Sygn. akt I C 1818/15 upr. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 31 marca 2015 r. powód - (...) W. - wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...) z siedzibą w W. kwoty 3.056,85 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że na mocy ugody sądowej zawartej w dniu 8 maja 2007 r. w sprawie o sygn. akt I C 1177/06 strony postanowiły, że opłata roczna z tytułu udziału w wysokości 0, (...) części ww. nieruchomości od 1 stycznia 2005 r. wynosić będzie 28.222,20 zł. Pismem z 19 stycznia 2011 r. powód poinformował pozwanego o wysokości należnej opłaty rocznej w kwocie 28.092,50 zł z tytułu użytkowania wieczystego stosownie do udziału pozwanej. Pismem z 20 marca 2015 r. powód wezwał pozwaną do uregulowania zaległości z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste. Pozwana zalega z zapłatą za rok 2014 r. w kwocie 3.056,85 zł z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste, zaś z tytułu odsetek do zapłaty pozostała kwota w wysokości 345,70 zł. (pozew k.3-5) Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że powód nie wykazał dochodzonej wierzytelności oraz, że pozwana wywiązała się ze wszelkich zobowiązań względem powoda. Pozwana podniosła, że powód nie rozpoznał jej wniosków o bonifikaty w opłatach rocznych, dlatego pozwana samodzielnie uwzględniła należne jej bonifikaty, uiszczając odpowiednio niższe opłaty za użytkowanie wieczyste. (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 20-27). W piśmie z 20 lutego 2019 r. pozwana wskazała, że w przypadku spełnienia przesłanek z art. 74 ustawy o gospodarce nieruchomościami , bonifikata jest udzielana ex lege , jako należna każdemu z mocy prawa, po spełnieniu wymogów ustawowych, zaś rola powoda jest techniczna i sprowadza się do ustalenia wysokości rocznej opłaty z uwzględnieniem bonifikaty. (pismo pozwanej k. 141-144) W piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. powód cofnął powództwo co do kwoty 1.309,88 zł wraz z odsetkami, w następstwie potrącenia przez powoda wierzytelności przysługującej pozwanej względem powoda z tytułu bonifikaty udzielonej w opłatach rocznych za rok
- Powód wskazał, że wniosek o udzielenie bonifikaty za rok 2014 nie został rozpoznany, co wyklucza uwzględnienie tej bonifikaty i zaliczenie ich na poczet należności dochodzonych w niniejszej sprawie. (pismo powoda k. 135). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 3 grudnia 1964 r., pomiędzy Skarbem Państwa, a Spółdzielnią Budowlano-Mieszkaniową (...) w W. (dalej jako Spółdzielnia ) została zawarta umowa o oddalenie gruntu w użytkowanie wieczyste, na podstawie której ww. Spółdzielnia stała się współużytkownikiem wieczystym w udziale wynoszącym 0, (...) nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr (...) z obrębu 1-01-21, położonej przy ul. (...) , ul. (...) i ul. (...) w W. , dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w W. , VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . Od 2002 roku ww. nieruchomość stanowi własność (...) W. . ( umowa k. 9-11, wydruk z księgi wieczystej nr (...) , k. 8-10 ). Poza ww. nieruchomością w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni pozostają także nieruchomości: przy ul. (...) , objęta księgą wieczystą KW (...) , przy ul. (...) , objęta księgą wieczystą KW (...) , przy ul. (...) , objęta księgą wieczystą KW nr (...) . Łączna wysokość opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego powyższych nieruchomości oraz nieruchomości położonych przy ul. (...) , ul. (...) i ul. (...) w W. wynosiła za okres sporny 87.364,10 zł. (bezsporne). W dniu 8 maja 2007 r., strony zawarły ugodę sądową w sprawie o sygn. akt I C 1177/06, ustalając, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego 0, (...) części nieruchomości, stanowiącej działki o numerach (...) , położonej w obrębie 1-01-21 o powierzchni 2191 m 2 , przy ul. (...) od pierwszego stycznia 2005 r. wynosić będzie 28.222,20 zł. Nadto Spółdzielnia zobowiązała się zapłacić na rzecz (...) W. opłatę roczną za rok 2005 r do 31 maja 2007 r., za rok 2006 do 31 lipca 2007 r., za rok bieżący do dnia 30 września 2007 r. Ugoda wyczerpywała wszelkie roszczenia pomiędzy stronami z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste. (ugoda k. 11-11v). Pismem z 19 stycznia 2011 r. (...) W. poinformowało Spółdzielnię, że opłata roczna za 2011 r. z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych, położonych na terenie D. M. , stanowiących własność (...) W. , pozostających w posiadaniu Spółdzielni, wynosi łącznie 87.364,10 zł. Z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych położonych przy ul. (...) , ul. (...) , w udziale wynoszącym 0, (...) , opłata wynosi 28 092,50 zł. (pismo z 19 stycznia 2011 r. k. 12) W dniu 31 marca 2005 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 