Sygn. akt I C 1303/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2017 roku Sąd Rejonowy w Złotoryi I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : SSR Bernarda Krajewska Protokolant : starszy sekretarz sądowy Ewa Imielińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 roku w Złotoryi na rozprawie sprawy z powództwa B. T. przeciwko Towarzystwu (...) z siedzibą w W. o zapłatę I. zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) z siedzibą w W. na rzecz powódki B. T. kwotę 2.000,00 (dwa tysiące) złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 14 sierpnia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; II. oddala dalej idące powództwo; III. znosi wzajemnie dalsze koszty postępowania. SSR Bernarda Krajewska sprostowano wyrok Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 19 października 2017 r. w punkcie III wyroku w ten sposób, że punkt ten uchylić; punktowi IV nadać numer III na podstawie postanowienia z dnia 25.10.2017r. Sygn. akt I C 1303/16 ZARZĄDZENIE 1. odnotować wyrok w repertorium C; 2. kal. 21 dni. Dnia 19 października 2017 r. Sędzia Sygn. akt IC 1303/16 UZASADNIENIE Powódka B. T. w pozwie skierowanym przeciwko Towarzystwu (...) z/s w W. domagała się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 3 500,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 lipca 2015 r. oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu podała, że w dniu 30 kwietnia 2015 roku w L. przy ul. (...) , kierujący pojazdem osobowym F. (...) o nr rejestracyjnym (...) P. W. nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu uderzając w bok pojazdu marki M. (...) o nr rejestracyjnym (...) , kierowanego przez powódkę. W następstwie wypadku obrażeń ciała doznała kierująca pojazdem M. powódka. Powyższa szkoda pod nr 775/15/33/68, była likwidowana przez pozwanego, i który przyznał i wypłacił powódce kwotę 1 500,00 złotych tytułem zadośćuczynienia. Zdaniem powódki, z uwagi na rozmiar długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jakiego doznała w wyniku przedmiotowego wypadku, zmiany jakie spowodował on w jej życiu, niepewność rokowań co do poprawy jego stanu zdrowia ze wskazaniem na niepomyślny ich przebieg wskazują, że suma 3 500,00 zł stanowi adekwatny ekwiwalent doznanych cierpień i krzywdy. Strona pozwana Towarzystwo (...) z/s w W. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwana przyznała, że prowadziła postępowanie likwidacyjne na podstawie zgłoszonego przez powódkę roszczenia związanego z kolizją w dniu 30.04.2015 r. i wypłaciła powódce kwotę 1 500,00 złotych tytułem zadośćuczynienia. Podniosła, że wypłacone powódce zadośćuczynienie jest adekwatne w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. do rozmiaru doznanej krzywdy, stopnia natężenia cierpień fizycznych, ich długotrwałości i poniesionego uszczerbku na zdrowiu oraz wieku powódki. Ponadto postępowanie likwidacyjne przeprowadzono w sposób rzetelny i z należytą starannością, właściwą profesjonalnemu podmiotowi zajmującemu się działalnością ubezpieczeniową. Stąd roszczenie o zapłatę dalszej kwoty należy uznać, za nieuzasadnione i bezpodstawne. