Sygn. akt VI GC 1646/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2019 roku Sąd Rejonowy w Rybniku VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Barbara Golec Protokolant: Justyna Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2019 roku w Rybniku na rozprawie sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w R. przeciwko G. J. , M. O. , L. J. i P. J. o zapłatę
- uchyla wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 12 września 2014 r. wydany w sprawie o sygn. akt VI GC 61/14;
- zasądza solidarnie od pozwanych G. J. i M. O. na rzecz powódki (...) sp. z o.o. w R. kwotę 21 852,52 zł (dwadzieścia jeden tysięcy osiemset pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) wraz z: - odsetkami ustawowymi od dnia 11 sierpnia 2011 r. do dnia 8 grudnia 2011 r. liczonymi od kwoty 8 065,58 zł, - odsetkami ustawowymi od dnia 9 grudnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., a od dnia 1 stycznia 2016 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwoty 5 065,58 zł, - odsetkami ustawowymi od dnia 11 września 2011 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., a od dnia 1 stycznia 2016 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwoty 8 065,58 zł, - odsetkami ustawowymi od dnia 11 października 2011 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., a od dnia 1 stycznia 2016 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwoty 8 065,58 zł, - odsetkami ustawowymi od dnia 20 listopada 2011 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., a od dnia 1 stycznia 2016 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 655,78 zł;
- oddala powództwo w pozostałym zakresie;
- zasądza solidarnie od pozwanych G. J. i M. O. na rzecz powódki kwotę 307,96 zł (trzysta siedem złotych dziewięćdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt VI GC 1646/18 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym dnia 28 stycznia 2014 r. powódka (...) sp. z o.o. w R. wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych M. O. (poprzednio C. ) i G. J. kwoty 41 797,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od poszczególnych kwot i dat, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Wskazała, że na dochodzoną pozwem kwotę składa się czynsz najmu lokalu w R. przy ul. (...) za okres września i października 2011 r. oraz wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu po rozwiązaniu umowy najmu, czyli za okres od listopada 2011 r. do 11 stycznia 2012 r. W dniu 11 stycznia 2012 r. lokal został zwrócony powódce. Powódka dochodziła także odsetek za opóźnienie w zapłacie w kwocie 949,37 zł (k. 2-5, 66 akt VI GC 61/14). Wyrokiem zaocznym z dnia 12 września 2014 r. Sąd Rejonowy w Rybniku zasądził od pozwanych M. O. i G. J. solidarnie kwotę 38 128,85 zł z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwot: 8 065,58 zł od 9 sierpnia 2011 r. do 8 grudnia 2011 r., 5 065,58 zł od 9 grudnia 2011 r., 8 065,58 zł od 9 września 2011 r., 8 065,58 zł od 9 października 2011 r., 6 557,38 zł od 16 listopada 2011 r., 6 557,38 zł od 22 grudnia 2011 r., 2 861,98 zł od 8 lutego 2012 r., w pozostałej części oddalając powództwo. Na rzecz powódki zasądzono również koszty postępowania w kwocie 4 110,38 zł (k. 98 akt VI GC 61/14). Odpisy wyroku zaocznego zostały uznane za doręczone pozwanym pod adresem: ul. (...) , R. . Wyrok uprawomocnił się z dniem 18 października 2014 r. (k. 105 akt VI GC 61/14). W dniu 13 września 2018 r. pozwani M. O. i G. J. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zaocznym, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenie na rzecz pozwanych solidarnie kosztów postępowania. Podnieśli, że spółka cywilna została zlikwidowana z dniem 7 marca 2012 r., co zostało ujawnione w (...) w dniu 14 marca 2012 r., a w dniu 3 listopada 2011 r. zmienił się skład osobowy spółki. Tymczasem jako adres pozwanych wskazano w pozwie adres prowadzonej działalności gospodarczej, a od 11 stycznia 2012 r. lokal ten był w posiadaniu powódki. Stąd też korespondencja w toku postępowania była kierowana na błędny adres, gdzie pozwani ani nie mieszkali, ani nie prowadzili działalności gospodarczej, co doprowadziło do pozbawienia ich możliwości obrony swych praw. Pozwani