Sad powszechny, IV Ka 198/20

(1)wyczerpał znamiona tegoż przepisu, ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W ocenie obrońcy Sąd rejonowy dopuścił się obrazy w/w przepisów prawa karnego materialnego tj. art. 207 § 1 k.k. , albowiem oskarżony jest osobą niekaraną i nie wchodził dotychczas w konflikt z prawem, ma dobrą opinię w miejscu zamieszkania, a w swoich wyjaśnieniach przedstawił przekonująco, iż pomiędzy nim, a matką istnieje rodzinny spór. Powyższe w ocenie obrońcy potwierdza także to, iż do czasu odejścia żony oskarżonego relacje S. L.

(1)z matką układały się w miarę poprawnie i nie nadużywał on alkoholu. Sąd odwoławczy zważył tymczasem, iż fakt bycia niekaranym, wcześniejsza ewentualna abstynencja, czy też pozytywne aspekty o zachowaniu się oskarżonego zawarte w wywiadzie środowiskowym (bo zawiera on również informacje negatywne dla oskarżonego), nie są okolicznościami, które miałyby jakikolwiek wpływ na prawidłową ocenę prawno-karną zachowania S. L.

(1)względem matki w okresie pomiędzy 01.02.2017r., a 30.05.2019r. Wydaje się, iż intencją skarżącego był także zarzut związany z niewłaściwą oceną wyjaśnień S. L. , albowiem w ocenie obrońcy oskarżony obiektywnie " przedstawił istotę sporu ". Wbrew jednak takiemu wnioskowi, ocena osobowego materiału dowodowego jest ze wszech miar poprawna i korzysta z ochrony przepisu art. 7 k.p.k. Świadkowie w osobach tak pokrzywdzonej, jak i synów i żony oskarżonego zbieżnie ze sobą i przekonująco opisali liczne nieprawidłowe zachowania oskarżonego względem matki (wszczynanie awantur, wyzywanie wulgarnymi słowami, grożenie pozbawieniem życia, poniżanie, popychanie, szarparnie za ubranie, bicie). Ich depozycje pokrywają się z wnioskami wynikającymi z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w którym czytamy: oskarżony to osoba niestabilna emocjonalnie, prawdopodobnie uzależniona od alkoholu, stosująca przemoc wobec matki, ze skomplikowaną sytuacją rodzinną, ale też "znana dzielnicowemu", która ma "raczej negatywną opinię". Agresję oskarżonego, jaką opisują w/w źródła osobowe, potwierdzają wnioski końcowe opinii psychiatrycznej, zgodnie z którą oskarżony przejawia skłonność do nadużywania alkoholu (w trakcie interwencji by nietrzeźwy). Niewątpliwie w sprawie istnieje konflikt rodzinny, albowiem synowie oskarżonego są skłóceni z ojcem, bo nie akceptują jego zachowania względem babci, jednocześnie czują się zmuszeni do ingerencji i opieki nad starsza panią, gdy jednocześnie żona opuściła oskarżonego, odchodząc do innego mężczyzny, a przy tym nie biorąc rozwodu, a mieszkając z nowym partnerem w pobliżu. Dom zaś, w którym mieszka tak oskarżony, jak i pokrzywdzona oraz starszy syn z rodziną (inny budynek na tej samej posesji) należą prawnie do S. L. ( J. L.

(1)już wcześniej przepisała dom na syna). Oskarżony podkreślił, iż teraz to matka mieszka "u niego". Taki układ małżeński oskarżonego i prawny stan nieruchomości, z pewnością nie sprzyjają normalnym relacjom w rodzinie. Bliska obecność żony i jej partnera mogą być przy tym mocno frustrujące, a sam oskarżony to osoba chora psychicznie (z tego powodu od lat jest na rencie). W sprawie nie doszło jednak do obrazy art. 207 § 1 k.k. jaką zarzuca apelant, albowiem ustalenia faktyczne dokonane przez sąd I instancji są prawidłowe, a ilość i jakość negatywnych zachowań, jakich oskarżony dopuścił się względem matki - osoby schorowanej i w bardzo podeszłym już wieku, łącznie stanowią przejaw znęcania się fizycznego i psychicznego nad J. L.

(1). Ustalono, iż oskarżony był i jest poczytalny, albowiem w czasie czynu jego choroba była w remisji. Nic więc nie może usprawiedliwiać nieuzasadnionych wybuchów agresji słownej i fizycznej wobec matki. Zachowania takie jak: poniżanie, krzyki, grożenie pozbawieniem życia i znieważania wobec J. L.