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 30 kwietnia 2015 roku w L. przy ul. (...) , kierujący pojazdem osobowym F. (...) o nr rejestracyjnym (...) P. W. nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu uderzając w bok pojazdu marki M. (...) o nr rejestracyjnym (...) , kierowanego przez powódkę. Po wypadku P. W. spisał stosowne oświadczenie opisując jak doszło do wypadku. Sprawca zdarzenia był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u strony pozwanej Towarzystwie (...) z/s w W. . Dowód: - akta szkody nr 584/16/33/28, - zeznania świadka W. T. , nagranie z 20.12.2016 r.,k.102 - oświadczenie sprawcy kolizji, k.10-11, W następstwie wypadku powódka poczuła się źle, doznała zawrotów głowy, nudności i zgłosiła się w tym samym dniu na Izbę Przyjęć Szpitala w Z. , gdzie wykonano niezbędne badania, w tym RTG. U powódki rozpoznano: skręcenie kręgosłupa szyjnego. Pacjentka nie wyraziła zgody na leczenie szpitalne. Zalecono powódce kołnierz ortopedyczny, który utrzymywała przez 8 dni. Kołnierz był zalecony na 2-3 tygodnie. Ponadto zalecono powódce leki przeciwbólowe ( S. , N. . Następnie w dniu 15 maja 2015 roku powódka była konsultowana przez dr B. R. , która zalecił jej leczenie usprawniające. Powódka przebywała na zwolnieniu lekarskim od 30.04.2015 r. do 19.05.2015 r., nie odbyła rehabilitacji po wypadku z dnia 30.04.2015 r. Leczenie takie odbyła dopiero po wypadku z dnia 28.09.2015 r. w Szpitalu w Z. . Powódka nie wymagała i nie wymaga opieki osób trzecich. Po wypadku powódka odczuwała dolegliwości ze strony szyi i kręgosłupa szyjnego a przyjmowane przez nią leki długo nie przynosiły ulgi. Była osłabiona, odczuwała dyskomfort z powodu konieczności noszenia kołnierza ortopedycznego. Również codzienne czynności były dla niej uciążliwe i powodowały nerwowość i drażliwość. W chwili obecnej bóle kręgosłupa szyjnego utrzymują się, powódka uskarża się na bóle głowy. Występuje u niego również uczucie ograniczenia ruchomości szyi. Dowód: - karta informacyjna z dnia 30.04.2016 r., k. 12, - wyciąg z karty informacyjnej leczenia powódki, k. 13, - opinia biegłego dr n. med. M. J. , k. 58-61, - przesłuchanie powódki B. T. , nagranie z dnia 20.12..2016 r. k. 43, 65, Powódka w wyniku zdarzenia z dnia 30 kwietnia 2015 roku doznała skręcenia kręgosłupa szyjnego. W badaniach obrazowych wykonanych bezpośrednio po wypadku jak i w dalszych kontrolnych, szkód urazowych układu kostnego nie wykazano poza uszkodzeniem więzadeł w zakresie kręgosłupa szyjnego. W ocenie ortopedycznego uszczerbku na zdrowiu powódki po przebytym urazie istnieją podstawy do opiniowania uszczerbku kręgosłupa szyjnego z powodu zaistniałego uszkodzenia, tj. szkody więzadłowej. Doznane obrażenia spowodowały u powódki powstanie uszczerbku na zdrowiu w wysokości 2% wg punktu J 89a załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku (:Ocena procentowa stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu” poz. 1974, Dz.U. Nr 234 z dnia 28.12.2002 r.). Mimo uszkodzenia nie ma następstw istotnych i ograniczeń ruchomości kręgosłupa szyjnego w zakresie rotacji lub zginania powyżej 20 o . Powódka doznała urazu bocznego (uderzenie w bok pojazdu). Typ urazu jakiego doznała powódka jest bardziej niebezpieczny od uderzenia w tył samochodu (tzw. Mechanizm „smagnięcia biczem”). W uderzeniu bocznym dochodzi najczęściej do uderzenia głową o słupek samochodu lub o boczną szybę a kręgosłup szyjny nie jest chroniony przez podgłówek fotela samochodowego. W przypadku wypadków komunikacyjnych praktycznie zawsze dochodzi do obrażeń kręgosłupa szyjnego. Głowa o stosunkowo dużej masie (ok. 5
- kg)usadowiona jest na stosunkowo słabym rusztowaniu kostno więzadłowo krążkowym tzw. Szyi. Uszkodzenie struktur stabilizujących kręgosłup może uwidocznić tzw. Zdjęcie czynnościowe kręgosłupa szyjnego, które w przypadku powódki nie zostało jednak wykonane. Dolegliwości podawane przez powódkę są koincydencją wypadku z dnia 30.04.2015 r. i 28.09.2015 r. i zmian zwyrodnieniowych. Dowód: - opinia biegłego dr n. med. M. J. , k. 58-61, Powódka pismem z dnia 09 lipca 2015 roku (które wpłynęło do strony pozwanej 14 lipca 2015 r.) zawiadomiła stronę pozwaną o