dowiedzieli się o wydanym wyroku z chwilą zajęcia rachunku bankowego w dniu 17 sierpnia 2018 r. w toku postępowania egzekucyjnego. Odnośnie do żądania pozwu pozwani zarzucili brak legitymacji po swej stronie. Zakwestionowali roszczenia powódki za okres bezumownego korzystania, gdyż w tym czasie nie dysponowali już przedmiotem najmu. Poza tym, pozwani nie byli w stanie prowadzić działalności gospodarczej tj. restauracji w wynajmowanym lokalu, gdyż wybijało szambo i była niesprawna instalacja elektryczna, a powódka mimo wezwań nie usunęła wad. W związku z tym strony uzgodniły, że pozwani opuszczą lokal do końca 2011 r., powódka nie obciąży pozwanych czynszem, a pozwani zrezygnują z dochodzenia rekompensaty za utracone zarobki. Ponadto, spółka cywilna sprzeciwiła się wystawionym przez powódkę fakturom, lecz dokumentacja została zniszczona (k. 3-4). W odpowiedzi na skargę powódka wniosła o jej oddalenie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Podniosła, że po 3 listopada 2011 r. pozwani nadal odbierali korespondencję pod adresem wskazanym w pozwie, nie poinformowali powódki, że uległ zmianie adres do doręczeń, nadto w dalszym ciągu wspomniany adres był miejscem prowadzenia działalności przez spółkę cywilną. Powódka utrzymywała, że nie wiedziała o zmianach osobowych w spółce cywilnej i kwestionowała tę okoliczność. Według powódki to pozwani dysponowali lokalem i prowadzili w nim działalność (k. 26-28). Postanowieniem z dnia 26 lutego 2019 r. wznowiono postępowanie w sprawie VI GC 61/
- Na skutek wniosku powódki, wezwano do udziału w sprawie w charakterze pozwanych L. J. i P. J. (k. 96v). W odpowiedzi na pozew pozwani L. J. i P. J. wnieśli o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podnieśli zarzut przedawnienia roszczeń. Zarzucili, że w okresie, za który powódka dochodzi wynagrodzenia za bezumowne korzystanie nie dysponowali faktycznie lokalem. Powołali się na uzgodnienia stron co do odstąpienia przez powódkę od żądania zapłaty czynszu (k. 110-113, 114-117). Sąd ustalił, co następuje. W dniu 8 lipca 2009 r. powódka (...) sp. z o.o. w R. wynajęła J. J. i P. J. , prowadzącymi działalność w ramach spółki cywilnej lokal o powierzchni około 400 m
(2), znajdujący się w budynku położonym w R. przy ul. (...) . Lokal miał być wykorzystywany na prowadzenie działalności w zakresie gastronomii. Zgodnie z umową czynsz wynosił 6 557,38 zł netto miesięcznie, płatny w terminie do 10-go dnia każdego miesiąca z góry. Powódka przed wydaniem lokalu najemcom zobowiązana była wykonać wymienione prace wykończeniowe. dowód: umowa najmu k. 16-18 akt VI GC 61/14, zeznania świadka S. J. k. 138v-139 W dniu 3 marca 2010 r. S. J. przekazał L. J. dokumentację związaną z wynajmowanym lokalem w postaci opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. (...) oraz projektu budowlanego na cele domu przyjęć. W dniu 21 kwietnia 2010 r. przekazano pozwanym M. O. i G. J. działającym w ramach spółki cywilnej lokal położony w R. , przy ul. (...) . Stan budynku określono jako bardzo dobry (posadzki wykafelkowane, na ścianach gładź gipsowa, ściany pomalowane na biało, armatura sanitarna w toaletach z pełnym wyposażeniem). Wraz z lokalem przekazano komplet kluczy tj. po 1 sztuce do każdego zamka. dowód: oświadczenie k. 19 akt VI GC 61/14, protokół zdawczo-odbiorczy k. 20 akt VI GC 61/14, zeznania świadka S. J. k. 138v-139 Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 28 kwietnia 2010 r. powódka nabyła opisaną nieruchomość od S. J. . Budynek mieszkalno-usługowy znajdujący się na nieruchomości został oddany do użytku około 100 lat wcześniej. dowód: umowa sprzedaży k. 21-26 akt VI GC 61/14 Pozwani w wynajmowanym lokalu prowadzili restaurację. Pozwana L. J. faktycznie zarządzała prowadzoną działalnością i była upoważniona do reprezentowania pozwanych G. J. i M. O. . W trakcie działalności wystąpił problem ze zbiornikiem na nieczystości, z uwagi na jego ograniczoną pojemność. Restauracja nie funkcjonowała od lipca lub sierpnia 2011 r. dowód: zeznania świadka S. J. k. 138v-139, przesłuchanie pozwanej L. J. k. 139v-140v, przesłuchanie prezesa powódki J. R. k. 139-139v, przesłuchanie pozwanego G. J. k. 140v-141 Powódka obciążyła pozwanych M. O. i G. J. jako wspólników