Sad powszechny, I Ns 115/18

(1), T. N. , B. N. , K. N.

(2)o zasiedzenie służebności gruntowej I. stwierdza, że (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. Oddział w O. nabyła w dniu 1 kwietnia 2008 roku przez zasiedzenie służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu, obciążającą nieruchomość położoną w miejscowości N. , gm. S. , dla której prowadzona jest księga wieczysta (...) , polegającą na tym, że każdoczesny przedsiębiorca przesyłowy będący właścicielem urządzeń przesyłowych jest uprawniony do utrzymywania linii elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia 15kV nr (...) , wstępu na nieruchomość przez pracowników lub osób, którymi przedsiębiorca się posługuje wraz z koniecznym sprzętem, w celu wykonywania czynności technicznych związanych z modernizacją, naprawą, konserwacją, remontami i przebudową urządzeń - w granicach oznaczonych w opinii biegłego geodety R. K. z dnia 18 listopada 2019 r., k. 183-196 akt I Ns 115/18 tutejszego Sądu, pole A na mapie z k. 187); II. stwierdza, że (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. Oddział w O. nabyła w dniu 01 kwietnia 2008 roku przez zasiedzenie służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu, obciążającą nieruchomość położoną w miejscowości N. , gm. S. , dla której prowadzona jest księga wieczysta (...) , polegającą na tym, że każdoczesny przedsiębiorca przesyłowy będący właścicielem urządzeń przesyłowych jest uprawniony do utrzymywania linii elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia 15kV nr (...) z jednym słupem przelotowym, wstępu na nieruchomość przez pracowników lub osób, którymi przedsiębiorca się posługuje wraz z koniecznym sprzętem, w celu wykonywania czynności technicznych związanych z modernizacją, naprawą, konserwacją, remontami i przebudową urządzeń - w granicach oznaczonych w opinii biegłego geodety R. K. z dnia 18 listopada 2019 r., k. 183-196 akt I Ns 115/18 tutejszego Sądu, pole C na mapie z k. 188), III. ustala, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu. SYGN. I Ns 115/18 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) S. , (...) (...) UZASADNIENIE postanowienia z dnia 29 czerwca 2020 r. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. wniosła o stwierdzenie, że nabyła w dniu 1 kwietnia 2008 r. przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu. Po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska wskazała, że służebność ta miałaby obciążać dwie nieruchomości położone w N. , dla których prowadzone są księgi wieczyste o nr (...) . Uczestnik K. N.

(1)na rozprawie w dniu 29 czerwca 2020 r. nie sprzeciwił się wnioskowi, wnosząc o uwzględnienie wskazań biegłego z zakresu energetyki, tak aby służebność w najmniejszym stopniu ograniczała możliwość zabudowy nieruchomości. Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie. Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia: W dniu 20 kwietnia 1976 roku Naczelnik Gminy S. wydał na wniosek Zjednoczenia Państwowych Przedsiębiorstw (...) decyzję o prawie czasowego zajęcia nieruchomości przeznaczonych pod budowę linii zasilającej energetycznej ze S. do PGR S. . Decyzja ta dotyczyła m.in. nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym (...) położonej we wsi G. , a stanowiącej na tamten czas własność W. M.

(1). Na podstawie tej decyzji zobowiązano wskazanych właścicieli do umożliwienia wykonywania prac związanych z budową linii zasilającej energetycznej ze S. do PGR S. . Nieruchomość obejmująca działkę o numerze (...) w wyniku zmian gruntowych otrzymała nowy numer 137. W. M.

(1)m.in. tę nieruchomość przekazał swemu synowi R. M. i jego żonie, na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego. W wyniku kolejnych zmian gruntowych nieruchomość obejmująca działkę nr (...) została podzielona na dwie działki o nr (...) . Następnie działka nr (...) została podzielona na działki (...) . Działka (...) została podzielona na 10 działek w tym, o numerze 137/5. Działka (...) została podzielona na dwie 137/15, 137/16, a działka (...) na 5 działek, w tym na działkę o numerze (...) . B. i K. N.

(1)na podstawie umowy sprzedaży zawartej z R. M. i W. M.

(2)dnia 29 marca 1994 roku nabyli nieruchomość obejmująca działkę nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w szczytnie założył i prowadzi księgę wieczystą (...) . Nieruchomość ta została podzielona na 4 działki: nr (...) a następnie w dniu 08 września 2017 r. Wójt Gminy J. wydał decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, oznaczonej jako działki nr (...) , na działki nr (...) . W dniu 05 października 2017 roku K. N.

