Sad powszechny, I C 433/18

Sygn. akt I C 433/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2020 roku Sąd Rejonowy w Limanowej I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Paweł Cetnarowski Protokolant: st. sekr. sądowy Lucyna Koza po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 roku w Limanowej na rozprawie sprawy z powództwa A. W. i P. W. przeciwko Skarbowi Państwa – Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasom Państwowym Nadleśnictwu w L. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym I. uzgadnia treść księgi wieczystej nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że poleca uwidocznić w dziale I-O powyższej księgi, stosownie do mapy z projektem podziału nieruchomości, działki (...) sporządzonej przez geodetę uprawnionego J. Ż. w dniu 28.10.2019 roku, przyjętej do ewidencji materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 grudnia 2019 roku za numerem P. (...) .

1. (...) , że: a/ dz. ew. (...) dzieli się na dz. ew. (...) o pow. 2,2979 ha i dz. ew. (...) , oraz stosownie do mapy z projektem podziału nieruchomości, działek (...) sporządzonej przez geodetę uprawnionego J. Ż. w dniu 28.10.2019 roku, przyjętej do ewidencji materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 grudnia 2019 roku za numerem P. (...) .
2. (...) że: b/ dz. ew. (...) dzieli się na dz. ew. (...) o pow. 1,7624 ha, dz. ew. (...) , dz. ew. (...) o pow. 1,2335 ha i dz. ew. (...) o pow. 0,0783 ha; c/ dz. ew. (...) dzieli się na dz. ew. (...) , dz. ew. (...) o pow. 2,7785 ha i dz. ew. (...) ; d/ dz. ew. (...) dzieli się na dz. ew. (...) o pow. 0,1112 ha i dz. ew. (...) ; e/ dz. ew. (...) dzieli się na dz. ew. (...) i dz. ew. (...) o pow. 0,4375 ha; II. powstałe w sposób opisany w punkcie I podpunktach a, b, c, d i e wyroku dz. ew. (...) o pow. 2,2979 ha, dz. ew. (...) o pow. 1,7624 ha, dz. ew. (...) o pow. 1,2335 ha, dz. ew. (...) o pow. 0,0783 ha, dz. ew. (...) o pow. 2,7785 ha, dz. ew. (...) o pow. 0,1112 ha, dz. ew. (...) o pow. 0,4375 ha, poleca odłączyć z działu I-O KW (...) i jako stanowiące własność A. W. córki E. i A. M. oraz P. W. syna (...) i przyłączyć do nowo założonej księgi wieczystej z wpisem prawa własności na rzecz A. W. córki E. i A. M. oraz P. W. syna (...) w udziałach po ½ części na podstawie powyższego wyroku oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Limanowej o stwierdzeniu nabycia spadku po L. W. z dnia 29 sierpnia 1991 roku, sygn. akt Ns 582/91 i postanowienia Sądu Rejonowego w Limanowej o stwierdzeniu nabycia spadku po E. W. i F. W. z dnia 30 listopada 2004 roku, sygn. akt I Ns 679/04; III. kosztami procesu obciążyć stronę pozwaną Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo w L. , zaś szczegółowe wyliczenie kosztów powierzyć Referendarzowi Sądowemu. UZASADNIENIE wyroku z dnia 15 września 2020 roku Pozwem z dnia 31 sierpnia 2018 roku A. W. i P. W. wnieśli o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez tutejszy Sąd Rejonowy. Jako stronę pozwaną wskazano Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. , podmiot ujawniony jako właściciel w dziale II w/w księgi. Powodowie wnieśli również o zasądzenie kosztów procesu. W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu powodowie wnieśli o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści w/w księgi wieczystej poprzez: 1/ wykreślenie z działu I-O tej księgi wieczystej: - części działki nr (...) odpowiadającej następującym – oznaczonym w opinii biegłego J. Ż. z dnia 12 grudnia 2019 r. – według projektu podziału działkom: a. (...) o pow. 1,7624 ha, b. 3697/3 o pow. 1,2335 ha, c. 3697/4 o pow. 0,0783 ha - cześć działki nr (...) - odpowiadającej oznaczonej w opinii biegłego J. Ż. z dnia 12 grudnia 2019 r. – według projektu podziału działce nr (...) o pow. 0,1112 ha - cześć działki nr (...) - odpowiadającej oznaczonej w opinii biegłego J. Ż. z dnia 12 grudnia 2019 r. – według projektu podziału działce nr (...) o pow. 2,7785 ha - cześć działki nr (...) - odpowiadającej oznaczonej w opinii biegłego J. Ż. z dnia 12 grudnia 2019 r. – według projektu podziału działce nr (...) o pow. 0,4375 ha - cześć działki nr (...) - odpowiadającej oznaczonej w opinii biegłego J. Ż. z dnia 12 grudnia 2019 r. – według projektu podziału działce nr (...) o pow. 2,2979 ha