spółki cywilnej czynszem za miesiące od października 2010 r. do października 2011 r. w wysokości po 6 557,38 zł netto (8 000 zł brutto, a od 2011 r. - 8 065,58 zł brutto). Część z faktur została odebrana osobiście przez L. J. lub M. O. . Pozwani zapłacili czynsz za miesiące do lipca 2011 r., przy czym opóźniali się w spełnieniu świadczenia. Pozwani wpłacili jeszcze kwotę 3 000 zł tytułem czynszu w dniu 8 grudnia 2011 r., a powódka zaliczyła wpłatę na poczet czynszu za miesiąc sierpień 2011 r. Faktury za najem za miesiące od sierpnia 2011 r. do października 2011 r. zostały pozwanym doręczone. dowód: faktury k. 27-31, 33, 35-38 akt VI GC 61/14, faktury z potwierdzeniami odbioru k. 48-53 akt VI GC 61/14, dowód wpłaty k. 32, 34, 42 akt VI GC 61/14, potwierdzenia przelewów k. 39-41, 43-47 akt VI GC 61/14, zeznania świadka S. J. k. 138v-139, przesłuchanie prezesa powódki J. R. k. 139-139v, przesłuchanie pozwanej L. J. k. 139v-140v Powódka wzywała pozwanych M. O. i G. J. do zapłaty czynszu za miesiące od lipca do września 2011 r. dowód: wezwanie do zapłaty z potwierdzeniem odbioru k. 61-62 akt VI GC 61/14 Po rozwiązaniu umowy najmu, powódka obciążała pozwanych M. O. i G. J. jako wspólników spółki cywilnej wynagrodzeniem za bezumowne korzystanie w kwocie po 6 557,38 zł netto (8 065,58 zł brutto) miesięcznie za miesiące listopad i grudzień 2011 r. Termin zapłaty wyznaczono na 7 dni wystawienia faktury. Faktury za miesiące listopad i grudzień zostały doręczone pozwanym M. O. i G. J. (potwierdzenia odbioru zostały podpisane przez pozwaną M. O. odpowiednio w dniach 18 listopada 2011 r. i 15 grudnia 2011 r.). Powódka obciążyła także wymienionych pozwanych wynagrodzeniem za bezumowne korzystania za okres od 1 do 11 stycznia 2012 r. w wysokości 2 861,98 zł netto (3 520,23 zł brutto). Faktura została wystawiona w dniu 31 stycznia 2012 r. i w tym samym dniu nadana listem poleconym do pozwanej L. J. na adres przy ul (...) w W. . dowód: faktury z potwierdzeniami odbioru k. 54-58 akt VI GC 61/14, potwierdzenie nadania k. 59 akt VI GC 61/14, przesłuchanie prezesa powódki J. R. k. 139-139v, przesłuchanie pozwanej L. J. k. 139v-140v W dniu 11 stycznia 2012 r. wynajmowany lokal został zwrócony powódce. W protokole zdawczo-odbiorczym wskazano jako najemców pozwanych M. O. i G. J. jako wspólników spółki cywilnej. Lokal zdawała L. J. . W protokole ujawniono szereg uszkodzeń lokalu. Jako miejsce prowadzenia działalności przez wspólników wskazano wynajmowany lokal. dowód: protokół zdawczo-odbiorczy k. 60 akt VI GC 61/14, zeznania świadka S. J. k. 138v-139, przesłuchanie prezesa powódki J. R. k. 139-139v, przesłuchanie pozwanej L. J. k. 139v-140v Umowa spółki cywilnej została zawarta w dniu 2 stycznia 2006 r. Numer REGON spółki cywilnej pozwanych to (...) . W dniu 31 października 2011 r. doszło do zmiany umowy spółki cywilnej - do spółki przystąpili jako nowi wspólnicy pozwani L. J. i P. J. . Ustalono równy udział wspólników w zyskach i stratach (po 25%). Następnie w dniu 3 listopada 2011 r. pozwani G. J. i M. O. wystąpili ze spółki cywilnej. Pozwani L. J. i P. J. przejęli na siebie wszystkie zobowiązania obciążające pozwanych G. J. i M. O. z tytułu ich uczestnictwa w spółce cywilnej. Ustalono następujący udział w zyskach i stratach: 95% L. J. , 5% P. J. . Wspólnikiem wyłącznie uprawionym do prowadzenia wszystkich spraw spółki była L. J. . W dniu 3 listopada 2011 r. pozwani G. J. i M. O. przekazali pozwanym P. J. i L. J. składniki majątkowe prowadzonego przedsiębiorstwa. W tej dacie pozwani G. J. i M. O. posiadali zadłużenie w związku z prowadzoną działalności gospodarczą. W dniu 16 listopada 2011 r. zgłoszono do Urzędu Skarbowego w W. przystąpienie do spółki cywilnej L. J. i P. J. oraz wystąpienie pozwanych G. J. i M. O. z dniem 3 listopada 2011 r. Z dniem 14 marca 2012 r. pozwana L. J. została wykreślona z (...) jako wspólnik spółki cywilnej. Działalność zakończyła z dniem 7 marca 2012 r. W dniu 6 kwietnia 2012 r. zgłoszono do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. ustanie bytu prawnego spółki cywilnej z dniem 7 marca 2012 r. Dane dotyczące prowadzonej przez pozwanych działalności w ramach spółki cywilnej nie były w zaktualizowane na stronach