Sygn. akt V U 1424/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2020 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2020 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku M. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o emeryturę górniczą na skutek odwołania M. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. z dnia 5 września 2019 r. oddala odwołanie; VU 1424/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 września 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił M. M. przyznania prawa do emerytury górniczej z uwagi na wykazanie 8 miesięcy i 9 dni pracy górniczej wymienionej w art. 50 c ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wobec wymaganego 25-letniego okresu. Do pracy górniczej organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresów: - od dnia 1 sierpnia 1993 roku do dnia 30 listopada 2000 roku na stanowisku (...) oraz od dnia 1 grudnia 2000 roku do dnia 16 listopada 2006 roku na stanowisku starszy (...) , ponieważ stanowiska te nie figurują w zał. Nr 2 rozporządzenia MP i PS z dnia 23 grudnia 1994 roku; -od dnia 17 listopada 2006 roku do 5 września 2019 roku na stanowisku górnik na odkrywce, gdyż wnioskodawca wykonywał te same prace co przed dniem 17 listopada 2006 roku; Do pracy górniczej organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy w wymiarze półtorakrotnym okresu od 23 marca 1989 roku do 30 listopada 1989 roku na stanowisku (...) , ponieważ stanowisko to nie figuruje w zał. Nr 3 rozporządzenia MP i PS z dnia 23 grudnia 1994 roku; W odwołaniu wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury górniczej po zaliczeniu mu do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym okresów zatrudnienia: - od 23 marca 1989 roku do 30 listopada 1989 roku na stanowisku (...) ; - od dnia 1 sierpnia 1993 roku do dnia 30 listopada 2000 roku na stanowisku (...) ; - od dnia 1 grudnia 2000 roku do dnia 16 listopada 2006 roku na stanowisku starszy (...) , ponieważ stanowiska te figurują w zał. do rozporządzenia MP i PS z dnia 23 grudnia 1994 roku; - oraz od dnia 17 listopada 2006 roku na stanowisku górnik na odkrywce, gdyż wykonuje te same prace co przed dniem 17 listopada 2006 roku; W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powielając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 roku pełnomocnik wnioskodawcy cofnął odwołanie w zakresie zaliczenia do pracy w górniczej w wymiarze półtorakrotnym okresu od 23 marca 1989 roku do 30 listopada 1989 roku, uznając iż w tym okresie wnioskodawca wykonywał zwykłą pracę górniczą, jak ustalił ZUS. Natomiast co do pozostałych spornych okresów zatrudnienia to wniósł o ich zaliczenie na podstawie art. 50 c ust.1 pkt.6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z pkt 6 . Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: M. M. , urodzony w dniu (...) , złożył w dniu 12 czerwca 2019 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury górniczej. Wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1 – 5 akt emerytalnych) Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do pracy górniczej okres od 23 marca 1989 roku do 30 listopada 1989 roku na stanowisku (...) . Do pracy górniczej organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresów zatrudnienia: - od dnia 1 sierpnia 1993 roku do dnia 30 listopada 2000 roku na stanowisku (...) ; - od dnia 1 grudnia 2000 roku do dnia 16 listopada 2006 roku na stanowisku starszego (...) , - od dnia 17 listopada 2006 roku na stanowisku górnik na odkrywce, gdyż wykonuje te same prace co przed dniem 17 listopada 2006 roku; (dowód: decyzja z k. 32 akt emerytalnych) M. M. od dnia 13 maja 1988 roku do chwili obecnej jest zatrudniony w (...) S.A. Oddział (...) na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Od dnia 13 maja 1988 roku do dnia 30 listopada roku wnioskodawca zatrudniony był na stanowisku (...) na oddziale (...) . (dowód: umowa o pracę – k. 1 akt osobowych, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 18 kutego 2020 roku od minuty 56: 33 do godziny 1:10) W okresie od 1 grudnia 1989 roku do 31 lipca 1993 wnioskodawca pracował w oddziale (...) jako pomocnik (...) . (dowód: angaż z dnia 1.12.1989 – k. 11 w aktach osobowych, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 18 kutego 2020 roku od minuty 56: 33 do godziny 1:10) Po zlikwidowaniu (...) od 1 sierpnia 1993 roku wnioskodawca pracował jako (...) w Oddziale (...) ( (...) ). Z dniem 1 grudnia 2000 roku powierzono wnioskodawcy stanowisko starszego (...) , (dowód: wypowiedzenie warunków pracy z 23.04.1993 roku – k. 23 akt osobowych, umowa o pracę z 20 lipca 1993 r – k. 24 akt osobowych, angaże – k. 25-28, 34-37, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 18 kutego 2020 roku od minuty 56: 33 do godziny 1:10) Z dniem 17 listopada 2006 roku zmieniono wnioskodawcy dotychczasową nazwę stanowiska pracy ze starszego (...) na górnika na odkrywce. Na tym stanowisku wnioskodawca pracował do dnia wydania zaskarżonej decyzji. (dowód: wniosek o zmianę stanowiska pracy – akta osobowe, angaż – k. 52, 56, 57, 61, 66, 67, 69,70, 71,72, 77, 79, 88, 97 akta osobowe) Kopalnia (...) nigdy nie utrzymywała własnych służb (drużyn) ratownictwa górniczego. Tym samym wnioskodawca nie wchodził w skład takich służb (drużyn). (dowód: pismo (...) z 6.03.2020 r. –k. 66 akt) Dział (...) jest w (...) B. jednostką ratownictwa pożarowego, który pracuje w ruchu ciągłym w obłożeniu trzech zastępów pożarniczych na każdej zmianie. Jednostka ta jest wzywana we