Sygn. akt VIII C 1822/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia Wydział VIII Cywilny w składzie : Przewodniczący : SSR Anna Martyniec Protokolant: Małgorzata Pluskota po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa P. N. S. F. I. Z. z siedzibą w W. przeciwko W. M. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. nakazuje stronie powodowej uiścić na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia) kwotę 418,50 zł tytułem brakującej opłaty od pozwu. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 18 marca 2010 r. strona powodowa P. N. S. F. I. Z. w W. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego W. M. kwoty 11.143,22 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu podała, iż pozwany zawarł z (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. umowę bankową, na podstawie której pozwany otrzymał określoną w umowie kwotę pieniędzy, zobowiązując się do jej zwrotu na warunkach precyzyjnie określonych w umowie. Pozwany nie wywiązał się ze zobowiązania, wobec czego niespłacona kwota należności głównej stała się wymagalna wraz z kwotą odsetek za opóźnienie. Skierowane do pozwanego wezwanie do zapłaty okazało się bezskuteczne, w związku z czym pierwotny wierzyciel sprzedał przysługującą mu wierzytelność na rzecz strony powodowej. W dniu 13 maja 2010 r. w niniejszej sprawie wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którego odpis został doręczony pozwanemu poprzez pozostawienie w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 9 lipca 2010 r. W dniu 13 maja 2013 r. pozwany wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty, wnosząc jednocześnie sprzeciw, w którym zaskarżył nakaz zapłaty w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu przyznał, iż w dniu 1 lipca 1999 r. zawarł z Bankiem (...) S.A. umowę kredytową, jednakże podniósł, iż roszczenia z tej umowy uległy przedawnieniu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, iż o wydanym nakazie zapłaty dowiedział się dopiero w dniu 7 maja 2013 r., albowiem w okresie, w którym wydany został nakaz zapłaty był w fazie nawrotu choroby alkoholowej. Nie był w stanie pokierować swoim postępowaniem oraz rozeznać się co do czasu i miejsca, w jakim się znajduje. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 11 października 2013 r. Sąd przywrócił pozwanemu termin do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty. W piśmie procesowym z dnia 31 października 2013 r. strona powodowa wskazała, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany, albowiem pierwotny wierzyciel w dniu 19 grudnia 2001 r. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny, któremu w dniu 20 marca 2002 r. nadana została klauzula wykonalności, a następnie w dniu 19 sierpnia 2002 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które umorzone zostało z wniosku wierzyciela w 2009 r. W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2013 r. pozwany podniósł, iż strona powodowa nie wykazała, iż przysługuje jej legitymacja czynna do występowania w niniejszym procesie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny W dniu 1 lipca 1999 r. pozwany W. M. zawarł z (...) S.A. z siedzibą w W. umowę kredytu. Na jej podstawie pozwanemu udzielony został kredyt w wysokości 3.000 zł, który wraz z odsetkami pozwany obowiązany był spłacić w 47 ratach miesięcznych. W umowie zastrzeżono, iż w przypadku nie zapłacenia przez kredytobiorcę dwóch kolejnych rat (...) wypowie umowę. Dowód: - Umowa nr (...) k. 91-
- Pismem z dnia 1 marca 2000 r. (...) poinformowała pozwanego, iż wypowiada umowę kredytu nr 206-114/60- (...) -99/404, z powodu braku spłaty wymagalnych rat kredytu. Dowód: - Pismo z dnia 1 marca 2000 r. k.
- W dniu 19 grudnia 2001 r. (...) S.A. wystawiła bankowy tytuł egzekucyjny, w którym stwierdzono, iż na zadłużenie W. M. z tytułu umowy kredytu nr 206-114/60- (...) -99/404/WR3 składają się następujące kwoty: 2.855,53 zł z tytułu należności głównej, 2.074,63 zł z tytułu odsetek oraz 13,65 zł z tytułu niespłaconych kosztów. Dowód: - Bankowy tytuł egzekucyjny nr 449/01 k. 95-
- Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia z dnia 20 marca 2002 r. wskazanemu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nadana została klauzula wykonalności. Dowód: - Odpis postanowienie z dnia 20 marca 2002 r. k. 97-
- Pismem z dnia 19 sierpnia 2002 r. (...) Bank (...) S.A. wniosła do Komornika Sądowego Rewiru V przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia – Śródmieścia o wszczęcie, na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego numer 449/01, postępowania egzekucyjnego przeciwko W. M. . Dowód: - Pismo z dnia 19 sierpnia 2002 r. k. 99-
- Postanowieniem z dnia 16 września 2002 r. Komornik Sądowy Rewiru V przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Śródmieścia stwierdził swoją niewłaściwość do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego i sprawę egzekucyjną KM 1236/02 przekazał Komornikowi Sądowemu Rewiru IX przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia – Śródmieścia. Dowód: - Postanowienie z dnia 16 września 2002 r. k.
