Sad powszechny, VIII Ca 697/13

Sygn. akt VIII Ca 697/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodnicząca SSO Hanna Matuszewska (spr.), Sędziowie SO Rafał Krawczyk, SO Jadwiga Siedlaczek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Chełmnie Mariusza Brygina przy uczestnictwie wierzyciela M. F. , dłużnika M. Ł. oraz małżonki dłużnika A. Ł. o wpis wzmianki o wszczęciu egzekucji na skutek apelacji małżonki dłużnika A. Ł. od postanowienia Sądu Rejonowego w Chełmnie IX Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Wąbrzeźnie z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt Dz.kw TO1W/00002867/13 postanawia:

1. oddalić apelację,
2. ustalić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Chełmnie IX Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych w Wąbrzeźnie, uwzględniając wniosek Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Chełmnie, wpisał w dziale III nieruchomości kw (...) wzmiankę o przyłączeniu się kolejnego wierzyciela do egzekucji prowadzonej przeciwko dłużnikowi M. Ł. z udziału wynoszącego 1/2, stanowiącego wspólność majątkową małżeńską A. i M. małż. Ł. . Małżonka dłużnika A. Ł. złożyła skargę na orzeczenie referendarza, podnosząc, że wierzytelność przysługująca M. F. (wierzycielowi) nie dotyczy jej osoby, lecz jej męża M. Ł. , ona zaś nie wyrażała zgody na zaciągniecie zobowiązania przez męża, co oznacza, że dokonany wpis narusza art. 41 k.r.o. Wskazała, że ma z mężem ustanowioną rozdzielność majątkową, na dowód czego przedłożyła umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową. Postanowieniem z dnia 23 października 2013 r. Sąd Rejonowy utrzymał wpis referendarza w mocy, podkreślając, że według treści księgi wieczystej na dzień złożenia wniosku przedmiotowa nieruchomość (co jest oczywistą omyłką, gdyż bez wątpienia chodziło o egzekwowany udział) objęta jest wspólnością ustawową małżeńską M. i A. małż. Ł. . W apelacji od powyższego orzeczenia A. Ł. ponownie zarzuciła naruszenie art. 41 k.r.o. i wniosła o jego zmianę przez odmowę dokonania wpisu, a ponadto o zasądzenie od wierzyciela na jej rzecz kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 41 k.r.o. jest bezpodstawny. W świetle art. 41 § 1 k.r.o. , którą to regulację skarżąca niewątpliwie miała na myśli jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków. Stosownie natomiast do art. 923 1 § 1 zd. 1 k.p.c. tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim stanowi podstawę do zajęcia nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego. Z powyższego wynika, że kluczowe znaczenie dla dopuszczalności wniosku jest przynależność nieruchomości (lub egzekucji z udziału ułamkowego we współwłasności, do które zgodnie z art. 1004 k.p.c. odpowiednio stosuje się przepisy o egzekucji z nieruchomości) do majątku wspólnego małżonków. Z treści księgi wieczystej KW (...) wynika, że M. i A. małż. Ł. są współwłaścicielami 1/2 udziału w tej nieruchomości na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. Wprawdzie skarżąca przedłożyła umowę ustanawiającą między małżonkami ustrój rozdzielności majątkowej, jednakże co trzeba podkreślić umowa ta nie tylko nie została ujawniona w księdze wieczystej ale co więcej nosi datę 9 września 2013 r. a zatem zawarta została już po dniu złożenia wniosku o dokonanie kwestionowanego wpisu tj. 11 lipca 2013 r. Przypomnieć zaś trzeba, że decydujące znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o wpis w księdze wieczystej ma stan rzeczy istniejący w chwili wpływu wniosku do sądu, co oznacza, że sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09, OSNC z 2010 r. nr 6 poz. 84). W konsekwencji, skoro według treści księgi wieczystej udział w przedmiotowej nieruchomości stanowi wspólność małżeńską majątkową A. i M. małż. Ł. , to ten stan sąd ma obowiązek przyjmować jako wiążący. Stąd też argumentacja przedstawiona w apelacji jak również dołączona do niej umowa majątkowa małżeńska nie mogły podważyć prawidłowości dokonanego wpisu. W dalszej kolejności wypada zauważyć, że zajęcie następuje w sposób opisany w art. 924 k.p.c. , w myśl którego jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania komornik przesyła do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów. Na tej samej podstawie prawnej wierzyciel przyłączający się do już trwającego postępowania egzekucyjnego może domagać się dokonania wpisu o przyłączeniu (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2007 r. III CZP 93/07, OSNC z 2008 r. nr 7-8 poz. 68). Warunkiem wpisu wzmianki o wszczęciu lub przyłączeniu się do egzekucji jest, jak wynika z art. 924 k.p.c. , uprzednie wezwanie dłużnika przez komornika do zapłaty. Z treści przepisu wynika, że wezwanie do zapłaty należy skierować do dłużnika; również zatem w sytuacji, gdy egzekwowana nieruchomość (lub udział w niej) należy do majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka, nie ma obowiązku kierowania równoległego wezwania do zapłaty do małżonka dłużnika. Nie stanowi to jednak naruszenia praw małżonka dłużnika. Jego ochronę zapewnia bowiem art. 923 1 § 1 k.p.c. , zastrzegając, że tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi pozostającemu w związku małżeńskim stanowi podstawę jedynie do zajęcia nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego; dalsze natomiast czynności egzekucyjne dopuszczalne są na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciw obojgu małżonkom . Wierzyciel ma więc jedynie możliwość niezwłocznego zajęcia nieruchomości wspólnej w okresie, w którym nie dysponuje jeszcze klauzulą wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, natomiast dalsze etapy egzekucji z nieruchomości - w razie sprzeciwu małżonka dłużnika – będą możliwe dopiero po uzyskaniu przez wierzyciela klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi. Z akt niniejszej sprawy wynika, że dłużnik M. Ł. został uprzednio wezwany do zapały należności, co oznacza, że zaistniały przesłanki do uwzględnienia wniosku Komornika i ujawnienia w księdze wieczystej wzmianki o przyłączeniu się kolejnego wierzyciela do postępowania egzekucyjnego z udziału małżonków w przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art. 520 § 1 k.p.c. uznając, że brak podstaw do odejścia od generalnej zasady ponoszenia przez każdego uczestnika kosztów postępowania we własnym zakresie.