27.630,18 zł, w tytule przelewu wskazując, że jest to „I rata opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów za rok 2005 co do ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu k. 40v) W dniu 30 sierpnia 2005 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 8.759,64 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste I rata zgodnie z umową nr B.B.PD. (...) ,05”. (potwierdzenie przelewu, k. 41) W dniu 28 października 2005 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 8.759,63 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste II rata zgodnie z umową nr B.B.PD. (...) ,05”. (potwierdzenie przelewu k. 42) W dniu 31 marca 2006 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 14.164,80 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste I rata za rok 2006 za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu k. 43) W dniu 31 maja 2006 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 14.164,80 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie gruntu za rok 2005/26.649,65/ I za rok 2006/45.108,45/ zgodnie z umową”. (potwierdzenie przelewu k. 44) W dniu 28 grudnia 2006 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 38.947,29 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „dopłata za użytkowanie wieczyste za rok 2005 i 2006 za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu k. 44) W dniu 30 marca 2007 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 17.781,48 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste I rata za rok 2007 za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu k. 45) W dniu 30 maja 2007 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 18.235,88 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste gruntów wynikająca z ugody sądowej za użytkowanie wieczyste gruntu przy (...) 54/56 za 2005 r.”. (potwierdzenie przelewu k. 46) W dniu 1 lipca 2007 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 5.943,48 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste gruntów zgodnie z ugodą sądową za rok 2006 za użytkowanie wieczyste gruntów przy (...) 54/56, należność pomniejszona o nadpłatę”. (potwierdzenie przelewu k. 47) W dniu 1 lipca 2007 r. Spółdzielnia na rzecz powoda wpłaciła kwotę 25.261,63 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „dopłata za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu k. 47) W dniu 28 września 2007 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 12.388,40 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste gruntu za rok 2007 zgodnie z ugoda sądową (...) 54/56”. (potwierdzenie przelewu k. 50) W dniu 31 marca 2008 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 29.165,19 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste gruntów 2008 r. I rata zgodnie z pismem z dnia 29.02.2008 r.”. (potwierdzenie przelewu k. 51) W dniu 30 czerwca 2008 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 29.165,19 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste II rata za rok 2008 za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) , zgodnie z pismem z dnia 29.02.2008 r.”. (potwierdzenie przelewu k. 52-52v) W dniu 30 września 2008 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 29.165,19 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste III rata za rok 2008 za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) , zgodnie z pismem z dnia 29.02.2008 r.”. (potwierdzenie przelewu, k. 53) W dniu 20 marca 2009 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 29.165,19 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste I rata za rok 2009 za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) , zgodnie z pismem z dnia 18.03.2009 r.”. (potwierdzenie przelewu k. 54) W dniu 26 maja 2009 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 58.330,37 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste w wysokości 2/3 opłaty rocznej zgodnie z pismem z dnia 19.05.209 r. za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu k. 55). W dniu 30 marca 2010 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 29.121,37 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste w wysokości 1/3 opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu k. 56) W dniu 30 czerwca 2010 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 58.330,37 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste w wysokości 2/3 opłaty rocznej za 2010 r. za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu, k. 57) W dniu 31 marca 2011 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 26 329,27 zł z tytułu 1/3 opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów przy ul. (...) za 2011 r. pomniejszone o bonifikatę za 2010 r. (potwierdzenie przelewu, k. 58) W dniu 30 czerwca 2011 