- Pismem z dnia 9 czerwca 2009 r. (...) S.A. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko W. M. , sygn. akt IX KM 1553/
- Dowód: - Pismo z dnia 9 czerwca 2009 r. k.
- Pozwany cierpi na chorobę alkoholową. Nie pije alkoholu. W 2010 r. u pozwanego trwała faza ostrego nawrotu tej choroby. Znajdował się w stanie apatii, obojętności, frustracji, agresji przeplatanej atakami okropnego lęku, przestał normalnie funkcjonować, nie odbierał telefonów i z nikim się nie kontaktował. Pozwany ma takie okresy depresyjne, trwające nawet kilka miesięcy. W okresach tych całymi dniami leży w łóżku i nie jest zainteresowany podjęciem jakiejkolwiek czynności. W 2010 r. pozwany zgłosił się w nawrocie choroby alkoholowej 16 czerwca 2010 r. i uczęszczał na zajęcia indywidualne i grupowe do specjalisty psychoterapii uzależnień A. G. do 30 września 2010 r. O nakazie zapłaty pozwany dowiedział się w dniu 7 maja 2013 r., gdy odebrał zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. Dowód - Przesłuchanie pozwanego – protokół elektroniczny z 17.07.2013 r., protokół skrócony k. 72; - Zaświadczenie k. 51; - Zeznania świadka A. G. – protokół elektroniczny z 11.10.2013 r., protokół skrócony k. 82; - Akta postępowania egzekucyjnego Km 2152/
- Sąd zważył co następuje Powództwo okazało się nieuzasadnione, w związku z czym podlegało oddaleniu. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał wniosek pozwanego W. M. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty. Stosownie do treści przepisu art. 168 § 1 zd. 1 k.p.c. , jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Sąd doszedł do przekonania, że pozwany uchybił terminowi do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty bez swej winy. Z dowodu w postaci zaświadczenia z dnia 29 kwietnia 2013 r., jak również zeznań świadka A. G. oraz przesłuchania samego pozwanego jednoznacznie wynikało, iż w okresie w jakim wydany został nakaz zapłaty pozwany był w fazie nawrotu choroby alkoholowej. Pozwany cierpi na chorobę alkoholową. Nie pije alkoholu. W 2010 r. u pozwanego trwała faza ostrego nawrotu tej choroby. Znajdował się w stanie apatii, obojętności, frustracji, agresji przeplatanej atakami okropnego lęku, przestał normalnie funkcjonować, nie odbierał telefonów i z nikim się nie kontaktował. Pozwany ma takie okresy depresyjne, trwające nawet kilka miesięcy. W okresach tych całymi dniami leży w łóżku i nie jest zainteresowany podjęciem jakiejkolwiek czynności. Na podstawie akt postępowania egzekucyjnego Sąd ustalił natomiast, iż pozwany o wydanym nakazie zapłaty dowiedział się dopiero w dniu 7 maja 2013 r. W dniu 13 maja 2013 r., tj. z zachowaniem 7-dniowego terminu z art. 169 § 1 k.p.c. , wniósł pismo procesowe domagając się przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty należało uznać za uzasadniony. Odnosząc się z kolei do istoty niniejszej sprawy wskazać należy, iż strona powodowa wywodziła swoje roszczenie z umowy kredytu zawartej przez pozwanego z (...) S.A. oraz z faktu nabycia przez nią wierzytelności wynikającej z tej umowy. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa kwestionując legitymację czynną strony powodowej oraz wskazując na przedawnienie roszczenia. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwał podniesiony przez pozwanego zarzut braku legitymacji czynnej strony powodowej. Strona powodowa nie wykazała, iż przysługuje jej legitymacja czynna do występowania w niniejszym procesie. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a w myśl art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, a więc to na stronie powodowej spoczywał obowiązek przedłożenia dowodów, które wskazywałby na przejście na jej rzecz prawa do wierzytelności w stosunku do pozwanego. W ocenie Sądu strona powodowa nie wywiązała się z tego obowiązku. Przedłożono bowiem jedynie wyciąg z ksiąg rachunkowych strony powodowej, który nie stanowi jednak w ocenie sądu dowodu przejścia wierzytelności. Trzeba wskazać, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony powodowej, wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu nie korzysta z mocy dowodowej równej dokumentom urzędowym. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2011 r. sygn. akt P 1/10 Trybunał orzekł, że art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546, z 2005 r. Nr 83, poz. 719, Nr 183, poz. 1537 i 1538 i Nr 184, poz. 1539, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, z 2007 r. Nr 112, poz. 769, z 2008 r. Nr 231, poz. 1546, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 42, poz. 341, Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 81, poz. 530, Nr 106, poz. 670, Nr 126, poz. 853 i Nr 182, poz. 1228 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622) w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 20 Konstytucji . Powyższe oznacza, że do wyciągów z ksiąg rachunkowych funduszu przedstawionych jako dowód w postępowaniu cywilnym nie należy stosować odpowiednio przepisów art. 244 § 1 i art. 252 k.p.c. , dokumenty te zatem stanowią jedynie dokumenty prywatne. Skoro więc pozwany zakwestionował zgodność z prawdą wskazanego tam oświadczenia funduszu, ciężar wykazania prawdziwości twierdzeń zawartych w tym dokumencie obciążał stronę powodową. Jednakże strona powodowa z obowiązku tego nie wywiązała się, nie przedstawiła bowiem żadnego dowodu świadczącego o nabyciu wierzytelności, w szczególności nie przedłożyła umowy przelewu. W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwał również podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia. Jak stanowi art. 117 k.c. , roszczenia majątkowe co do zasady ulegają przedawnieniu, co oznacza, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia. W konsekwencji, jeżeli dłużnik skorzysta z przysługującego mu prawa podmiotowego i podniesie zarzut przedawnienia sąd jest zobligowany oddalić powództwo uprawnionego. Roszczenie nie gaśnie, nadal jest uznawane za prawnie istniejące, jednakże wyłączona zostaje możliwość jego przymusowego zrealizowania. Zgodnie z art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Stosownie do art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Wskazać należy, iż roszczenie staje się wymagalne z nadejściem momentu, w którym świadczenie ma być spełnione. Wymagalność roszczenia należy łączyć z nadejściem ostatniego dnia pozwalającego dłużnikowi spełnić świadczenie zgodnie z treścią zobowiązania (por. wyrok SN z 3.02.2006 r., I CSK 17/05). W rozpoznawanej sprawie roszczenie dochodzone pozwem było wymagalne w całości najpóźniej w kwietniu 2000 r. Od tego momentu rozpoczął bieg trzyletni termin przedawnienia roszczeń, który upłynąłby w 2003 r. Strona powodowa wykazała jednak, iż doszło do przerwania biegu przedawnienia, albowiem przedstawiła dowody świadczące o tym, iż w celu dochodzenia przedmiotowego roszczenia złożony został wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, a następnie w dniu 19 sierpnia 2002 r. wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Jednakże mając na względzie, iż strona powodowa nie wykazała, aby postępowanie egzekucyjne było kontynuowane, w ocenie Sądu brak było podstaw do przyjęcia, iż bieg terminu przedawnienia rozpoczął się dopiero w 2009 r., po umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wskazać bowiem należy, iż z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynikało pod jaką sygnaturą toczyło się wszczęte w 2002 r. postępowanie egzekucyjne, a zatem Sąd nie miał możliwości na podstawie przedstawionego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie o sygn. akt IX Km 1553/02 ustalić, iż przez cały ten okres trwało postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o bankowy tytuł egzekucyjny stwierdzający zadłużenie z tytułu umowy kredytu nr 206-114/60- (...) -99/404/WR
- Ponadto podkreślić należy, iż sam wniosek o umorzenie postępowania opatrzony datą 9 czerwca 2009 r. nie świadczy o tym, iż postępowanie o sygn. IX Km 1553/02 w istocie kiedykolwiek toczyło się ani też, że taki wniosek został złożony u komornika (brak potwierdzenia nadania czy doręczenia komornikowi). Z powyższych względów Sąd uznał, iż termin przedawnienia przedmiotowego roszczenia rozpoczął swój bieg na nowo już w 2002 r., zatem roszczenie uległo przedawnieniu w 2005 r. Tym samym w momencie wniesienia pozwu, tj. w dniu 18 marca 2010 r. roszczenie było już przedawnione. Z tych też powodów powództwo podlegało oddaleniu. Orzeczenie o kosztach procesu Sąd oparł na przepisie art. 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Mając na uwadze, iż pozwany wygrał niniejszą sprawę w całości, Sąd zasądził na jego rzecz całość poniesionych w sprawie kosztów, na które składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 2.400 zł. W tym stanie rzeczy, o kosztach postępowania należało orzec, jak w punkcie II wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie III sentencji wyroku znajduje oparcie w art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Stronie powodowej po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty zwrócone zostało ¾ uiszczonej opłaty od pozwu, w związku z czym Sąd nakazał jej jako stronie przygrywającej proces uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 418,50 zł tytułem brakującej opłaty od pozwu.