Sygn. akt XXV Ns 158/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Tomasz Gal Protokolant: Prot. Sąd. Aleksandra Mamrot po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z wniosku J. G. z udziałem Komitetu Wyborczego Wyborców (...) o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy postanowił:
- oddalić wniosek,
- ustalić, że wnioskodawca i uczestnik postępowania ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Pismem z dnia 3 listopada 2014 r. ( k. 4 i n. ) J. G. , na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.), wniósł o:
- zakazanie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji z ulotki wyborczej w formie kolorowej gazetki „ (...) ” „Zawsze uczciwie Czy aby na pewno?" należących do Komitetu Wyborczego Wyborców (...) z siedzibą w N. ul. (...) o braku realizacji przez J. G. postanowienia Sądu oraz o posługiwaniu się przy pełnieniu funkcji Wójta Gminy N. obłudą i cynizmem;
- orzeczenie przepadku materiałów wyborczych w postaci ulotki wyborczej w formie kolorowej gazetki, zatytułowanej „ (...) " „Zawsze uczciwie Czy aby na pewno?" należących do Komitetu Wyborczego Wyborców (...) z siedzibą w N. ul. (...) ,
- nakazanie uczestnikowi postępowania sprostowanie nieprawdziwych informacji, w formie ogłoszenia o treści: „KWW (...) przeprasza J. G. za umieszczenie w ulotce wyborczej nieprawdziwych informacji związanych z brakiem wykonania orzeczenia sądowego przez Pana J. G. oraz sugerowaniu, że J. G. jest kłamcą, jak również, że piastowanie przez niego stanowiska oparte jest na obłudzie i cynizmie.” opublikowanego w Dzienniku Gazeta (...) na pierwszej z pięciu stron, czcionką kroju Times N. R. , Rozmiar 14;
- nakazanie uczestnikowi postępowania KWW (...) przeproszenie wnioskodawcy J. G. poprzez wręczenie spisanego własnoręcznie i podpisanego przez pełnomocnika KWW (...) oświadczenia o następującej treści: „KWW (...) przeprasza Pana J. G. za umieszczanie w ulotce wyborczej nieprawdziwych informacji związanych z brakiem wykonania orzeczenia sądowego przez Pana J. G. oraz sugerowaniu, że J. G. jest kłamcą jak również, że piastowanie przez niego stanowiska oparte jest na obłudzie i cynizmie.”
- nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenie kwoty 5.000 zł na rzecz Stowarzyszenia na Rzecz (...) w N. (...) , z siedzibą przy K. , ul. (...) , (...)-(...) N. , KRS (...) , NIP: (...) , REGON: (...) . W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że w trakcie kampanii wyborczej na wójta Gminy N. , Komitet Wyborczy Wyborców (...) rozpowszechnia ulotkę wyborczą w formie kolorowej, kilkustronicowej gazetki - zatytułowanej „ (...) . Zawsze uczciwie. Czy, aby na pewno?". Zdaniem wnioskodawcy niniejsza ulotka ma na celu zdyskredytowanie J. G. w oczach wyborców gminy N. . Skarżący wskazał, że już na pierwszej stronie ulotki znajdują się nieprawdziwe informacje oraz stawiane są tezy, które naruszają dobra osobiste J. G. . Wnioskodawca podał, że Autorzy ulotki, posługują się m.in. następującym zwrotem: - (...) Najwyraźniej 16 lat niepodzielnej władzy spowodowało u Pana wójta oderwanie od rzeczywistości lub co bardziej prawdopodobne, jest to tylko kolejny, tym razem wyżej zawieszony, slogan - przejaw cynizmu i obłudy która od lat posługuje się w praktyce swojego rządzenia. Wnioskodawca wskazał, że opowyższe sformułowanie ma na celu postawić m.in. J. G. [pełniącego w chwili obecnej funkcję Wójta Gminy N. ] w złym świetle przed społecznością lokalną (wyborcami). Autorzy ulotki nazywając działania J. G. jako Wójta Gminy N. - „cynicznymi” i „obłudnymi”, nie przedstawiają żadnych argumentów na potwierdzenie swoich twierdzeń. Zdaniem skarżącego użycie tak mocnych sformułowań ma na celu wywarcie na wyborcach przekonania, że J. G. jest osobą nieuczciwą działającą w oderwaniu od potrzeb społeczności lokalnej. Skarżący wskazał również, że podobnego