powstaniu szkody na osobie z żądaniem zapłaty zadośćuczynienia w wysokości 15 000,00 zł. W toku postępowania likwidacyjnego strona pozwana przyznała powódce świadczenie w wysokości 1 500,00 złotych z tytułu zadośćuczynienia w wyniku zdarzenia szkodzącego z dnia 30.04.2015 r. jakiego powódka doznała. Dowód: - pismo pozwanego z dnia 30 lipca 2015 r., k. 7-8, - akta szkody nr 775/15/33/68, k.37 Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd uznał, że powództwo zasługuje w części na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie, sporne wyłącznie były okoliczności dotyczące wysokości ewentualnego zadośćuczynienia oraz dopłaty do odszkodowania. Strona pozwana Towarzystwo (...) z/s w W. nie kwestionowała bowiem swojej odpowiedzialności za skutki zdarzenia z dnia 30 kwietnia 2015 roku, wskazała jedynie, że wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego świadczenia były adekwatne do stopnia krzywdy powódki B. T. a ewentualna dopłata do zadośćuczynienia byłaby świadczeniem wygórowanym. Zgodnie z treścią przepisu art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Przepis art. 445 k.c. stanowi z kolei, że w przypadkach przewidzianych w art. 444 k.c. , Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, czyli szkodę niemajątkową, wyrażającą się w doznanym bólu, cierpieniu, ujemnych doznaniach psychicznych. Sąd zawsze jest zobligowany badać okoliczności każdej konkretnej sprawy a w szczególności cierpienia fizyczne i psychiczne poszkodowanego, ich intensywność, czas trwania, nieodwracalność następstw wypadku, ale także trwałość obrażeń, prognozy na przyszłość, wiek poszkodowanego, skutki w zakresie życia osobistego oraz zawodowego, konieczność wyrzeczenia się określonych czynności życiowych, korzystania z pomocy innych osób, czy wreszcie stopień przyczynienia się poszkodowanego i winy sprawcy szkody (por. wyrok SN z dnia 9.11.2007 r., V CSK 245/07 i orzeczenia tam przywołane, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21.02.2007 r., I ACa 1146/06). Charakter krzywdy co do zasady jest niemierzalny, zatem ścisłe określenie jej rozmiaru a tym samym wysokości zadośćuczynienia, pozostawione zostało ocenie Sądu. Jedyną dyrektywą wprowadzoną przez ustawodawcę jest wymóg zasądzenia „sumy odpowiedniej”. Podkreślenia wymaga, iż owa zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia, czy też utrzymania go w rozsądnych granicach, ma charakter uzupełniający w stosunku do kwestii zasadniczej, jaką jest rozmiar szkody niemajątkowej. Wysokość zadośćuczynienia winna, zatem uwzględniać rozmiar cierpień fizycznych w postaci bólu i innych dolegliwości oraz rozmiar cierpień psychicznych polegających na ujemnych, subiektywnych uczuciach przeżywanych, bądź w związku z cierpieniami fizycznymi, bądź w związku z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, zwłaszcza trwałymi lub nieodwracalnymi. Podstawową funkcją zadośćuczynienia jest funkcja kompensacyjna. W judykaturze podkreśla się, iż zadośćuczynienie nie może stanowić wyłącznie wartości symbolicznej, ale winno stanowić odczuwalną wartość ekonomiczną niwelującą przynajmniej w części niekorzystne skutki zdarzenia, któremu uległ poszkodowany. W szczególności zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia nie może oznaczać przyzwolenia na lekceważenie takich bezcennych wartości, jak zdrowie, czy integralność cielesna, a okoliczności wpływające na określenie tej wysokości oraz kryteria ich oceny muszą być zawsze rozważane indywidualnie (por. wyrok SN z dnia 13.12.2007 r., I CSK 384/07; wyrok SN z dnia 2.02.2008 r., III KK 349/07; wyrok SN z dnia 29.05.2008 r., II CSK 78/08). W wyroku z dnia 28 czerwca 2005 