(1)miały miejsce wielokrotnie, były powtarzalne, natarczywe i nieustępliwe, a pokrzywdzona nie była w stanie przeciwstawić się takim zachowaniom ze strony syna, bądź czyniła to w miernym stopniu (wyraźnie dając do zrozumienia synowi, iż nie zgadza się na takie jej traktowanie). Agresji słownej towarzyszyły liczne wypadki agresji fizycznej, a do jednego z nich przyznał się sam oskarżony. Nie sposób jest także uznać, by obrażenia ciała pokrzywdzonej, jakich doznała w dniu 30.05.2019r. były wynikiem obrony oskarżonego przed bezprawnym atakiem ze strony matki. Sąd odwoławczy zważył, iż S. L. w chwili interwencji policji nie informował o jakimkolwiek ataku fizycznym na swoją osobę, nie opisywał takiego także w swoich pierwszych wyjaśnieniach, wreszcie oskarżony nie posiadał obrażeń mogących potwierdzać "uderzanie" go "nożem" w rękę - co jak twierdzi miało zostać już dokonane. Obrażenia na ciele pokrzywdzonej, były widoczne dla otoczenia, a także dla biegłego chirurga, który przekonująco ocenił je, jako powodujące naruszenie czynności ciała pokrzywdzonej na czas poniżej siedem dni w rozumieniu Kodeksu karnego . Mechanizm powstania obrażeń, z medycznego punktu widzenia został pozytywnie zweryfikowany przez biegłego tj. obrażenia widoczne na ciele J. L. mogły powstać w okolicznościach wskazanych przez pokrzywdzoną. Tym samym w sprawie nie doszło do obrazy art. 157 § 2 k.k. Podnieść należy, iż poprawnie przyjęto także kumulatywną kwalifikację prawno-karną zachowania oskarżonego, gdzie jego zachowanie o charakterze ciągłym i powtarzalnym, dodatkowo powodowało spowodowanie obrażeń ciała u pokrzywdzonej (choć apelacja nie zarzuca już obrazy art. 11 k.k. ) . Wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi rejonowemu ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ustalenia faktyczne dokonane przez sąd I instancji i kwalifikacja prawno-karna zachowania oskarżonego są poprawne, a w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. bądź w art. 437 § 2 k.p.k.

1. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
2. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
3. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
4. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.1.
5. Przedmiot utrzymania w mocy kwestia sprawstwa i winy oskarżonego Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Ustalenia faktyczne w zakresie sprawstwa i kwalifikacja prawno-karna zachowania S. L. są prawidłowe. Opinie psychiatryczne dostatecznie przekonująco wskazują, iż pomimo choroby dwubiegunowej S. L. był całkowicie poczytalny w chwili czynu, albowiem jego zaburzenia były w remisji (zapisy w obu opiniach nie są do końca poprawne gramatycznie, tym nie mniej zawierają dostatecznie czytelne wnioski końcowe). 0.15.
6. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.15.2.
7. Przedmiot i zakres zmiany zastosowana represja karna (rodzaj wymierzonej oskarżonemu kary i obowiązki orzeczone względem sprawcy) Zwięźle o powodach zmiany Oskarżony to osoba 56-letnia, która nie była dotychczas karana, a przy tym chora psychicznie na zaburzenia dwubiegunowe, od lat pozostająca z tego powodu na rencie. Ustalony stan rodzinny oskarżonego tj. brak rozwodu, a przy tym zamieszkiwanie żony w pobliżu domu oskarżonego razem z nowym partnerem - to niewątpliwie sytuacja anormalna i frustrująca dla S. L. . Także akceptowanie powyższego stanu przez resztę rodziny - synów oskarżonego, pogłębia istniejący w jego rodzinie konflikt. Zarówno z osobowego materiału dowodowego, jak i z wywiadu środowiskowego wynika, iż bezpośrednim powodem większości negatywnych zachowań oskarżonego wobec pokrzywdzonej było każdorazowo spożycie alkoholu. To pod jego wpływem agresja słowna wobec pokrzywdzonej nasilała się i dochodziło do agresji fizycznej. Choć oskarżony neguje szkodliwe nadużywanie alkoholu, to z ustaleń dokonanych przez sąd I instancji niezbicie wynika, iż takowe ma miejsce. Sąd odwoławczy zauważa, iż S. L.