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 29 121,37 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to II rata należności. (potwierdzenie przelewu k. 59). W dniu 29 lipca 2011 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 29 121,37 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to „opłata za użytkowanie wieczyste gruntów według pisma skarbnika (...) W. z dnia 18 lipca 2011 r., ul. (...) ”. (potwierdzenie przelewu k. 60) W dniu 30 marca 2012 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 26.770,77 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to płatność za użytkowanie wieczyste gruntów według pisma z dnia 30 marca 2012 r. minus bonifikata za 2011 r. (potwierdzenie przelewu k. 61) W dniu 18 maja 2012 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 58 242,72 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to opłata za użytkowanie gruntów przy ul. (...) , ul. (...) , ul. (...) , ul. (...) , według pisma skarbnika (...) W. z dnia 11 maja 2012 r. (potwierdzenie przelewu k. 62) W dniu 29 marca 2013 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 87.364,10 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to opłata za użytkowanie gruntów za rok 2013 przy ul. (...) , ul. (...) , ul. (...) , ul. (...) . (potwierdzenie przelewu k. 63). W dniu 28 marca 2014 r. Spółdzielnia wpłaciła na rzecz powoda kwotę 84.307,25 zł w tytule przelewu wskazując, że jest to opłata za użytkowanie gruntów za rok 2014 r. minus bonifikata za rok 2014 przy ul. (...) , ul. (...) , ul. (...) , ul. (...) . (potwierdzenie przelewu k. 64) . Pismem z dnia 19 maja 2014 r., doręczonym Spółdzielni w dniu 22 maja 2014 r., powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty należności głównej w wysokości 5.793,89 zł oraz 1.036,53 zł z tytułu odsetek, tytułem opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości przy ul. (...) . W piśmie tym wskazano, że należność główna za rok 2014 r. wynosi 3.056.85 zł, odsetki od zaległości wynoszą 48.97 zł, natomiast należność główna za rok 2012 wynosi 69,57 zł, a odsetki od należności głównej 18,01 zł, zaś należność główna za rok 2011 wynosi 2.667,47 zł, a odsetki od należności głównej 969,55 zł. (wezwanie k. 7, zpo k. 7v). Pismem z dnia 17 lutego 2015 r. powód przekazał pozwanej wzory oświadczeń, które powinny być wykorzystane i złożone przez Spółdzielnię, w celu uzyskania bonifikaty w opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, o której mowa w art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami . ( pismo k. 169-171v.) Pismem z dnia 12 lutego 2015 r. powód poinformował pozwaną, że nie uwzględnił jej wniosku z dnia 28 marca 2014 r. o udzielenie bonifikaty w opłacie rocznej za 2014 r. z tytułu użytkowania wieczystego gruntu przy ul. (...) . ( pismo k. 172-173 ). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie przywołanych w jego opisie dowodów z dokumentów, których autentyczność i moc dowodowa nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do odmówienia im wiarygodności. Czyniąc ustalenia faktyczne, Sąd uwzględnił także zgodne twierdzenia stron w trybie art. 229 k.p.c. oraz twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył w trybie art. 230 k.p.c. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 238 k.c. , użytkownik wieczysty uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną. Stosownie do treści art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłaty rocznej nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. W myśl art. 74 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami , osobom fizycznym, których dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, za który opłata ma być wnoszona, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ,,Monitor Polski'', na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , właściwy organ udziela na ich wniosek 50% bonifikaty od opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, jeżeli nieruchomość jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Ust 2 powołanego przepisu stanowi zaś, że osoby, o których mowa w ust. 1 , którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, korzystają z bonifikaty w formie ulgi w opłatach z tytułu udziału w kosztach eksploatacji budynków. Wysokość ulgi powinna odpowiadać wysokości bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, udzielonej spółdzielni mieszkaniowej, proporcjonalnie do powierzchni lokali zajmowanych przez osoby uprawnione do bonifikaty. Powód uwzględnił wniosek pozwanej o udzielenie bonifikaty od opłat rocznych za użytkowanie wieczyste za lata 2011 i 2012 w kwotach po 630,94 zł. W konsekwencji, Spółdzielnia winna była uiścić opłaty za ww. lata po 27.461,56 zł. W toku niniejszego procesu powód uwzględnił także wniosek pozwanej o udzielenie bonifikaty w opłacie z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2013, co skutkowało częściowym cofnięciem powództwa i umorzeniem postępowania w tym zakresie, na podstawie art. 203 § 1-4 k.p.c. w zw. z art. 355 § 1 k.p.c. (pkt