roku (I CK 7/05, publ. LEX nr 153254), Sąd Najwyższy wskazał, iż „na rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokość zadośćuczynienia, składają się cierpienia fizyczne i psychiczne, których rodzaj, natężenie i czas trwania należy każdorazowo określić w okolicznościach konkretnej sprawy. Mierzenie krzywdy wyłącznie stopniem uszczerbku na zdrowiu stanowiłoby niedopuszczalne uproszczenie, nie znajdujące oparcia w treści art. 445 § 1 k.c. Nadmienić też trzeba, że kwoty zadośćuczynienia zasądzane w innych sprawach mogą stanowić jedynie wskazówkę dla sądu rozpoznającego daną sprawę, natomiast w żadnym stopniu sadu tego nie wiążą.”. Podobne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29.09.2004 r. (sygn. I CK 531/03, publ. LEX nr 137577), zgodnie z którym „zadośćuczynienie należne osobie pokrzywdzonej deliktem ma na celu złagodzenie doznanych cierpień fizycznych i moralnych. Wysokość zadośćuczynienia musi, zatem pozostawać w zależności od intensywności tych cierpień, czasu ich trwania, ujemnych skutków zdrowotnych, jakie osoba poszkodowana będzie zmuszona znosić w przyszłości.” Jednocześnie Sąd dokonał ustalenia stanu faktycznego na podstawie dowodów zawnioskowanych przez strony, w tym zeznań świadka W. T. , przesłuchania powódki, i wszystkie te dowody uznał za wiarygodne, spójne, logiczne i dające możliwość merytorycznej oceny żądania powódki. Istotnym dowodem w sprawie okazała się również opinia biegłego sądowego dr n. med. M. J. , lekarza ortopedy i traumatologa. Biegły ten w sposób nie budzący zastrzeżeń ocenił skutki wypadku na zdrowiu powódki i określił procentowy uszczerbek na zdrowiu, który w sprawach o zadośćuczynienie ma wprawdzie charakter pomocniczy, jednak pozwala określić rozmiar skutków zdarzenia i dać wyobrażenie o krzywdzie, jaką odczuwała i nadal odczuwa powódka. Biegły ten jednocześnie podał, że typ urazu jakiego doznała powódka jest bardziej niebezpieczny od uderzenia w tył samochodu (tzw. Mechanizm „smagnięcia biczem”). W uderzeniu bocznym dochodzi najczęściej do uderzenia głową o słupek samochodu lub o boczną szybę a kręgosłup szyjny nie jest chroniony przez podgłówek fotela samochodowego. W przypadku wypadków komunikacyjnych praktycznie zawsze dochodzi do obrażeń kręgosłupa szyjnego. Głowa o stosunkowo dużej masie (ok. 5
- kg)usadowiona jest na stosunkowo słabym rusztowaniu kostno więzadłowo krążkowym tzw. Szyi. Uszkodzenie struktur stabilizujących kręgosłup może uwidocznić tzw. Zdjęcie czynnościowe kręgosłupa szyjnego, które w przypadku powódki nie zostało jednak wykonane. Dolegliwości podawane przez powódkę są koincydencją wypadku z dnia 30.04.2015 r. i 28.09.2015 r. i zmian zwyrodnieniowych. Sąd zwrócił również uwagę, że strona pozwana nie wniosła zastrzeżeń do opinii biegłych sądowych, zatem biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, Sąd uznał wnioski z opinii biegłego sądowego za przyznane przez stronę pozwaną ( art. 230 k.p.c. ). Odnosząc się do żądania zadośćuczynienia w zakresie jego wysokości, należy przytoczyć poniższe rozważania. Rozmiar krzywdy, jakiej doznał powódka w związku z wypadkiem drogowym ustalony z udziałem biegłego sądowego z zakresu ortopedii i traumatologii pozwolił ustalić, że świadczenie w kwocie 2 000,00 złotych, którego domagała się powódka będzie w całości uwzględniać kompensacyjny cel zadośćuczynienia. Wskazany biegły sądowy w badaniu ortopedycznym potwierdził skręcenie kręgosłupa w odcinku szyjnym (pkt J 89a załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 08 grudnia 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania Dz. U. t.j. z 2013r. poz. 954)). Ustalony uraz biegły zaliczył do