internetowych. dowód: uchwała z dnia 3 listopada 2011 r. k. 9, 87, uchwała z dnia 3 listopada 2011 r. k. 10, wydruk z (...) k. 11, wydruki stron internetowych k. 38-40, deklaracja dla podatku od towarów i usług k. 68-69, zgłoszenia aktualizacyjne k. 75-76, 78-79, 83-84, informacji o wspólnikach k. 77, 80, 85, aneksy do umowy spółki cywilnej k. 81, 86, uchwała z dnia 3 listopada 2011 r. k. 82, częściowo umowa sprzedaży przedsiębiorstwa z dnia 3 listopada 2011 r. k. 91-93, przesłuchanie pozwanej L. J. k. 139v-140v, przesłuchanie pozwanego G. J. k. 140v-141 Pozwani nie poinformowali powódki o zmianach osobowych w spółce cywilnej. dowód: zeznania świadka S. J. k. 138v-139, przesłuchanie prezesa powódki J. R. k. 139-139v Pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. (...) w J. Z. P. L. w ramach egzekucji tytułu wykonawczego w postaci wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt VI GC 61/14 opatrzonego klauzulą wykonalności dokonał zajęcia wierzytelności przysługującej pozwanemu G. J. z rachunku bankowego. W dniu 17 sierpnia 2018 r. pozwany został wysłuchany w toku postępowania egzekucyjnego. Pozwana M. O. (poprzednio C. ), od dnia 23 maja 2013 r. do dnia 23 maja 2018 r. była zameldowana na pobyt czasowy pod adresem R. , ul. (...) . Pozwany G. J. od dnia 18 listopada 2013 r. był zameldowany na pobyt stały pod adresem R. , ul. (...) . dowód: zawiadomienie o zajęciu wierzytelności k. 12, 18, protokół k. 13, kopia dowodu osobistego k. 15, zaświadczenie k. 16, 17, przesłuchanie prezesa powódki J. R. k. 139-139v Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wymienione powyżej dowody, którym zasadniczo dano wiarę, a których autentyczności strony nie kwestionowały. Podstawą ustaleń stała się jedynie częściowo umowa sprzedaży przedsiębiorstwa z dnia 3 listopada 2011 r. (k. 91-93), gdyż umowa ta była nieważna, z uwagi na niedochowanie formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Nie wywołała zatem skutków prawnych w postaci przejścia opisanego w nim przedsiębiorstwa na nabywców. Oświadczenia w niej zawarte pozwoliły jednak na ustalenie, że lokal z dniem jej zawarcia przeszedł w posiadanie pozwanych P. J. i L. J. , a także, że pozwani G. J. i M. O. jako wspólnicy spółki cywilnej posiadali zadłużenie. Nie dano częściowo wiary dowodowi z przesłuchania pozwanych L. J. i G. J. co do usterek lokalu uniemożliwiających prowadzenie działalności, ustaleń stron co do braku obowiązku zapłaty czynszu za okres od sierpnia 2011 r. do grudnia 2011 r., informowania powódki o zmianach osobowych w spółce cywilnej, kwestionowania faktur, zniszczenia powstałej dokumentacji dotyczącej spornych okoliczności. Należy podkreślić, że zeznania wymienionych pozwanych w tym zakresie pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, zwłaszcza z zeznaniami świadka S. J. oraz przesłuchaniem prezes powódki J. R. . Można domniemywać, że gdyby istotnie pozwani zwracali powódce uwagę na błędne dane ujęte w fakturze, powódka wystawiłaby dokumenty księgowe o treści odpowiadającej rzeczywistości. Nie było także żadnych przeszkód do sporządzenia korekty faktur. Można także założyć, że powódka zamieściłaby prawidłowe dane zdającego lokal w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia 11 stycznia 2012 r. Pozwana L. J. w żaden zaś sposób nie wyjaśniła, dlaczego podpisała wówczas wadliwy pod tym względem protokół. Pozwani wiedzieli, że powódka obciąża ich czynszem i wynagrodzeniem za bezumowne korzystanie, tym samym budzi uzasadnione wątpliwości okoliczność i podane przyczyny zniszczenia dokumentacji. Skoro strony pozostawały w sporze, to przezorność nakazywała przechowywanie korzystnej dla pozwanych dokumentacji. Pozwani wszakże nie otrzymali od powódki żadnego pisemnego potwierdzenia, że powódka zrezygnowała ze swych roszczeń, mimo wystawienia faktur. Jeśli chodzi o usterki lokalu, to należy zauważyć, że powódka przeprowadziła jego remont przed wydaniem pozwanym, co wynika tak z zeznań świadka S. J. , przesłuchania prezesa powódki J. R. , jak i treści umowy najmu. Istotnie, w chwili przekazania lokalu, najemcy nie zgłaszali żadnych uwag co do stanu lokalu, a jego stan określono jako bardzo dobry. Należy dodatkowo zauważyć, że wykonywanie drobnych napraw