Sad powszechny, III Ca 1419/19

[Sędzia Przewodniczący Jachowicz Bogdan 00:01:23.512] Uzasadnienie. Zaskarżonym wyrokiem miał 30 października 2018 r. Sąd Rejonowy w Pabianicach w sprawie z powództwa R. A. przeciwko W. M. o zapłatę oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej 1.817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Z wyrokiem tym nie zgodził się powód. W wywiedzionej apelacji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 231 k.p.c. Zarzuty te sprowadzały się do błędnego przyjęcia, iż pozwana nie była inicjatorką i nie wiedziała o zamiarze siłowego przejęcia nieruchomości. Zdaniem apelującego wskazane dowody w postaci czynności związanych z kontrolą skarbową, SMS-ów, jak i zeznań świadków: J. S. [f 00:02:37.752] , P. W. [f 00:02:38.792] , A. W. [f 00:02:39.584] i B. ..., B. G. [f 00:02:41.548] uzasadniały domniemanie faktyczne, jak i uznanie, że pozwana inspirowała działania, że mąż jej K. M. wskazywał, że to właśnie wszystkie działania podejmuje żona i zdaniem apelującego te okoliczności powinny wskazywać, że pozwana była inicjatorką lub wiedziała o zamiarze przejęcia nieruchomości. Zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 405 k.c. , 409 k.c. w związku z art. 898 § 2 k.c. przez błędną wykładnię i uznanie, że pozwana w chwili zawarcia umowy darowizny nie miała podstaw, aby liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu. Stąd też obowiązek zwrotu równowartości darowizny nie powstał, gdyż obdarowana wyzbyła się korzyści przed zdarzeniem uzasadniającym odwołanie darowizny, podczas gdy zgodnie z treścią art. 898 § 2 k. c. , od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie darowizny, obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu. Stąd też brak jest podstaw do uznania, że wyzbycie się przedmiotu darowizny przed zdarzeniem uzasadniającym jej odwołanie, skutkuje wygaśnięciem obowiązku zwrotu darowizny lub jej wartości. I w oparciu o te zarzuty wnosi się o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od 7 marca 2016 do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja nie jest zasadna. R. A. wnosił o zasądzenie na swoją rzecz od W. M. , M. kwoty 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 7 marca 2016 r. do dnia zapłaty. Powód powoływał się na odwołanie darowizny, której przedmiotem była nieruchomość położona w P. przy ul. (...) , a której własność pozwana, własności pozwana się wyzbyła. Wskazał, że przyczyną odwołania darowizny było pozbawienie go w styczniu 2017 r. możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na wskazanej nieruchomości. Stosownie do art. 898 k.c. stanowiącego podstawę materialno-prawną powództwa darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Regulacja ta dotyczy przedmiotu umowy darowizny zdefiniowanej w art. 888 k.c. Przechodząc do zarzutów podniesionych w apelacji Sąd Odwoławczy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy przyjmując je za własne. Brak jest podstaw do podzielenia podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia prawa procesowego. Sąd I Instancji dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgodnie z regułami określonymi w art. 233 § 1 k.p.c. Dokonując szczegółowych ustaleń dotyczących wzajemnych relacji stron Sąd I Instancji stwierdził, że od 2015 r. narastał między nimi konflikt. W. M. przestała płacić ojcu po 10.000 zł miesięcznie od września 2015 r., bo ten zwlekał z przekazaniem udziału w spółce. Ostatnia uroczystość rodzinna w obchodach, której uczestniczył powód i pozwana miała miejsce w listopadzie 2015 r. We wrześniu 2015 r. także o ubezwłasnowolnienie powoda wystąpiła jego żona, a Matka pozwanej. Sąd Rejonowy trafnie zauważył, że skuteczność odwołania darowizny należy wiązać jedynie z podstawą określoną w sposób wyraźny przez powoda. Powód wyjaśnił, że przyczyną jego decyzji było pozbawienie go w styczniu 2017 możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości przy ul. (...) . Na gruncie tak zakreślonej podstawy faktycznej Sąd Rejonowy trafnie ustalił, że pozwana nie podejmowała żadnych działań zmierzających do usunięcia pracowników ojca z przedmiotowej nieruchomości. W apelacji nie neguje się ustalenia Sądu Rejonowego, że brak jest dowodów na osobisty udział W. M. w wydarzeniach z dnia 10 stycznia 2017 r., natomiast twierdzenie w apelacji, że była inicjatorką jest niczym niepopartą tezą. Analogicznie co do tezy, że to ona w istocie zarządzała spółką (...) [f 00:08:01.560] , w szczególności nie da się tego wywieść w oparciu o bliżej nieokreślone domniemanie faktyczne. Wskazać trzeba, że obecność pozwanej podczas kontroli skarbowej wynikała z realizowania prośby męża. Żaden przeprowadzony dowód nie wskazywał na uprawnienia władcze pozwanej co do nieruchomości, że kierowała wszelkimi czynnościami, najpierw męża, a potem spółki (...) podejmowanymi w stosunku do spornej nieruchomości. Sąd Rejonowy w tym zakresie trafnie odmówił wiary zeznaniom A. W. i P. W. , co przekonująco objaśnił. Bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 898 § 2 k.c. zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. W konsekwencji należy uznać, że w wyniku odwołania wykonanej darowizny obdarowany jest zobowiązany do zwrotu przedmiotu darowizny w naturze, a dopiero, gdy to nie jest możliwe jest zobowiązany do zwrotu wartości przedmiotu darowizny - art. 405 k.c. Podkreślić należy, że rażąca niewdzięczność może być wiązana zachowaniem samego obdarowanego, a nie innych osób, choćby bliskich jak mąż. W sprawie Sąd Rejonowy trafnie ustalił, że pozwana nie uczestniczyła w siłowym przejęciu nieruchomości w styczniu 2017, ani go nie inspirowała. Podkreślić trzeba, że dokonała tego firma ochroniarska zatrudniona przez (...) [f 00:09:44.656] Spółkę z o.o. najemcę nieruchomości, z którymi to podmiotami pozwana nie miała żadnego powiązania. Żadne takie podwiązania nie zostały wykazane. Zarzut naruszenia art. 405, 409 k.c. jest o tyle niezrozumiały, że apelujący zapomina, że pozwaną, że pozwana przedmiotową nieruchomość darowała we wrześniu 2015 r. mężowi K. M. , a powód niewdzięczność w sposób wyraźny wiąże ze zdarzeniem w styczniu 2017 r. Nie znajduje uzasadnienia ze względu na zestawienie daty wyzbycie się korzyści i przejawów postulowanej przez powoda rażącej niewdzięczności wobec darczyńcy, co wynika z art. 409 k. c. w związku z art. 898 § 2 k.c. Obowiązek zwrotu przedmiotu darowizny nie powstanie jeżeli w chwili, w której obdarowany dopuścił się rażącej niewdzięczności przedmiot darowizny był już przez niego zużyty lub utracony, w taki sposób, że obdarowany nie był wzbogacony. Dlatego nawet, gdyby przyjąć czysto hipotetycznie, gdyż brak ku temu jakichkolwiek przesłanek, że przez po..., że pozwana w styczniu 2017 dopuściła się rażącej niewdzięczności, to i wówczas nie byłoby podstaw do żądania zwrotu równowartości nieruchomości. Podkreślić trzeba, że sprawie nie wykazano faktów, z których miałaby wynikać powinność 2015 r. liczenia się przez po..., przez pozwaną z odwołaniem darowizny, dlatego też Sąd Okręgowy z mocy art. 385 k. p.c. apelację jako bezzasadną oddalił. [ (...) :11:44.720]