(1)i B. N. darowali swojemu synowi, T. N. , nieruchomość stanowiącą działkę o nr (...) , dla której następnie założono księgę wieczystą nr (...) . Na nieruchomościach oznaczonych jako działki nr (...) posadowione są urządzenia energetyczne – linia napowietrzna i nieizolowana nr (...) , odcinek (...) relacji (...) - (...) S. , oraz linia napowietrzna nieizolowana nr (...) , odcinek (...) , relacji (...) W. – (...) . Ta ostatnia linia została wybudowana i przyjęta do użytkowania na koniec marca 1978 r., a od czasu wybudowania nie zmieniła swego posadowienia. (okoliczności niesporne, a nadto potwierdzenie przyjęcia do użytkowania linii energetycznej, k. 37, opinia biegłego z zakresu elektroenergetyki, k. 105-114, dokumenty z akt KW nr OL1S/00022014/17 i OL1S/00059761/6) Na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 19 sierpnia 1948 roku utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zjednoczenie (...) – przedsiębiorstwo państwowe wyodrębnione, które postanowieniem z dnia 11 stycznia 1949 roku zostało wpisane do Rejestru Handlowego. Zarządzeniem Ministra Górnictwa i Energetyki nr 233 z dnia 25 listopada 1958 roku powstało przedsiębiorstwo państwowe Zakłady (...) z siedzibą w B. , w skład którego wszedł Zakład (...) z siedzibą w O. utworzony zarządzeniem nr o/113 Ministra Energetyki z dnia 31 grudnia 1952 roku zmienionym zarządzeniem nr 23 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 28 lutego 1958 roku. Zarządzeniem nr 48/ORG/89 Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 roku utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakład (...) w O. , które na podstawie postanowienia z dnia 7 lipca 1989 roku zostało wpisane do rejestru przedsiębiorstw. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 1990 roku wykreślono z rejestru przedsiębiorstw (...) w B. . Zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu Nr 203/ O. /93 z dnia 9 lipca 1993 roku przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...) w O. zostało przekształcone w (...) Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa – Zakład (...) Spółka Akcyjna w O. , którą na podstawie postanowienia z dnia 31 lipca 1993 roku wpisano do rejestru handlowego. W 2004 roku Zakład (...) Spółka Akcyjna w O. połączył się ze spółką (...) S.A. w G. i nosiła nazwę (...) S.A. w G. – Oddział Zakład (...) w O. . W lipcu 2007 roku nastąpiła zmiana nazwy na (...) S.A. w G. . (fakty znane tutejszemu Sądowi z urzędu, ze sprawy I Ns 512/16) Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na niekwestionowanych twierdzeniach wnioskodawcy, uzupełnionych o dołączone do wniosku dokumenty, których autentyczności i treści nie próbowano nawet wzruszyć. Były to dokumenty prywatne, stanowiące dowód tego, że wymienione w nich osoby złożyły określone oświadczenia woli ( art. 245 k.p.c. ). Sąd bazował także na opiniach biegłych z zakresu elektroenergetyki i geodezji, które nie były podważane w toku postępowania, a przy tym nie budziły wątpliwości Sądu także z urzędu. W obu opiniach wywody biegłych zostały przeprowadzone w sposób zrozumiały, logiczny, wszechstronny, i przez to zasługiwały na podzielenie. W pełni rozwiały one wątpliwości, które mógłby mieć Sąd, jako organ niedysponujący wiadomościami specjalnymi z powyższych dziedzin. Wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 292 k.c. , służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. Z kolei art. art. 172 § 1 k.c. stanowi, że posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Stosownie do jego § 2 , po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Z powyższych przepisów wynika, że do przesłanek zasiedzenia służebności gruntowej należą: 1) korzystanie z widocznego, trwałego urządzenia na cudzej nieruchomości, 2) czynienie tego, jak uprawniony w zakresie służebności, 3) upływ czasu - 30 lat przy złej wierze posiadacza, 20 przy dobrej wierze. Jeśli chodzi o pierwszą z powołanych przesłanek, to w orzecznictwie od dawna ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym warunkiem zasiedzenia służebności jest nie tylko korzystanie, ale też uprzednie wykonanie trwałego i widocznego urządzenia przez posiadacza nieruchomości w zakresie służebności gruntowej (zob. uchwalę Sądu Najwyższego z dnia 09 sierpnia 2011 r., III CZP 10/11, OSNC 2011/12/129). Tego rodzaju zastrzeżenie, choć nie wynika wprost z art. 292 k.c. , w pełni uwzględnia aspekt konstytucyjnie gwarantowanej ochrony własności. Wzniesienie takiego urządzenia przez inną osobę niż właściciel stanowi bowiem widoczne ostrzeżenie wskazujące na to, że z jego nieruchomości korzysta osoba nieuprawniona (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98, (...) Zb. Urz. 1999, nr 4, poz. 78). W niniejszej sprawie nie było sporne, że poprzednik prawny wnioskodawcy wzniósł na nieruchomościach, będących obecnie przedmiotem prawa własności uczestników, trwałe i widoczne urządzenia energetyczne, z których następnie korzystał. Korzystanie to odpowiadało także posiadaniu służebności przesyłu w rozumieniu art. 305 1 -305 4 k.c. Zauważyć należy, że uwzględniając datę przyłączenia urządzeń do sieci energetycznej, zarówno przy zastosowaniu 20-letniego jak i 30-letniego terminu, wymagany do zasiedzenia okres upływałby przed wejściem w życie art. 305 1 -305 4 k.c. Przepisy te zostały dodane przez ustawę z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 731), i weszły w życie 3 sierpnia 2008 roku. Tymczasem we wniosku podnoszono, że do zasiedzenia w złej wierze doszło w dniu 1 kwietnia 2008 roku. W orzecznictwie przesądzono jednak, że przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego służebności przesyłu dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności, odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Wskazano jednocześnie, że ustanowienie służebności przesyłu następuje na rzecz przedsiębiorcy, a kategoria "nieruchomości władnącej" przy tym rodzaju służebności w ogóle nie występuje (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 07 października 2008 r., III CZP 89/08, LEX nr 458125). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni ten pogląd podziela. W dalszej kolejności stwierdzić należy, że spełniona została także przesłanka upływu wymaganego okresu posiadania, przy czym wnioskodawca nie kwestionował swojej złej wiary, tj. tego, że jego przekonanie o przysługiwaniu mu służebności w momencie rozpoczęcia eksploatacji linii energetycznej, nie znajdowało usprawiedliwienia w okolicznościach sprawy. Doszukiwanie się faktów przemawiających za przyjęciem dobrej wiary posiadacza byłoby zresztą bezcelowe, skoro niewątpliwie na koniec marca 1978 roku w stosunku do linii średniego napięcia 15kV (...) W. - (...) o nr (...) nastąpiło uruchomienie przesyłu energii, co rozpoczęło bieg terminu z art. 172 § 2 k.c. Obaj biegli, wydając opinie w niniejszej sprawie, wytyczyli przebieg służebności z uwzględnieniem tego, że na nieruchomości istnieją dwie linie energetyczne, jednakże wnioskodawca już we wniosku powoływał się na to, że co do jednej z nich posiada tytuł prawny do władania (na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości , DzU. Nr 10, poz. 84) i zbędne jest ustanawianie w tym zakresie służebności. Kierując się tymi twierdzeniami Sąd w pkt I postanowienia wyraźnie zawęził zakres podlegającej zasiedzeniu służebności do linii elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia 15kV nr (...) , której dotyczyło żądanie wniosku, przez wskazanie pola A i C z mapy geodezyjnej. Niedopuszczalne byłoby bowiem merytoryczne orzekanie o przedmiocie, co do którego nie zgłoszono stosownego żądania ( art. 321 § 1 k.p.c. ). Jeśli zaś chodzi o stanowisko uczestnika K. N.