- wyroku). Pomiędzy stronami było bezsporne, że powód jak dotąd nie rozpoznał wniosku pozwanej Spółdzielni o udzielenie bonifikaty w opłacie rocznej za rok 2014 r. Wobec powyższego Sąd uznał za trafne stanowisko prezentowane w toku niniejszego procesu przez powoda, że według którego powyższa opłata pozostaje wymagalna w pełnej wysokości, wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2014 r. W ocenie Sądu, chybiony jest pogląd pozwanej Spółdzielni, jakoby w przypadku złożenia wniosku o udzielenie bonifikaty, właściwy organ pełnił rolę jedynie techniczną. Organ ten jest bowiem podmiotem, który weryfikuje spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ustawowych uprawniających go do otrzymania bonifikaty w opłacie rocznej. To właśnie organ bada prawidłowość i prawdziwość oświadczeń złożonych wraz z wnioskiem o udzielenie bonifikaty. Aby dokonać w sposób jak najbardziej miarodajny i rzetelny, organ musi przyjąć pewne wytyczne i stąd też zwraca się o zastosowanie przez wnioskodawców odpowiednich druków wniosków i oświadczeń, które powinny być wykorzystane przez nich, w celu uzyskania bonifikaty w opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Należy podkreślić, że brak jest natomiast regulacji, która pozwalałaby użytkownikowi wieczystemu na uiszczenie opłaty rocznej w wysokości pomniejszonej o przewidywaną przez niego wysokość ewentualnej bonifikaty do czasu rozpoznania wniosku o udzielenie bonifikaty. W niniejszej sprawie pozwana wyliczyła kwotę bonifikaty w opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2014 na 3.056,85 zł. Wprawdzie zgodnie z art. 74 udzielenie bonifikaty w przypadku zaistnienia przewidzianych ustawą przesłanek jest obligatoryjne, to jednak wyłącznie powód - jako organ administracyjny - jest uprawniony do weryfikacji, czy wnioskodawca spełnia te przesłanki oraz do obliczenia wysokości przysługującej mu bonifikaty. Skoro zatem powód jak dotąd nie rozpoznał wniosku pozwanej o udzielenie ww. bonifikaty, pozwana może co najwyżej skorzystać z przysługujących jej środków prawnych w celu wydania przez powoda stosownej decyzji administracyjnej (np. w postaci skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji - o ile taka bezczynność występuje). Rozstrzygnięcie kwestii, czy pozwanej istotnie przysługuje ww. bonifikata i w jakiej wysokości nie należy natomiast do kompetencji sądu w toku niniejszego procesu cywilnego. Analogiczne stanowisko w powyższej kwestii (odnośnie bonifikaty za rok 2013) zajął również już uprzednio tutejszy Sąd w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie toczącej się pomiędzy tymi samymi stronami, o sygn. akt I C 2250/
- Przedmiotowe stanowisko podzielił następnie Sąd Okręgowy w Warszawie, oddalając apelację pozwanej Spółdzielni od powyższego wyroku i stwierdzając jednoznacznie, że „ samodzielne odliczanie bonifikaty przez użytkownika wieczystego od złożenia wniosków było nieuprawnione i do czasu ich uwzględnienia obowiązywała go pełna wysokość opłaty rocznej ” - strona 11 uzasadnienia. (wyrok z uzasadnieniem k. 102-108). W świetle powyższego Sąd uznał, że pozwana nie jest uprawniona do samodzielnego obliczenia wysokości bonifikaty od opłaty za użytkowanie wieczyste za 2014 rok i potrącenia tej kwoty przy uiszczaniu przedmiotowej opłaty. W konsekwencji, Sąd uwzględnił powództwo w ww. zakresie, tj. co do kwoty 1.746,97 zł (pkt
- wyroku). Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od zasądzonej kwoty głównej stanowią przepisy art. 481 k.c. w zw. z art. art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , zgodnie z którym opłatę z tytułu użytkowania wieczystego wnosi się do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. W konsekwencji, od dnia 1 kwietnia danego roku, użytkownik wieczysty będzie znajdował się w opóźnieniu w zapłacie ww. należności. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu (pkt
- wyroku) znajduje oparcie w przepisie art. 100 zdanie pierwsze in fine k.p.c. Powód poniósł koszty procesu w łącznej kwocie 700 zł (w tym opłata sądowa od pozwu w - 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego - 600 zł, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Mając na względzie fakt, że powód wygrał proces w 57,15% (1.746,97 zł / 3.056,85 zł), taka część poniesionych przez niego kosztów podlega zwrotowi na jego rzecz od strony pozwanej - tj. kwota 400,05 zł (57,15% x 700 zł). Należy bowiem wskazać, że w zakresie, w jakim powód cofnął powództwo, Sąd uznał go za stronę przegrywającą. Zarządzenie: Odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi pozwanej. Dnia 7 lipca 2019 roku.