obciążało najemców lokalu. Pozwani zaś wskazywali, że korzystali z usług elektryka, bez wyjaśnienia zakresu naprawy i podania wysokości poniesionych kosztów. Jak się wydaje również koszt usług asenizacyjnych obciążał pozwanych jako korzystających z lokalu. Zważywszy na powołane okoliczności, nie dano wiary również twierdzeniom pozwanych o zwolnieniu ich z obowiązku płacenia czynszu, mimo zgody na zajmowanie lokalu do końca 2011 r. Racjonalnie działający przedsiębiorca nie zgodziłby się na zrzeczenie się czynszu za 6 miesięcy, tym bardziej spłacając własne zobowiązania, związane z wynajmowaną nieruchomością. Ponadto, pozwani podali, że faktycznie zamknęli restaurację w okresie lipca-sierpnia 2011 r., lecz nie wskazali, by byli zmuszeni odwołać wcześniejsze rezerwacje i przykładowo zwrócić uiszczone zaliczki. Dodatkowo, nie sposób pominąć, że pozwani wpłacili kwotę 3 000 zł tytułem czynszu w dniu 8 grudnia 2011 r. W żaden sposób nie wyjaśnili tej wpłaty, która pozostaje w oczywistej sprzeczności z wersją pozwanych o zwolnieniu ich z obowiązku uiszczania czynszu za miesiące od sierpnia 2011 r. Oddalono wnioski o przeprowadzenie dowodu z fotografii zajmowanego przez pozwanych lokalu, gdyż stwierdzenie uszkodzeń pozostawało bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania okazała się zasadna, wobec czego postępowanie zostało wznowione. W wyniku wznowionego postępowania wyrok zaoczny należało uchylić, a powództwo częściowo uwzględnić. Zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana, bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Przepis art. 407 § 1 k.p.c. stanowi, że skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z mocy art. 412 k.p.c. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (§ 1). Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd stosownie do okoliczności bądź oddala skargę o wznowienie, bądź uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i w razie potrzeby pozew odrzuca lub postępowanie umarza (§ 2). Wznowienie postępowania jest uzasadnione, jeśli zostanie wykazane, że wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała. W przepisie tym jest mowa o pozbawieniu strony możności działania, co oznacza, że chodzi o całkowite pozbawienie strony uprawnień procesowych, a nie jedynie o ich ograniczenie. Poza tym chodzi o pozbawienie strony możności działania, do którego doszło wskutek naruszenia przepisów prawa. Może ono być następstwem uchybień wynikających z czynności procesowych albo zaniechań sądu, względnie przeciwnika procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2016 r. III CZ 51/16). Zasadność wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. podlega ocenie przez pryzmat przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 379 pkt 5 k.p.c. i wymaga stwierdzenia, że strona została całkowicie pozbawiona możności obrony jej praw przez sądem, czyli gdy znalazła się ona w takiej sytuacji, która uniemożliwiła – wbrew jej woli – popieranie przed sądem dochodzonych żądań lub obronę przed zarzutami strony przeciwnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2011 r., II UZ 10/11, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2017 r. III CZ 10/17). Przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba najpierw rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie zbadać, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, wreszcie ocenić, czy pomimo zaistnienia tych przesłanek strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych warunków można uznać, że strona została pozbawiona możności działania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2009 r., I ACa 504/09; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2015 r., I PZ 2/15). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w toku postępowania prowadzonego pod sygn. akt VI GC 61/14 miało miejsce naruszenie przepisów postępowania skutkujące pozbawieniem pozwanych M. O. i G. J. możliwości działania. Zgodnie z art. 133 § 1 k.p.c. , jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu. Art. 135 § 1 k.p.c. stanowi, iż doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Przepis art. 135 § 1 k.p.c. określa hierarchię miejsc, pod którymi należy podjąć próbę doręczenie korespondencji stronie wskazując, iż winno to nastąpić w pierwszej kolejności w miejscu zamieszkania strony. Pisma sądowe dla przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, według przepisów obowiązujących do dnia 7 września 2016 r., doręcza się według zasad przewidzianych dla osoby fizycznej, a więc doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie . Przepisy o doręczeniach mają charakter obligatoryjny i wyłączają swobodę w tym zakresie. Nie można więc uznać doręczenia za skutecznie dokonane, jeżeli nie nastąpiło według reguł przewidzianych w art. 131 i n. k.p.c. Gdy w pozwie nie oznaczono rzeczywistego miejsca zamieszkania pozwanego (obraza art. 126 § 2 k.p.c. ), a odpis pozwu oraz odpis wyroku zaocznego doręczono w sposób zstępczy na adres, pod którym pozwani nie mieszkali (naruszenie art. 139 § 1 k.p.c. ), i w okolicznościach sprawy wpłynęło to na jego uprawomocnienie się, to znaczy, że doszło do pozbawienia pozwanych możliwości obrony swych praw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r. I CZ 94/16). Odpis pozwu z załącznikami oraz odpis wyroku zaocznego został nadany na adres pozwanych podany w pozwie przez powódkę, tj. R. , ul. (...) Wobec dwukrotnej awizacji oraz niepodjęcia korespondencji w terminie, wyrok zaoczny został uznany za skutecznie doręczony z dniem 3 października 2014 r. (zgodnie z art. 139 k.p.c. ) i prawomocny z dniem 18 października 2014 r. Jednakże, próba doręczenia została podjęta z naruszeniem określonej hierarchii, bowiem korespondencję kierowano do pozwanych na były adres prowadzenia działalności gospodarczej w R. , zamiast na adresy ich zamieszkania: w przypadku pozwanej M. O. - R. , ul. (...) , a w przypadku pozwanego G. J. - R. , ul. (...) . Tym samym, pozwani nie zostali prawidłowo zawiadomieni o toczącej się przeciwko nim sprawie, co uniemożliwiło im podjęcie koniecznej obrony. Okoliczność dochowania terminu do wniesienia skargi wynika zajęcia z dniem 16 sierpnia 2018 r. w ramach egzekucji tytułu wykonawczego w postaci wyroku zaocznego wydanego w sprawie o sygn. akt VI GC 61/14 wierzytelności przysługującej pozwanemu G. J. z rachunku bankowego, a także z faktu przesłuchania pozwanego w dniu 17 sierpnia 2018 r. w toku postępowania egzekucyjnego. Powódka wywodziła swoje roszczenie z umowy najmu, domagając się czynszu najmu za miesiące od sierpnia do października 2011 r., a także dochodziła wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu w miesiącach od listopada 2011 r. do 11 stycznia 2012 r. Podstawę roszczenia o zapłatę czynszu najmu stanowił art. 659 § 1 k.c. w zw. z art. 680 k.c. Zgodnie z tymi przepisami przez umowę najmu lokalu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy lokal do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Natomiast roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu oparte zostało o przepis art. 224 § 2 k.c. w zw. z art. 225 k.c. , zgodnie z którym samoistny posiadacz w złej wierze jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. Bezspornie strony – tj. powódkę oraz pozwanych G. J. i M. O. – łączyła umowa najmu w okresie do października 2011 r. Pozwani nie kwestionowali wypowiedzenia umowy najmu ani nie podważali wysokości dochodzonego roszczenia. W tym zakresie pozwani wskazywali jedynie, że powódka zwolniła ich z obowiązku zapłaty. Swych twierdzeń jednakże zgodnie z zasadą ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 k.c. nie dowiedli. Powództwo w tym zakresie wobec wymienionych pozwanych okazało się zasadne. Należało jednak oddalić powództwo względem pozwanych L. J. i P. J. . Wymienionych pozwanych nie wiązała bowiem z powódką żadna umowa. Nie zachodziła również podstawa do pociągnięcia ich do odpowiedzialności w oparciu o art. 55 4 k.c. Zgodnie z powołanym przepisem, nabywca przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa lub gospodarstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub gospodarstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do skutecznego nabycia przez pozwanych P. J. i L. J. przedsiębiorstwa prowadzonego przez pozostałych pozwanych, z uwagi na niezachowanie formy szczególnej - pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, przewidzianej w art. 75 1 