(1)nie wyraził zgody na jakąkolwiek terapię przeciwalkoholową (zapis w tej kwestii zawarto w protokole rozprawy), ale też nie budzi wątpliwości, iż pokrzywdzona przede wszystkim oczekuje, by przedmiotowa sprawa spowodowała takie właśnie leczenie syna (wprost o powyższym zeznała do protokołu k.127), a nie orzekanie wobec niego kary. Sama także, pomimo stosowanego na etapie postępowania przygotowawczego środka zapobiegawczego w postaci nakazu opuszczenia domu, nie bała się syna, bo ponownie zgodziła się na dalsze w nim zamieszkiwanie S. L. . Nie bez znaczenia jest tu ustalenie, iż na posesji, w której mieszkają oskarżony i pokrzywdzona, mieszka także jeden z synów S. L. z rodziną, do której w razie potrzeby pokrzywdzona może udać się po pomoc. W toku postępowania przed sądem I instancji, oskarżony i pokrzywdzona nie pogodzili się i nie doszło do przeprosin ze strony S. L. . Jak twierdzi obrońca, aktualnie oskarżony podjął terapie i stara się zmienić swój dotychczasowy stosunek do matki (ustalono, iż takie informacje w/w ustnie przekazał obrońcy - bez poparcia ich jakimkolwiek dowodem). Mając na uwadze głównie niekaralność S. L. , a przy tym intencje pokrzywdzonej i okoliczności towarzyszące przedmiotowemu zdarzeniu, za właściwe uznano zmianę represji karnej zastosowanej wobec sprawcy. Zdaniem sądu odwoławczego w sprawie spełnione zostały przesłanki, o jakich mowa w art. 69 § 1 i 2 k.k. Sąd rejonowy błędnie uznał, iż brak krytycyzmu i skruchy ze strony S. L. sam w sobie przekreśla już dodatnią prognozę kryminologiczną i możliwość uznania, iż cele kary zostaną spełniono pomimo warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Oskarżony to osoba chora psychicznie i niewykluczone, że także z tego powodu błędnie przekonana, co do koniczności wyrażenia przeprosin i okazania skruchy, a także przyznania własnego uzależnienia. Sytuacja małżeńska oskarżonego dodatkowo nie sprzyja poprawnym relacjom w rodzinie i obiektywnej ocenie postaw jej członków. Pokrzywdzona chce przede wszystkim leczenia syna. Samo prowadzenie przedmiotowej sprawy karnej (jedynej, w której S. L. został postawiony w stan oskarżenia) niewątpliwie musiało "otrzeźwić" oskarżonego w ocenie własnego postępowania. W konsekwencji powyższych decydowano o uzasadnieniu dla skorzystania z instytucji warunkowego zawieszenia orzeczonej kary 1 roku pozbawienia wolności na maksymalny okres próby (wynoszący w przypadku sprawcy, który popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej 5 lat - art. 70 § 2 k.k. ). Nad przebiegiem okresu próby czuwać będzie kurator sądowy (nadzór ma charakterze obligatoryjnym - art. 73 § 2 k.k. ). Na oskarżonego nałożono kumulatywne obowiązki: przeprosin pokrzywdzonej (w dowolnej formie) i zobowiązanie do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu. Tak orzeczona kara jest adekwatna do wszystkich okoliczności sprawy. Jednocześnie zastosowania represja ma szanse właściwie wpłynąć na zmianę zachowania oskarżonego i spełnić zamierzone cele kary. Właśnie z tego powodu uznano, iż w sprawie zachodzą przesłanki o jakich mowa w art. 440 k.p.k. - utrzymanie wyroku, w którym orzeczono karę pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym byłoby rażąco niesprawiedliwe, wobec czego orzeczono o jego zmianie. 0.15.

1. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
2. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
3. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
4. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
5. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
6. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.
7. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.
8. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności pkt 3 Oskarżony był reprezentowany przez obrońcę z urzędu, któremu przyznano wynagrodzenie z tytułu owej obrony udzielonej S. L. w postepowaniu odwoławczym na poziomie minimalnym tj. w wysokości 516,60 zł.
9. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności punkt 4 Podstawą orzeczenia o kosztach sądowych był przepis art. 624 § 1 k.p.k. Oskarżony, jako osoba pozostająca od wielu lat na rencie, której wysokość wynosi 960 zł., a przy tym mająca ze względu na stan zdrowia (choroba psychiczna) trudności z podjęciem jakiegokolwiek dodatkowego zatrudnienia, nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania swojej osoby. Mienie, jakie należy do w/w to miejsce zamieszkania kilku osób. Składa się na nie skromnie wyposażony dom z działką siedliskową (wywiad środowiskowy, dane oskarżonego), w którym oskarżony zamieszkuje wspólnie z pokrzywdzoną ( J. L. ma wydzielony prawnie pokój), na posesji w oficynie mieszka także syn oskarżonego z rodziną. Uiszczenie kosztów sądowych (536,60 zł. wydatków i 20 zł. opłaty za II-ga instancję) byłoby w tej sytuacji dla S. L. zbyt uciążliwe.
10. PODPIS 0.11.
11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wina i sparwstwo 0.11.3.
12. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
13. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
14. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana