Sad powszechny, II Cz 478/14

POSTANOWIENIE Dnia 7 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Karina Marczak Sędziowie: SO Agnieszka Bednarek- Moraś SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. W. i A. W. przeciwko (...) (...) , I. B. , Z. J. , B. J. , E. J. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na skutek zażalenia pozwanego (...) (...) na rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Gryfinie zawarte w punkcie II wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I C 357/11 postanawia:

1. zmienić zaskarżone postanowienie zwarte w punkcie II wyroku Sądu Rejonowego w Gryfinie z dnia 18 grudnia 2013 r. w ten sposób, że zasądzić od (...) (...) na rzecz powodów K. W. i A. W. kwotę 447 (czterysta czterdzieści siedem) złotych i 40 (czterdzieści) groszy tytułem zwrotu kosztów procesu,
2. zasądzić od powodów K. W. i A. W. solidarnie na rzecz pozwanego (...) (...) kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Gryfinie w sprawie o sygn. akt I C 357/11: I. nakazał, aby w dziale II księgi wieczystej numer (...) , prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Gryfinie dla nieruchomości położonej w B. przy ul. (...) , stanowiącej działkę gruntu nr (...) , (...) , zabudowanej budynkiem mieszkalnym, w miejsce (...) jako współwłaściciela w udziale do (...) części wpisać K. W. w udziale do (...) części oraz A. W. w udziale do (...) części; II. zasądził od pozwanego (...) (...) na rzecz powodów K. W. i A. W. kwotę 2.237 zł tytułem kosztów procesu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu sąd oparł o art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 105 § 1 k.p.c. Sąd uznał, że pozwany (...) - (...) (...) jako strona, która w całości przegrała proces, obowiązany jest zwrócić powodom koszty, które ponieśli celem dochodzenia ich praw w niniejszym postępowaniu. Przed zamknięciem rozprawy w dniu 18 grudnia 2013 r. pełnomocnik powodów wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa, wyłącznie od pozwanego (...) (...) . Sąd stwierdził, iż wobec stanowiska, które ostatecznie zajął pozwany (...) , który jako jedyny ze współuczestników po stronie pozwanej kwestionował żądanie pozwu, zachodzą podstawy do zastosowania art. 105 § 1 k.p.c. zgodnie z którym współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych, sąd może jednak nakazać zwrot kosztów odpowiednio do udziału każdego ze współuczestników w sprawie, jeżeli pod tym względem zachodzą znaczne różnice. Zważywszy, iż (...) był wyłącznie tą stroną, która domagała się oddalenia powództwa i weszła w spór z powodami, a ostatecznie przegrała proces, to ten ze współuczestników powinien zwrócić powodom poniesione przez nich koszty procesu. Na te koszty, które ponieśli powodowie, w łącznej kwocie 2.237 zł, złożyła się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 850 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa uiszczona przez powodów jedynie w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w stawce minimalnej przewidzianej w § 8 pkt 8 w zw. z § pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez (...) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz.461 j.t. ze zm.), tj. w kwocie 1.200 zł - obliczonej przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu oznaczonej w pozwie, która w toku procesu nie była kwestionowana przez stronę pozwaną, a ponadto opłata sądowa od zażalenia uiszczona w łącznej wysokości 170 zł. Powodowie nie domagali się zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym. Zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II wyroku co do kwoty 1.790 zł złożył pozwany (...) (...) (...) domagając się jego zmiany poprzez zasądzenie od pozwanych: ad.1, ad. 2, ad. 3, ad. 4 oraz ad. 5 zwrotu kosztów procesu w częściach równych oraz zasądzenie od powoda ad. 1 i powoda ad. 2 na rzecz pozwanego ad.1, (...) (...) , zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.c. , poprzez zasądzenie zwrotu kosztów procesu jedynie od pozwanego ad. 1, z pominięciem pozwanych ad. 2, ad. 3, ad. 4 oraz ad.
3. W uzasadnieniu zakwestionował stanowisko Sądu Rejonowego, iż zastosowanie w niniejszej sprawie znalazła treść art. 105 § 1 zdanie 2 k.p.c. , zgodnie z którym sąd może nakazać zwrot kosztów odpowiednio do udziału każdego ze współuczestników, jeżeli pod tym względem zachodzą znaczne różnice. Dodał, że na mocy decyzji (...) B. (...) (...) z dnia 19 marca 1975 roku, a nie na skutek działań (...) (...) , pozwany ad. 1 nabył udział do ¼ części we współwłasności nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) (wcześniejszy nr (...) ), o której uzgodnienie treści z rzeczywistym stanem prawnym toczyła się przedmiotowa sprawa. W związku z czym, pozwany ad. 1 w równym stopniu, jak pozostali pozwani, stanowił przyczynek dla pozwanych do wniesienia powództwa w niniejszej sprawie. Ponadto, fakt, iż pozwani ad. 2, ad. 3, ad. 4 oraz ad. 5 nie ustosunkowali się w żaden sposób do treści żądania dochodzonego przez powodów, nie stawiali się na żaden z terminów rozprawy, czy nie składali ustnie, ani pisemnie żadnych wyjaśnień, na co pozwany ad. 1 nie miał wpływu, nie powinno przesądzać o obciążaniu kosztami procesu włącznie pozwanego ad.
4. Mając na uwadze powyższe, brak podejmowania przez pozwanych ad. 2, ad. 3, ad. 4 oraz ad. 5 jakichkolwiek czynności w niniejszej sprawie, według ich własnego uznania i woli, nie powinien zostać uznany przez sąd jako znaczna różnica, przesądzająca o zasądzeniu zwrotu kosztów tylko przez pozwanego ad. 1 i przyjęcie jako odpowiedniego do udziału każdego ze współuczestników. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie było zasadne. Odpowiedzialność współuczestnika sporu za koszty procesu uregulowana jest w art. 105 k.p.c. Przepis ten reguluje zwrot kosztów stronie przeciwnej przez współuczestników występujących po stronie przegrywającej, przy czym odnosi się on do wszystkich rodzajów współuczestnictwa. Przewiduje on dwie zasady, a mianowicie: odpowiedzialność w częściach równych z możliwością nakazania zwrotu kosztów odpowiednio do udziału każdego ze współuczestników w sprawie (§ 1) i odpowiedzialność solidarną współuczestników sporu odpowiadających solidarnie co do istoty sprawy, z wyjątkiem kosztów wynikłych z czynności procesowych podjętych przez poszczególnych współuczestników wyłącznie we własnym interesie (§ 2). W sprawie, w której jest kilku pozwanych, wysokość podlegających zwrotowi kosztów procesu zależna jest od tego, w jakim stopniu każdy z nich uległ w procesie w stosunku do dochodzonego roszczenia i w jakim stopniu względem pozwanych strona powodowa ulega w sporze. Rozliczenie powinno być zatem dokonane indywidualnie, może być zaś dokonane grupowo w razie połączenia węzłem solidarności członków danej grupy (postanowienie SN z dnia (...) W myśl art. 105 § 1 k.p.c. przyjmuje się, że zasadą jest zwrot kosztów w częściach równych, wyjątkiem natomiast - zwrot proporcjonalnie do udziału każdego ze współuczestników, jeżeli istnieją pod tym względem „znaczne różnice”. Istnienie i stopień różnicy co do udziału współuczestników w sprawie podlega ocenie sądu. W tej sprawie po stronie pozwanej występowało pięć podmiotów. Pozwani I. B. , Z. J. , B. J. oraz E. J. nie ustosunkowali się w żaden sposób do treści żądania dochodzonego pozwem, nie stawiali się na żaden z terminów rozprawy i nie złożyli przy tym żadnych wyjaśnień. Powyższe nie powinno jednak przesądzać o obciążaniu kosztami procesu włącznie żalącego, skoro okoliczność ta nie była od niego zależna, zwłaszcza, że skarżący w równym stopniu, jak pozostali pozwani, stanowił przyczynek dla powodów do wniesienia powództwa w niniejszej sprawie. Rację ma w rezultacie pozwany (...) twierdząc, iż brak podjęcia przez pozostałych pozwanych jakichkolwiek czynności w niniejszej sprawie nie powinien zostać uznany przez sąd jako znaczna różnica, przesądzająca o zasądzeniu zwrotu kosztów tylko przez tego pozwanego. Pozostali pozwani nie powinni być w szczególności pominięci w obowiązku ponoszenia kosztów przedmiotowego procesu. Zastosowanie w tej sprawie winna więc znaleźć zasada określona w treści art. 105 § 1 zd. 1 k.p.c. Skoro zatem współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych to uwzględniając wysokość kosztów poniesionych przez stronę powodową (2.237 zł) należało zasądzić od (...) (...) na rzecz powodów K. W. i A. W. kwotę 447,40 zł stanowiącą odpowiednik 1/5 całości kosztów procesu. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego postanowienia zwartego w punkcie II wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. stanowiąc jak w punkcie I sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez (...) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz., 490). Koszty wyniosły łącznie 150 zł i zasądzone zostały w punkcie II sentencji. (...)
5. (...)
6. (...)
7. (...) (...)