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym na dzień 3 listopada 2011 r. (dzień zawarcia umowy). W myśl art. 73 § 2 k.c. , czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna. W świetle tych okoliczności, brak było podstawy prawnej, by uznać, że zobowiązani do zapłaty czynszu są również pozwani P. J. i L. J. . Jednocześnie, przejęcie przez pozwanych P. J. i L. J. jako nowych wspólników zobowiązań dotychczasowych wspólników – pozwanych M. O. i G. J. , jak to wskazano w umowie zmieniającej umowę spółki, wywołać mogło skutki prawne jedynie między stronami tej umowy. Powódka bowiem jako wierzyciel nie wyraziła zgody na przejęcie długu ( art. 519 § 1 i 2 pkt 2 k.c. , art. 521 § 2 k.c. , art. 522 k.c. ). Przechodząc co do oceny żądania w zakresie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu, zauważyć trzeba, że fakt zajmowania lokalu aż do dnia 11 stycznia 2012 r. nie był w istocie kwestionowany. Pozwani nie podważali również wysokości roszczenia. Co do zasady, adresat roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości ma obowiązek uiścić właścicielowi nieruchomości taką kwotę, jaką musiałby zapłacić, gdyby jego posiadanie opierało się na prawie. W ocenie Sądu jedynie z uwagi na charakter roszczenia (nieoparte na stosunku umownym), brak było podstaw do żądania przez powódkę podatku od towarów i usług, mimo ujęcia podatku w wystawionej fakturze. Kluczowym było ustalenie, kto rzeczywiście prowadził w spornym lokalu działalność gospodarczą, tj. kto zajmował lokal. Pod tym względem podstawę ustaleń stanowiła zawarta w formie pisemnej umowa sprzedaży przedsiębiorstwa z dnia 3 listopada 2011 r. Z założenia, przedmiotem tejże umowy miało być całe przedsiębiorstwo, czyli zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono m.in. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych ( art. 55 1 i art. 55 2 k.c. ). Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do faktycznego przekazania posiadania spornego lokalu pozwanym P. J. i L. J. . Ponadto, z tą datą wymienieni pozwani stali się wspólnikami spółki cywilnej w miejsce pozwanych M. O. i G. J. . Tym samym pozwani G. J. i M. O. odpowiadali za okres bezumownego zajmowania lokalu w okresie od 1 do 3 listopada 2011 r. Wynagrodzenie za ten okres wynosiło 655,78 zł (3/30 z 6 557,38 zł). Za pozostały okres bezumownego korzystania odpowiadać powinni pozostali pozwani, tj. od dnia 4 listopada 2011 r. do dnia 11 stycznia 2012 r. W tym zakresie skuteczny okazał się jednakże podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia. Przepisy nie określają terminu wymagalności świadczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu, zatem wymagalność tego świadczenia uzależniona jest od wezwania do zapłaty ( art. 455 k.c. ). Zgodnie z art. 118 k.c. , w brzmieniu sprzed noweli, która weszła w życie 9 lipca 2018 r., termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie ( art. 120 § 1 k.c. ). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, powódka winna była podjąć niezbędne działania, by ustalić osoby, które prowadziły działalność i zajmowały lokal. Dla tego obowiązku, mieszczącego się w ramach przeciętnej dbałości o własne interesy, nie ma decydującego znaczenia niepoinformowanie o zmianach osobowych w spółce cywilnej. Zauważyć trzeba, że od 1 lipca 2011 r. funkcjonuje (...) prowadzona w systemie teleinformatycznym. W powszechnie dostępnej wyszukiwarce (...) po wpisaniu numeru REGON spółki cywilnej ( (...) ) lub numeru NIP spółki cywilnej ( (...) ) wynik wskazuje pozwaną L. J. jako wspólnika spółki cywilnej. Uzyskane informacje sugerują zmiany osobowe dokonane w ramach stosunku spółki cywilnej. Istniała zatem możliwość ustalenia, że to pozwana L. J. została wspólnikiem spółki cywilnej. Dodatkowo, zauważyć trzeba, że w danych adresowych ujawnionych w (...) dotyczących P. J. również podano adres w R. , przy ul. (...) , z opisem: „siedziba i restauracja – s.c.”