wszystkich sytuacjach wystąpienia zagrożenia pożarowego. W przypadku zwiększonego zagrożenia informowana jest Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w B. , która w zależności od oceny sytuacji kieruje do akcji środki własne oraz Ochotniczych Straży Pożarnych. ( dowód: zarządzenia Kierownika (...) Zakładu (...) w sprawie planu ratownictwa Zakładu (...) – k. 80-190 akt) Powołana przez pracodawcę wnioskodawcy Komisja uznała, że wnioskodawca w okresach zatrudnienia: - od 23 kwietnia 1989 roku do 30 listopada 1989 roku pomimo zajmowania stanowiska (...) wykonywał prace górnika kopalni odkrywkowej, wymienione w załączniku nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. -od 1 sierpnia 1993 roku do 14 stycznia 2007 roku pomimo zajmowania stanowiska (...) , starszego (...) , górnika na odkrywce wykonywał cały czas prace górnika kopalni odkrywkowej załącznika nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. Okres pracy wnioskodawcy w (...) B. na stanowisku pomocnika (...) od 1 grudnia 1989 roku do 31 lipca 1993 roku Komisja weryfikacyjna zaliczyła mu do pracy w warunkach szczególnych wymienionej w wykazie A dział XIV poz. 23 pkt 1 jako praca (...) , (dowód: protokół komisji weryfikacyjnej z 24.05.2012r. –k. 7-8,20 akt emerytalnych) (...) S.A. Oddział (...) wystawił ubezpieczonemu M. M. świadectwo wykonywania pracy górniczej z dnia 13 maja 2019 roku, w którym zaświadczył, że w okresie od dnia 13 maja 1988 roku do nadal jest on zatrudniony w tymże zakładzie, a w okresach: - od 23 kwietnia 1989 roku do 30 listopada 1989 roku wykonywał prace górnika kopalni odkrywkowej, wymienione w dziale III załącznika nr 3 pkt 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. -od 1 sierpnia 1993 roku do nadal wykonuje górnika kopalni odkrywkowej wymienione w załączniku nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. (dowód: świadectwo wykonywania pracy k. 6 akt emerytalnych) W okresie od 1 grudnia 1989 roku do 31 lipca 1993 roku wnioskodawca na stanowisku pomocnika (...) miał taki sam zakres obowiązków jak w spornym okresie od 1 sierpnia 1993 roku . Od 1 sierpnia 1993 roku do dnia wydania zaskarżonej decyzji wnioskodawca pracował przy konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych pod względem przeciwpożarowym. Wykonywane przez wnioskodawcę prace miały na celu zapobieżenie wystąpienia zagrożenia pożarowego. Przy remontach głównych planowych koparek, zwałowarek, przenośników wielkogabarytowych na odkrywce, wnioskodawca mył i czyścił części składowe tych maszyn i urządzeń np. przekładnie, łożyska, taśmy na zwałowarkach i koparkach, udrażniał leje przesypowe przy koparkach, zwałowarkach i przenośnikach przy użyciu łopaty i wody pod ciśnieniem. Odbywało się to w trakcie remontów głównych (planowych) tych urządzeń i miało na celu przygotowanie maszyn do przeprowadzenia bezpiecznego remontu. Wnioskodawca obsługiwał półstałe techniczne instalacje gaśnicze na urządzeniach wydobywczych i przenośnikach wielkogabarytowych. Zajmował się załadunkiem, wyładunkiem, konserwacją oraz kontrolą podręcznego sprzętu gaśniczego, które jest wyposażeniem technicznym na urządzeniach wydobywczych i przenośnikach wielkogabarytowych na odkrywce. Dokonywał obchodów technicznych tras przenośników wielkogabarytowych biegnących na całej odkrywce. Dokonywał pomiarów powietrza na zawartość substancji szkodliwych dla zdrowia w wyrobisku na odkrywce. Zajmował się pompowaniem i wypompowywaniem wody na odkrywce. Brał udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych, jako działaniach wynikających z zakresu działania działu i posiadania uprawnień pożarniczych na odkrywce. W spornym okresie 1993-2019 był jeden większy pożar, do którego były zaangażowane jednostki ratownictwa przeciwpożarowego z całego województwa. Pozostałe zdarzenia miały drobnych charakter. Były to zapłony taśm, ;przenośników, które wymagały użycia jedynie gaśnicy. Działania ratowniczo-gaśnicze zajmowały ok 3% czasu. (dowód: charakterystyka stanowiska pracy z 14.11.2019 roku – k. 23 akt, zeznania świadka T. W. - protokół rozprawy z 18 lutego 2020 roku – od minuty 10:50 do minuty 42:32, zeznania świadka K. K. - protokół rozprawy z 18 lutego 2020 roku – od minuty 42:54 do minuty 55:35, zeznania wnioskodawcy zeznania - protokół rozprawy z 18 lutego 2020 roku – od minuty 56:33 do godziny 1:11) Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określa ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1383 ze zm.). Zgodnie z art. 50 a ust 1 i 2 ustawy górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) ukończył 55 lat życia; 2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej, co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1; 3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Po myśli art. 50 b w/w ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy, z tym że okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą uwzględnia się, jeżeli praca ta wykonywana była co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Z kolei zgodnie z art. 50 c ust. 1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy za pracę górniczą uważa się zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa. Potwierdza to również wykaz stanowisk stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia, wymieniający wśród stanowisk, na których wykonywana jest praca górnicza w zakresie kierowcy-operatora samochodowego sprzętu technicznego na odkrywce, które jest wymienione pod pozycją
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.