wydźwięku nabiera zapis: - (...) Tak J. G. powinien przeprosić za swoje kłamstwo sygn. akt. XXIV Ns 2/14 (...) !!! Czy to jest uczciwe? Zdaniem skarżącego i w tym przypadku autorzy ulotki wskazują nieprawdę, sugerując brak realizacji postanowienia Sądu przez J. G. , twierdząc, że nie dość, że J. G. kłamie, to również lekceważy postanowienia sądów. Skarżący wskazał również, że twórcy ulotki na pierwszej stronie wskazują trzecią nieprawdziwą informację, podnosząc o „sfałszowaniu” wyborów w Gminie N. w 2004 roku, zaś zdaneim wnioskodawcy z kontekstu ulotki można wnioskować, że było to wynikiem działań J. G. . Skarżący podał, że wybory zostały unieważnione, ale nie ze względu na ich „fałszerstwo”, jak próbuje wskazać KWW (...) . Wnioskodawca podał, że orzeczeniem z dnia 23 listopada 2004 roku Sąd Apelacyjny orzekł o nieważności wyborów na Wójta Gminy N. , wyborów do Rady Gminy N. i wyborów do Rady Powiatu (...) w P. w okręgu numer 3 oraz orzekł o wygaśnięciach mandatów. Skarżący wskazał, że w związku z postanowieniem Sądu Apelacyjnego nie były przedstawione żadne zarzuty karne. Podał on również, że w uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego brak jest informacji o „sfałszowaniu” wyborów. Tym samym, zdaniem skarżącego, informacja przedstawiana w ulotce wprowadza w błąd i w konfrontacji z zapisami pierwszej strony ulotki, zmierza do wskazania, że winnym tamtej sytuacji był Pan J. G. . W związku z powyższym skarżący wskazał, że żądnie wniosku jest uzasadnione. Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Wnioskodawca J. G. jest kandydatem na urząd Wójta Gminy N. z Komitetu Wyborczego (...) ( k. 4 ). W ulotce wyborczej ( k. 47 i n. ), kolportowanej przez Komitet Wyborczy Wyborców (...) ( in fine k. 50 ), na jej pierwszej stronie zapisano m.in.: Dziękujemy już naprawdę dziękujemy może wystarczy tych 16 lat uczciwości. „Zawsze uczciwie” pod takim hasłem Wójt J. G. prezentuje się w tegorocznych wyborach. Dla każdego, kto choć trochę zna historię rządów wójta z (...) u hasło to budzi co najmniej zdumienie, dla innych śmiech i politowanie. Najwyraźniej 16 lat niepodzielnej władzy spowodowało u Pana wójta oderwanie od rzeczywistości lub co bardziej prawdopodobne jest to tylko kolejny wyraz, tym razem wyżej zawieszony, slogan - przejaw cynizmu i obłudy, którą od lat posługuje się w praktyce swojego rządzenia. Ja, J. G. , Wójt Gminy N. informuję, że w rozpowszechnianych na terenie Gminy N. ulotkach została zamieszczona nieprawdziwa informacja... Tak J. G. powinien przeprosić za swoje kłamstwo Sygn. akt XXIV Ns 2/14 NIE PRZEPROSIŁ!!! Czy to jest uczciwe? Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. ( k. 16 i n. ) Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił w części wniesiony w tej sprawie wniosek w trybie art. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 r, o referendum lokalnym i zakazał uczestnikowi J. G. publikowania ulotek. Ponadto Sąd nakazał uczestnikowi sprostowanie treści ulotki w sposób wskazany w punkcie 2 wydanego postanowienia oraz zobowiązał go do zamieszczenia na wszystkich tablicach ogłoszeniowych oraz sołeckich zlokalizowanych na terenie gminy N. oświadczenia, o treści: „Ja, J. G. , Wójt Gminy N. informuję, że w rozpowszechnianych na terenie Gminy N. ulotkach została zamieszczona nieprawdziwa informacja o treści: Weryfikacja tego mandatu zaufania podczas referendum, na kilka miesięcy przed terminowymi wyborami samorządowymi jest niepotrzebnym kosztem. Kosztem, którego konsekwencje poniesiemy wszyscy - np. w postaci wyhamowania inwestycji, utraty dotacji na drogi, kanalizację lub budowę szkoły w R. . Pragnę wskazać, że koszt przeprowadzenia referendum nie wpłynie negatywnie na gminne inwestycje, które w razie odwołania mnie z funkcji Wójta Gminy N. będą realizowane przez osobę powołaną przez Prezesa Rady Ministrów. Koszt przeprowadzenia referendum nie spowoduje utraty dotacji na drogi, kanalizację lub budowę szkoły w R. . Wyrażam ubolewanie z powodu wprowadzenia w błąd (...) ”. W pozostałej części Sąd wniosek oddalił. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. Sad Apelacyjny w Warszawie ( k. 11 ) uchylił w/w zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie. Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów. Sąd zważył co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazuje, że kampania wyborcza powinna być prowadzona według określonych ustawą reguł i zasad. W toku rywalizacji kandydatów i ich komitetów wyborczych o zdobycie mandatu może dojść do drastycznego złamania tych zasad, co skutkuje różnego rodzaju konsekwencjami prawnymi: cywilnymi i karnymi. Artykuł 111 §
- ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.) stanowi, że jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: 1)zakazu rozpowszechniania takich informacji; 2)przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje; 3)nakazania sprostowania takich informacji; 4)nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste; 5)nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone; 6)nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego. W/w przepis ustanawia ochronę prawną w okresie kampanii wyborczej dla kandydata i pełnomocnika wyborczego zainteresowanego komitetu wyborczego przed nieprawdziwymi informacjami zawartymi w materiałach wyborczych rozpowszechnianych w: prasie, materiałach wyborczych, w szczególności na plakatach, ulotkach, hasłach, a także w wypowiedziach lub w innych formach agitacji wyborczej. Wskazać należy, że przesłanką tej szczególnej procedury jest podanie informacji „nieprawdziwej”. Sąd badając naruszenie w/w normy prawnej bada przede wszystkim, czy informacje, wiadomości podawane przez rywalizujące między sobą podmioty są prawdziwe, czy też nie. To znaczy, czy da się je przyporządkować wg kryterium „prawda” – „fałsz”. Ma to kluczowe znaczenie, gdyż wyrażanie opinii, czy poglądów na czyjś temat, jakkolwiek o ujemnym ciężarze gatunkowym, czy też pejoratywnej konotacji, mieści się z reguły w szeroko pojmowanej „walce wyborczej”. O opiniach i poglądach nie sposób decydować w oparciu o kryterium prawdy lub fałszu. Wyrażenie subiektywnego zdania o tym, że jakiś kandydat jest „cynikiem”, czy też, że jego postępowanie charakteryzuje się „obłudą”, jest li tylko opinią jednej osoby, na temat innej. Nie sposób orzec, czy ta opinia jest zgodna z rzeczywistością, czy też nie. Może być ona jedynie mniej lub bardziej słuszna albo krzywdząca. Wskazać jednak należy, że kandydaci na urzędy publiczne powinni charakteryzować się większą tolerancją na sformułowania, które będą w toku kampanii wyborczej padały pod ich adresem lub które będą kwantyfikowały ich wady, czy też zalety, dokonania jak i zaniedbania. Kwestionowane wypowiedzi mają charakter kampanii negatywnej nakierowanej na wnioskodawcę. Jednak kandydat musi się z takimi działaniami liczyć. Treść podanych informacji choć społecznie niejednoznaczna, może sugerować różny odbiór, trudno stwierdzić, że również o nich, że są nieprawdziwe, a sąd jeśli rozpoznaje wniosek w trybie wyborczym to bada jedynie prawdziwość danych czy informacji a nie ich społeczny odbiór i wymowę. W sformułowaniu: - (...) Tak J. G. powinien przeprosić za swoje kłamstwo sygn. akt. XXIV Ns 2/14 (...) !!! Czy to jest uczciwe? Wskazuje się jedynie, że zgodnie z orzeczeniem Sądu w sprawie XXIV Ns 2/14 Pan J. G. powinien przeprosić, co nie jest niezgodne z prawdą. Jakkolwiek w/w orzeczenie zostało uchylone, to jednak wskazana informacja nie podaje, aby Pan J. G. nie wykonał orzeczenia Sądu. Taka konkluzja jest już tylko interpretacją zamieszczonej informacji. W związku z powyższy Sąd orzekła jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.