kategorii uszczerbków długotrwałych. Na uwagę zasługuje ponadto stwierdzenie biegłego dr n. med. M. J. , że uraz kręgosłupa szyjnego, jakiego doznała powódka jest urazem bardziej niebezpiecznym od uderzenia w tył samochodu (tzw. Mechanizm „smagnięcia biczem”). Biorąc pod rozwagę ujemne następstwa urazu doznanego przez powódkę w wypadku, z którym wiązały się cierpienia fizyczne i psychiczne, jak ból i inne dolegliwości związane z dysfunkcją ciała oraz negatywne uczucia towarzyszące cierpieniom fizycznym, Sąd wyszedł z przekonania, że odpowiednią sumą zadośćuczynienia będzie kwota 3 500,00 złotych przy uwzględnieniu, że powódka otrzymała już od strony pozwanej kwotę 1 500,00 zł, kwota 2 000,00 zł będzie kwotą odpowiednią. Przy ocenie wysokości zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwagę wiek powódki, jej aktywność zawodową, doznanie kolejnego wypadku w dniu 28.09.2015 r. Dolegliwości podawane przez powódkę były koincydencją wypadku z dnia 30.04.2015 r. i 28.09.2015 r. oraz zmian zwyrodnieniowych, o których mowa w opinii biegłego. W tej sytuacji uwzględnienie żądania powódki w znacznej części pozwoli zaspokoić jej poczucie krzywdy związanej z wypadkiem. Dłużnik popada w opóźnienie, jeżeli nie spełnia świadczenia w terminie, w którym stało się ono wymagalne. Termin wymagalności świadczeń przysługujących poszkodowanemu od ubezpieczyciela z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów określa art. 817 § 1 k.c. Jest to termin 30 dni od dnia otrzymania przez ubezpieczyciela zawiadomienia o wypadku. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela lub wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, jest to termin 14 dni od wyjaśnienia tych okoliczności ( art. 817 § 2 k.c. ). Niespełnienie świadczenia w terminie rodzi po stronie ubezpieczyciela konsekwencje przewidziane w art. 481 § 1 k.c. , zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe ( art. 481 § 2 k.c. ). W niniejszej sprawie pozwany po zgłoszeniu przez powódkę szkody otrzymał wezwanie do zapłaty świadczeń w skonkretyzowanej wysokości w dniu 14 lipca 2015 roku. W konsekwencji należało uznać, że zasądzenie odsetek od dnia 14 sierpnia 2015 roku. O kosztach procesu, Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 100 k.p.c. Zgodnie z treścią tego artykułu strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Do niezbędnych kosztów powoda w łącznej wysokości 1 092,00 zaliczono: 175 ,00 zł opłaty sądowej od pozwu, 900,00 zł koszty zastępstwa prawnego ustalonego w oparciu o § 2 pkt 3) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. ze zm. oraz 17,00 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Strona pozwana poniosła koszty w łącznej wysokości 1 758,87 zł, w tym: 841,87 zł koszt opinii biegłego, 900,00 zł koszty zastępstwa prawnego ustalonego w oparciu o § 2 pkt 3) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. ze zm. oraz 17,00 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Łącznie koszty wyniosły 2 850,87 zł. Strona pozwana przegrała sprawę w 57 %, a zatem powinna ponieść koszty w wysokości nie mniejszej niż 1 624,50 zł. Wobec tego, że strona pozwana poniosła koszty w niewiele wyższej kwocie bo 1 758,87 zł, Sąd nie obciążył powódki zwrotem kosztów stronie pozwanej ponad poniesioną przez nią wysokość. Sąd omyłkowo zasądził od powódki w pkt III wyroku kwotę 333,00 zł na rzecz strony pozwanej czemu dał wyraz w postanowieniu o sprostowaniu wyroku z dnia 25 października 2017 r. SSR Bernarda Krajewska ZARZĄDZENIE 1) odnotować w kontrolce uzasadnień, 2) odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć: - pełnomocnikowi powódki r.pr. W. A. Z. , dnia 26.10.2017 r.