3. odłączenie z KW nr (...) powyższych nieruchomości o łącznej powierzchni 8,6993 ha i założenie dla tych nieruchomości nowej księgi wieczystej;
4. wykreślenie z działu II nowej księgi wieczystej wpisu prawa własności na rzecz pozwanego i wpisanie dziale II nowej księgi wieczystej prawa własności na rzecz powodów A. W. i P. W. w udziale ½ każdy z nich. W uzasadnieniu żądania pozwu wskazano, że przedmiotem postępowania są nieruchomości położone w miejscowości L. , stanowiące lasy, które w przeszłości stanowiły własność poprzednika prawnego powodów L. W. . (...) te zostały bezprawnie przejęte w 1945 r. na własność Skarbu Państwa od L. W. na podstawie Dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1994 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Parcele gruntowe objętej powództwem, stanowiły parcele mniejsze od 25 ha i jako takie nie podlegały przejęciu. Powodowie wskazali również iż pierwotnie domagali się ustalenia prawa własności w trybie art. 189 k.p.c. , natomiast ich żądania nie zostały uwzględnione. Stąd wnoszą pozew w przedmiotowej sprawie. Powodowie argumentowali, że w księdze gruntowej L. 648 L. ujawniony był ich poprzednik prawny L. W. . W czasie nieobecności właściciela, protokołem przejęcia z dnia 11 maja 1945 roku L. W. został formalnie pozbawiony własności i posiadania całości majątku P. z powołaniem się na dekret. W odpowiedzi na pozew, strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów. Argumentowała, że powództwo nie jest zasadne, albowiem powodowie dochodzą pozwem uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym tylko dla części działek ewidencyjnych, które są wpisane w księdze wieczystej. Natomiast podział taki nigdy nie był uwidoczniony, zaś pozwany nie dokonywał podziału działek. Ponadto pozwany stwierdził, iż jego prawo własności zostało przesądzone prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, sygn. akt I C 1584/13, Sądu Apelacyjnego w Krakowie, sygn. akt I ACa 326/16 i postanowieniem Sądu Najwyższego III CSK 13/
5. Pismem z dnia 10 września 2020 roku pozwany wskazał również, że sposób uznać, aby nieruchomości objęte pozwem nie podlegały nacjonalizacji albowiem nie zostało wykazane, że podział faktyczny lub prawny został dokonany przez 1 września 1939 roku. Ponadto, nawet gdyby nieruchomości objęte żądaniem powództwa nie podpadały pod dekret o przejęciu lasów, to niewątpliwie zostały one znacjonalizowane na podstawie art. 2 ust.1 lit. e dekretu o reformie rolnej. Nie sposób również mówić o prawnym podziale nieruchomości, skoro wskazane przez powodów nieruchomości nie objęte były odrębnymi księgami wieczystymi lecz wszystkie ujęte były w jednym L. . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: L. W. był ujawniony na karcie (...) księgi gruntowej prowadzonej dla dóbr tabularnych L. , liczba wykazu hipotecznego 648, jako właściciel majątku, składającego się między innymi z parcel: 2034, 2035, 2036, 2037, 2038, 2039, 2040, 2041, 2042, 2043, (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , 2140, (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , 2450, (...) , (...) , (...) , (...) . Parcele te stanowiły las. Wszystkie te parcele posiadały powierzchnie mniejsze niż 25 ha. L. W. walczył w wojnie