(1), który wskazywał na konieczność takiego ustalenia zakresu służebności, który nie będzie wpływał na możliwość wzniesienia budynków, trzeba wskazać, że orzeczenie zapadłe w tej sprawie nie rzutuje na rozstrzyganie spraw administracyjnych, takich jak decyzje o ustaleniu warunków zabudowy czy o pozwoleniu na budowę. Jakkolwiek Sąd podzielił wnioski opinii z zakresu energetyki, zgodnie z którymi obszar wyłączony z użytkowania to strefa znajdująca się w promieniu jednego metra od słupa energetycznego, podkreślenia wymaga to, że w orzecznictwie wskazano że obszary wyłączone z użytkowania, ograniczone w użytkowaniu (tzw. strefy kontrolowanej), nie pokrywają się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu ( art. 305 1 § 1 k.p.c. ). Trafnie podniesiono bowiem, że służebność przesyłu jest służebnością czynną. Jej ustanowienie upoważnia przedsiębiorcę do określonych działań na nieruchomości obciążonej, a ich cel ma być podporządkowany utrzymaniu we właściwym stanie technicznym urządzeń niezbędnych do wykonywania działalności gospodarczej polegającej (m. in.) na dostarczaniu odbiorcom energii (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r., III CZP 20/19, LEX nr 2749470). Mając na uwadze powyższe, rozstrzygnięto jak w pkt I i II postanowienia. W pkt III Sąd ustalił, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu. Brak podstaw do odstąpienia od ogólnej zasady przewidzianej w art. 520 § 1 k.p.c. - w niniejszej sprawie wnioskodawca i uczestnicy nie prowadzili między sobą sporu. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) S. , (...)