty rozstrzygnięcia zawartego w pkt. I zaskarżonego wyroku. Wniosek o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonego S. K. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. z przyczyn wskazanych w powodach uznania zarzutu za częściowo zasadny należało skorygować opis czynu przypisanego S. K. w pkt. I wyroku Lp. Zarzut
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na treść orzeczenia przez bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony prowadził i urządzał gry o charakterze losowym w okresie i na automatach wskazanych w czynie przypisanym w sytuacji, gdy z dokumentów z k. 48-49, 27, 40, 32-35, 36 nie wynika by oskarżony kiedykolwiek świadczył usługi obsługi i serwisu tych automatów ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny O ile autor apelacji ma rację, że sama umowa dzierżawy urządzeń z k.48-49 czy faktura z k.36 nie mają takiej wymowy by potwierdzać że oskarżony świadczył usługi obsługi i serwisu automatów do gier hazardowych, to już pisma od spółek (...) z k.27 i (...) z k. 40 w powiązaniu z treścią umów trójstronnych z k. 32-35 i 44-47 wskazują na oskarżonego (prowadzącego firmę (...) ) jako na serwisanta konkretnych automatów, które zostały wymienione w zarzucie i czynie przypisanym. To zaś, że oskarżony zaprzeczył temu by osobiście wykonywał takie usługi na rzecz ww spółek nie oznacza automatycznie, że nie miał nic wspólnego z tymi automatami. Z dokumentu, który skarżący pomija tj. listy aktualizacji z dnia 1.08.2014r. z k. 43, w powiązaniu z informacją z k. 40 i umową z k. 44-47, wynika okoliczność, że podpisem w miejscu „serwisant” osoba działająca za serwisanta tj. firmę (...) oskarżonego– skoro oskarżony zaprzeczył by to on złożył podpis na tym dokumencie- wstawiła tego dnia do lokalu przy ul.(...) w I. dwa automaty do gier hazardowych tj. A. (...) i A. (...) pozostające w dyspozycji spółki (...) . A wobec tego nie ustalono błędnie tego, że oskarżony w ramach swojej firmy był zaangażowany w usługi i sewis tych dwóch automatów. Skoro zaś te dwa automaty wstawiono do lokalu, który nie był kasynem, a oskarżony podpisując umowy serwisowe potwierdził, że ma stosowną wiedzę, to podejmując się serwisowania takich specyficznych urządzeń jak ww automaty powinien upewnić się czy bierze udział w legalnym przedsięwzięciu. Oskarżony jako prowadzący działalność gospodarczą nie sprostał zaś wynikającym z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej obowiązkom ciążącym na prowadzącym taką działalność tj. nie upewnił się ponad wszelką wątpliwość, że działalność w bardzo specyficznym obszarze organizowania gier na automatach w warunkach jakich działały spółki (...) i (...) jest legalna, a bezrefleksyjnie zawarł umowy serwisowania i zaangażował się w ramach swojej firmy i tych umów we wstawienie w dniu 1.08.2014r. dwóch automatów spółki (...) , która nie posiadała stosownej koncesji do lokalu, który nie był kasynem. Natomiast brak „serwisanta” na liście aktualizacji z k. 31 dot. wydania w dniu 28.09.2014r. automatu J. (...) i określenie zawarte na k.31, że ten automat wydał bliżej nieokreślony „zleceniobiorca” powodowało, że brak było podstaw do ustaleń faktycznych, iż to oskarżony/sewisant/ firma (...) uczestniczył we wstawianiu tego automatu do lokalu w I. . A skoro w opisie i zarzutu i czynu przypisanego określono, że udział oskarżonego w prowadzeniu i urządzaniu gier hazardowych na automatach wskazanych w opisie czynu miał polegać na zainstalowaniu w lokalu w I. tych automatów, to brak było dowodu – wobec tego, że oskarżony zaprzeczył by to jego podpis znajdował się na k. 32 a nie weryfikowano kto na liście z k. 32 złożył podpis- by ustalić, że firma oskarżonego będąca „serwisantem”- a nie wiadomo kto był „zleceniobiorcą” - wstawiała automat J. (...) . Trzeba też zaznaczyć, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, a dot. S. K. , z którego wynika, że w ramach prowadzonej działalności oskarżony podjął się serwisowania automatów konkretnych spółek, które wraz z oskarżonym/ jego firmą były stronami trójstronnych umów serwisowania, a spółki potwierdziły obsługę konkretnych automatów wymienionych w zarzucie (k. 27, 40, 32-35, 44-47), a następnie serwisant wstawił do lokalu przy ul. (...) w I. (który nie był kasynem) dwa automaty do gier hazardowych tj. A. (...) i A. (...) był na tyle kompletny, aby w zakresie wstawienia tych dwóch automatów (na których urządzano gry hazardowe, co stwierdzono eksperymentem i opinią biegłego) przypisać oskarżonemu winę w popełnieniu przestępstwa z art. 107§1kks , chociaż w zakresie okrojonym w stosunku do opisu czynu przypisanego. Natomiast orzeczenia cytowane w uzasadnieniu środka zaskarżenia zapadały w sytuacjach, gdy materiał dowodowy obciążający oskarżonego nie był kompletny, sprowadzał się głównie do dwustronnej, ramowej umowy z firmą (...) z której nie wynikało by oskarżony/jego firma wstawiał do danego lokalu czy serwisował konkretne automaty do gier hazardowych na rzecz konkretnych spółek (...) czy (...) . Stąd cytowane orzeczenia – oparte na skąpym materiale dowodowym, który nie świadczył o winie oskarżonego w zakresie popełnienia konkretnych, zarzucanych mu w innych sprawach czynów- nie mogły służyć do wykazania zasadności zarzutów z apelacji dot. omawianego wyroku, opartego na szerszym materiale dowodowym. Wniosek o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonego S. K. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. z przyczyn wskazanych w powodach uznania zarzutu za częściowo zasadny należało skorygować opis czynu przypisanego S. K. w pkt. I wyroku
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w pkt. I w ten sposób, że eliminując z opisu czynu przypisanego S. K.
(1)zainstalowanie od dnia 28.09.2014r. w lokalu (...) ul. (...) w I. automatu J. (...) nr (...) , w konsekwencji tego obniżył wymierzoną oskarżonemu karę grzywny do 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 80 złotych, a nadto uchylił rozstrzygnięcie z pkt. V co do opłaty dotyczącej S. K.
(1), a w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Zwięźle o powodach zmiany Z przyczyn wskazanych w powodach uznania zarzutów za częściowo zasadne należało skorygować opis czynu przypisanego S. K. w pkt. I wyroku, a w konsekwencji wyeliminowania z opisu czynu jednego z trzech automatów- obniżyć karę grzywny z 50 na 30 stawek dziennych, przy tożsamym jak w zaskarżonym wyroku, ustaleniu wysokości stawki dziennej na 80 zł – art. 437 kpk w zw. z art. 113§1kks . Skoro zmieniono wysokość kary grzywny, to należało uchylić rozstrzygniecie z pkt. V co do opłaty dot. S. K. , gdyż zmiana kary zasadniczej wymaga rozstrzygnięcia przez sąd odwoławczy o nowej opłacie za obie instancje- art. 10 ust. 1 ustawy z 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych . 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Pkt. III od oskarżonego S. K.
(1), którego obrońca uzyskał w wyniku wniesionej apelacji tylko nieznaczną zmianę wyroku, zasądzono na rzecz Skarbu Państwa ½ kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, przy czym S. K.
(1)zwolniono od opłaty za obie instancje – art. 624§1kpk , art. 636§1 i2 kpk 7. PODPIS