obronnej 1939 roku, trafił do niemieckiej niewoli, z której uciekł, przez zieloną granicę przedostał się następnie na Węgry, zaś do Polski nie wrócił już nigdy. / Dowód: fotografie księgi gruntowej D. T. L. (k. 27 akt I C 1584/13), odpis dekretu przyznania spadku (k. 21-25 akt I C 1584/13), opinia biegłego J. Ż. sporządzona w sprawie I C 1584/13 (k. 265-291), opinia biegłego J. Ż. (k. 150-153), mapa z G. (35 akt I C 1584/13) mapy katastralne (k. 34 akt I C 1584/13), mapy ewidencyjne (k.37-38 akt I C 1584/13), zeznania A. W. (protokół k. 344-346 akt I C 1584/13)./ Parcele te zostały po roku 1945 przeniesione do KW (...) . Następnie uległy scaleniom i podziałom oraz zmianom oznaczeń zgodnie z wykazami synchronizacyjnymi, aby w konsekwencji porównania w/w parcel do obowiązujących działek ewidencyjnych zostać wpisane w księdze wieczystej (...) jako własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. . Na skutek kilku błędów w synchronizacjach, pomimo, iż w KW (...) są ujawnione działki ewidencyjne, w których skład wchodzą parcele: (...) , (...) , (...) , powyższe parcele nadal nie zostały wykreślone w KW (...) . / Dowód: opinia biegłego J. Ż. sporządzona w sprawie I C 1584/13 (k. 265-291), opinia biegłego J. Ż. (k. 150-153)./ W księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez tutejszy Sąd w dziale I-O ujawnione są między innymi działki ewidencyjne nr (...) . W dziale II ujawniony jest Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. . Prawo własności pozwanego odnośnie gruntów objętych postępowaniem zostało wpisane na podstawie: zaświadczenia z dnia 1 lutego 1967 r., (...) . - (...) 7/1/67 i dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (DZ.U. R.P. z dnia 27 grudnia 1944 r. Nr 13), jako wpisy przeniesione z KW (...) . / Dowód: odpisy z KW (k. 76-102 akt I C 1585/13), opinia biegłego J. Ż. sporządzona w sprawie I C 1584/13 (k. 265-291), opinia biegłego J. Ż. (k. 150-153)./ (...) objęte postępowaniem zostały przekazane na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o protokół przejęcia majątku leśnego P. z dnia 11 maja 1945 roku. / Dowód: Protokół przejęcia (k 28-30 akt I C 1584/13)./ Na skutek scaleń i podziałów parcele gruntowe objęte postępowaniem weszły w skład działek ewidencyjnych objętych KW (...) i tak: parcele 2034, 2035, 2036, 2037, 2038, 2039, 2040, 2041, 2042, 2043 oraz część parceli (...) i parcele (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , 2140 jak również parcela (...) stanowią obecnie cześć działki ewidencyjnej (...) , część parceli (...) stanowi cześć działki (...) , cześć parceli (...) oraz parcele (...) , (...) , (...) stanowią obecnie część działki (...) , parcela 2450, oraz części parcel (...) , (...) , (...) stanowią obecnie część działki (...) , zaś parcela (...) stanowi obecnie część działki (...) . / Dowód: opinia biegłego J. Ż. sporządzona w sprawie I C 1584/13 (k. 265-291), opinia biegłego J. Ż. (k. 150-153)./ Działka ewidencyjna (...) dzieli się na dz. ew. (...) o pow. 2,2979 ha i dz. ew. (...) . Działka ewidencyjna (...) dzieli się na dz. ew. (...) o pow. 1,7624 ha, dz. ew. (...) , dz. ew. (...) o pow. 1,2335 ha i dz. ew. (...) o pow. 0,0783 ha. Działka ewidencyjna (...) dzieli się na dz. ew. (...) , dz. ew. (...) o pow. 2,7785 ha i dz. ew. (...) . Działka ewidencyjna (...) dzieli się na dz. ew. (...) o pow. 0,1112 ha i dz. ew. (...) . Działka ewidencyjna (...) dzieli się na dz. ew. (...) i dz. ew. (...) o pow. 0,4375 ha. / Dowód: opinia biegłego J. Ż. , (mapa do celów prawnych (k. 150-153)./ W dniu listopada 3 czerwca 1981 roku, L. W. zmarł. Spadek po nim nabyli żona E. W. i dzieci F. W. i P. W. po ½ części, z tym, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położne w Gminie N. nabyła żona E. W. w