. Tymczasem powódka nie podjęła czynności, by przygotować się do postępowania i sprawdzić dane dotyczące spółki cywilnej ujawnione w ewidencji, choć za zbadaniem ujawnionych danych przemawiała chociażby konieczność ustalenia adresu do doręczeń pozwanych. Czynności te możliwe były do podjęcia jeszcze w pierwszej połowie 2012 r. Mało tego, jako adres do doręczeń pierwotnie pozwanych podała adres, o którym wiedziała z całą pewnością, że jest nieaktualny, a pozwani nie mieli tamże możliwości odbioru korespondencji. Pozwani bowiem definitywnie opuścili miejsce prowadzenia działalności gospodarczej ( R. ul. (...) ) w dniu 11 stycznia 2012 r., a zajmowany lokal przejęła wówczas powódka jako właścicielka. Ujawnienie adresu R. ul. (...) w (...) , nie miało w tych okolicznościach znaczenia. Po pierwsze, zgodnie z przepisami procedury cywilnej, obowiązującymi w chwili wszczęcia postępowania, doręczenia należało czynić przede wszystkim na adres zamieszkania osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Co więcej, w chwili wniesienia pozwu, pozwane L. J. i M. O. były już wykreślone z ewidencji. W (...) były natomiast ujawnione inne adresy prowadzenia działalności gospodarczej przez pozostałych pozwanych – P. J. i G. J. . Nie można wykluczyć zatem, że byłoby możliwe skuteczne doręczenie pozwu i orzeczeń wydanych w sprawie na adres prowadzenia działalności przez pozwanego G. J. . Co więcej, z uwagi na zameldowanie pod adresem zamieszkania, była również możliwość ustalenia adresu zamieszkania pozwanego, poprzez wystąpienie do właściwych instytucji. Gdyby więc powódka postępowała rzetelnie i uczciwie, a jednocześnie profesjonalnie, okoliczności decydujące o dopozwaniu pozwanych L. J. i P. J. zostałyby ujawnione jeszcze przed upływem terminu przedawnienia. Pozwoliłoby to na skuteczne dochodzenie roszczeń od osób legitymowanych biernie w sprawie. Podsumowując, na rzecz powódki zasądzono pozostały do zapłaty czynsz za miesiąc sierpień (5 065,58 zł), czynsz za miesiąc wrzesień (8 065,58 zł), czynsz za miesiąc październik (8 065,58 zł) i wynagrodzenie za 3 dni bezumownego korzystania z lokalu (655,78 zł), w sumie 21 852,52 zł. Pozwani G. J. i M. O. odpowiadali solidarnie w tym zakresie, jako wspólnicy spółki cywilnej, zgodnie z art. 864 k.c. Jeśli chodzi o odsetki od należności czynszowych, to zasądzono odsetki od 11-go dnia każdego miesiąca, mając na uwadze termin zapłaty czynszu wynikający z umowy (10-ty dzień każdego miesiąca). Uwzględniono przy tym wpłatę pozwanych w kwocie 3 000 zł w dniu 8 grudnia 2011 r. Na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2016 r.) zasądzono odsetki ustawowe do dnia 31 grudnia 2015 r., a dalsze odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Jeśli chodzi o odsetki za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, to potraktowano fakturę za wezwanie do zapłaty. Faktura została doręczona pozwanym w dniu 18 listopada 2011 r., a pozwani winni byli niezwłocznie wywiązać się ze zobowiązania, tj. najpóźniej w dniu 19 listopada 2011 r. Przyjęto w konsekwencji, że pozwani pozostawali w opóźnieniu od dnia 20 listopada 2011 r. Odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 655,78 zł zasądzono w oparciu o art. 481 § 1 i 2 k.c. i art. 455 k.c. , z uwzględnieniem nowelizacji przepisów, jaka weszła w życie w dniu 1 stycznia 2016 r. W pozostałym zakresie powództwo jako niezasadne oddalono. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu znalazło oparcie w art. 100 zd. 1 k.p.c. oraz art. 105 § 2 k.p.c. , w stosunku do pozwanych G. J. i M. O. , dokonując ich stosunkowego rozdzielenia stosownie do wyniku postępowania, które powódka wygrała w 52%. Koszty postępowania w sumie wyniosły 11 248 zł. Na wskazane koszty złożyły się: poniesione przez powódkę - opłata od pozwu 2 090 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 3 600 zł (łącznie 5 707 zł) oraz poniesione przez pozwanych – opłata sądowa od skargi o wznowienie postępowania 1 907 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 3 600 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 34 zł (łącznie 5 541 zł). Wysokość wynagrodzenia pełnomocników wynikała z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Pozwani winni ponieść koszty w wysokości 5 848,96 zł (52% z 11 248 zł), a ponieśli koszty w kwocie 5 541 zł, zatem kwotę 307,96 zł należało zasądzić solidarnie od pozwanych na rzecz powódki. Mimo wygranej nie zasądzono kosztów na rzecz pozwanych P. J. i L. J. ( art. 98 k.p.c. ), jako że pozwani nie ponieśli kosztów związanych z procesem.