Sad powszechny, III Cz 15/20

sygn. akt III Cz 15/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący- Sędzia Sądu Okręgowego Tomasz Pawlik Sędziowie: Sądu Okręgowego Henryk Brzyżkiewicz Sądu Okręgowego Artur Żymełka po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) S.A. w K. z udziałem dłużniczki B. O. w przedmiocie skargi wierzyciela na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rybniku T. W. w postaci postanowienia z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt Km 2659/16 na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 3 września 2019 r., sygn. akt I Co 884/19 postanawia: 1) zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rybniku T. W. z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt Km 2659/16, 2) nie obciążać dłużniczki kosztami postępowania wywołanymi skargą i zażaleniem, 3) oddalić wniosek wierzyciela o zasądzenie od komornika kosztów postępowania wywołanymi skargą i zażaleniem. SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Tomasz Pawlik SSO Artur Żymełka Sygn. akt III Cz 15/20 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił skargę wierzyciela na czynność Komornika Sądowego w postaci orzeczenia z 10.05.2019 r. stwierdzającego umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na zasadzie art.823 k.p.c. . Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Komornika, że bezczynność wierzyciela spowodowała umorzenie postępowania z mocy prawa. W tym kontekście ocenił, że wierzyciel nie złożył-pomimo wezwania go przez komornika-wniosku o opis i oszacowanie nieruchomości, która miała być przedmiotem egzekucji. Od wezwania wierzyciela przez Komornika upłynął przy tym rok. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art.823 k.p.c. , wyjaśniając, że przepis ten został co prawda uchylony ustawą z 10.07.2015 r. o zmianie ustawy-Kodeks cywilny, ustawy-Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, jednakże znajdował nadal zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem 8.09.2016 r., zgodnie z art.21 ustawy zmieniającej. Na opisane postanowienie zażalenie wniósł wierzyciel, który wnioskował o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uchylenie postanowienia komornika stwierdzającego umorzenie postępowanie egzekucyjnego, a także o zasądzenie od dłużnika bądź od Komornika (na zasadzie art.767 § 6 k.p.c. ) kosztów postępowania. Skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art.823 k.p.c. poprzez stwierdzenie umorzenia postępowania pomimo tego, że wierzyciel już we wniosku egzekucyjnym wniósł o dokonanie opisu i oszacowania nieruchomości, mających być przedmiotem egzekucji. Podniósł też błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieustaleniu, że wniosek o dokonanie opisu i oszacowania nieruchomości został przez wierzyciela złożony już we wniosku egzekucyjnym. W uzasadnieniu przytoczył poglądu doktryny prawa i orzecznictwo, w których wskazano na możliwość złożenia wniosku o opis i oszacowanie nieruchomości już we wniosku egzekucyjnym. Sąd Okręgowy zważył: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Skarżący trafnie podniósł, że przepis art.942 k.p.c. nie wyklucza możliwości złożenia przez wierzyciela wniosku o opis i oszacowanie nieruchomości, do której kieruje egzekucję już we wniosku egzekucyjnym. Czynność ta może być co prawda podjęta przez komornika dopiero po upływie terminu określonego w wezwaniu dłużnika do zapłaty dłużnika, jednakże wymagany do podjęcia tej czynności wniosek dłużnika może być złożony już wcześniej. Takie stanowisko prezentuje też wyraźnie doktryna prawa (obok wymienionego w zażaleniu komentarza M. B. , o możliwości złożenia wniosku o opis i oszacowanie nieruchomości już we wniosku egzekucyjnym mowa też w komentarzu H. C. ). Innymi słowy to, że od upływu terminu do zapłaty wyznaczonego dłużnikowi wierzyciel miał rok na złożenie wniosku o dokonanie opisu i oszacowania nieruchomości pod rygorem umorzenia postępowania, nie oznaczało, że wniosku o opis i oszacowanie nie mógł złożyć przed wezwaniem dłużnika do zapłaty. Przystąpienie przez komornika do opisu i oszacowania uwarunkowane jest bowiem tylko upływem terminu wyznaczonego dłużnikowi i istnieniem wniosku wierzyciela w tym zakresie. Sąd Rejonowy nie dokonał w ogóle ustaleń dotyczących wniosku o opis i oszacowanie nieruchomości złożonego już wraz z pismem wszczynającym postępowanie egzekucyjne i nie odniósł się do skuteczności takiego wniosku poprzestając na stwierdzeniu, że w toku dalszego postępowania egzekucyjnego komornik pouczył wierzyciela o potrzebie złożenia takiego wniosku. Tymczasem, jak trafnie podnosi skarżący, wierzyciel żądał dokonania opisu i oszacowania nieruchomości już we wniosku egzekucyjnym. Tym samym nie zaistniała wskazywana przez komornika bezczynności wierzyciela skutkująca umorzeniem postępowania z mocy prawa na zasadzie art.823 k.p.c. , mającego zastosowanie w sprawie z mocy powołanych przez Sąd Rejonowy regulacji przejściowych. Jeżeli nawet wniosek ten dotknięty był brakami formalnymi z art.943 § 1 k.p.c. to komornik winien był wezwać wierzyciela do uzupełnienia tych braków, o ile uniemożliwiały one dalsze prowadzenie egzekucji i nie wchodziłoby w grę zastosowanie art.943 § 3 k.p.c. . Z tych wszystkich względów, gdy nie miała miejsca bezczynność wierzyciela, skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, na zasadzie art.385 w związku z art.13 § 2 i art.397 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania, które miałyby obciążać dłużnika, orzeczono mając na uwadze regulację art.102 k.p.c. oraz okoliczność, że dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania kosztów postępowania skargowego i zażaleniowego, a zwłaszcza nie kwestionował stanowiska wierzyciela. Nie było podstaw do obciążenia komornika kosztami postępowania na zasadzie art.767 § 6 k.p.c. , gdyż naruszenie prawa przez komornika nie nosiło cech oczywistości. SSO Artur Żymełka SSO Tomasz Pawlik SSO Henryk Brzyżkiewicz