całości. E. W. zmarła w dniu 9 kwietnia 1994 roku, spadek po niej nabyli, wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym (...) po ½ części każdy z nich. F. W. zmarł 22 lipca 1996 roku w M. , zaś spadek po nim nabyła w całości, wraz z wchodzącym w jego skład gospodarstwem rolnym, żona A. W. , w domu S. / Dowód odpisy postanowień spadkowych: Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 29 sierpnia 1991 roku, sygn. akt Ns 582/91, z dnia 30 listopada 2004 roku, sygn. akt I Ns 679/04, k. 31-33 akt I C 1584/13)./ Co do nieruchomości objętych żądaniem pozwu nie toczą się inne sprawy sądowe i administracyjne. Obecnie działka (...) ma powierzchnię około 31 hektarów, fizycznie działka ta nie była podzielona. / Dowód : zeznania L. B. i J. L. (k. 131-132)./ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty urzędowe i prywatne zawarte w aktach I C 1584/13 oraz aktach przedmiotowej sprawy, których treść nie budzi zastrzeżeń, zaś wiarygodności i autentyczności tych dokumentów żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Ponadto Sąd poczynił swoje ustalenia w oparciu treść opinii geodezyjnych oraz mapy do celów prawnych sporządzonych przez geodetę J. Ż. . Przedłożona mapa do celów prawnych została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co świadczy o poprawności jej opracowania. Żadna ze stron nie kwestionowała przedłożonej dokumentacji geodezyjnej oraz opinii złożonych w sprawie I C 1584/13 i przedmiotowej sprawie. Z dowodów tych kategorycznie wynika, że wszystkie te parcele miały powierzchnię mniejszą niż 25 hektarów. Sąd uznał również za wiarygodne zeznania powódki w tym zakresie w jakim zostały wykorzystane do dokonania ustaleń faktycznych oraz zeznania świadka L. B. i przedstawiciela strony pozwanej, który wskazali – w odniesieniu do swojej wiedzy na temat stanu nieruchomości – iż działka (...) nie była podzielona, stanowiła jeden kompleks leśny. Okoliczność ta w ocenie Sądu nie wskazuje na stan po założeniu ewidencji gruntów albowiem wcześniej nie istniało ciało geodezyjne określone jako działka (...) . Świadek i przedstawiciel pozwanej nie mieli możliwości i wiedzy aby znać stan przedwojenny, niemniej istotą rzeczy pozostaje wykładnia pojęcia „podzielonych” na gruncie dekretu, zaś Sąd w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku że podział prawny to wyodrębnienie konkretnych parcel wedle katastru i jeżeli powierzchnia tych parcel jest mniejsza niż 25 ha, to wyłączenie z art. 1 ust. 3 znajduje zastosowanie w sprawie. Fakt istnienia podziału przed 1 września 1939 r. wynika z zapisów z L. , gdzie ostatnie podstawy wpisów na karcie A datowane są na 1937 rok (k. 41). Zatem z całą pewnością podział parcelowy objęty lwh istniał przed dniem 1 września 1939 roku. Fakt, iż na skutek błędnych synchronizacji w KW (...) pozostały niewykreślone parcele (...) , (...) , (...) nie ma wpływu na możliwość orzekania w sprawie, proces o uzgodnienie treści KW jest sporem o własność, w KW objętej żądaniem uzgodnienia nieruchomości są oznaczone w sposób jednoznaczny do identyfikacji. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności ( art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ). Postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie wykazało, że wpis prawa własności w KW (...) odnośnie części działek (...) jest niezgodny ze stanem prawnym. Podstawa nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości objętych postępowaniem – mający z założenia działać ex lege przepis art. 1 ust. 1 dekretu (...) Komitetu (...) z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. z dnia 27 grudnia 1944 r.) nie znajdował zastosowania do nieruchomości objętych żądaniem powództwa. Stosownie do treści art. 1 ust. 3 „b” powołanego dekretu Przepisy art.