Sygn. akt I Ns 97/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2020 roku Sąd Rejonowy w Limanowej I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Józefa Czechowska Protokolant: st. sekr. sądowy Ewa Gawron po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 roku w Limanowej na rozprawie sprawy z wniosku G. G. z udziałem (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. o ustanowienie służebności przesyłu postanawia: I. ustanowić na rzecz uczestnika (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. służebność przesyłu na nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) , położoną w R. , gm. L. , dla której Sąd Rejonowy w Limanowej V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , polegającą na znoszeniu prawa wstępu, posadowienia i utrzymywania linii gazowej podziemnej średniego ciśnienia oraz przesyle gazu, prawie dostępu uczestnika (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. do urządzeń przesyłowych w celu przeprowadzenia inspekcji ich stanu, usunięcia wszelkich usterek i awarii, a także konserwacji i remontów, w tym wymiany zniszczonych i zużytych elementów urządzeń, jak również i odbudowy, modernizacji urządzeń przesyłowych wraz z prawem swobodnego dostępu służb gazowniczych, w tym przejazdu i przechodu w celu usunięcia awarii - pasem o szerokości 3 m, w sposób oznaczony na mapie służebności przesyłu w wersji 1 sporządzonej przez biegłego sądowego geodetę Z. S. , przyjętej do ewidencji materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 23 stycznia 2020 r. za numerem P. (...) .2020.297 po działce nr (...) objętej KW nr (...) wzdłuż linii gazociągu, obszarem ograniczonym punktami A,B,C,D; II. tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności zasądzić od uczestnika (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz wnioskodawcy G. G. kwotę 1.928,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset dwadzieścia osiem złotych 00/100); III. zasądzić od uczestnika (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz wnioskodawcy G. G. kwotę 3.020,00 zł (trzy tysiące dwadzieścia złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 480,00 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; IV. nakazać ściągnąć od uczestnika (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Limanowej kwotę 1.536,54 zł (jeden tysiąc pięćset trzydzieści sześć złotych 54/100) tytułem wydatków tymczasowo poniesionych ze środków budżetowych Skarbu Państwa. UZASADNIENIE postanowienia z dnia 27 listopada 2020 roku Wnioskodawca G. G. złożył wniosek o ustanowienie służebności przesyłu na działce ewidencyjnej nr (...) położonej w R. , stanowiącej jego własność – na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w T. , polegającej na znoszeniu prawa wstępu, posadowienia i utrzymywania linii gazowej podziemnej średniego ciśnienia oraz przesyle gazu, prawie dostępu spółki do urządzeń przesyłowych w celu przeprowadzenia inspekcji ich stanu, usunięcia wszelkich usterek i awarii, a także konserwacji i remontów, w tym wymiany zniszczonych i zużytych elementów urządzeń, jak również i odbudowy, pasem o szerokości jednego metra, który zostanie oznaczony na mapie przez biegłego geodetę. Nadto wnioskodawca wniósł o zasądzenie od uczestniczki (...) sp. z o.o. z siedzibą w T. na jego rzecz kwoty 6.000,00 zł tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności oraz zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem działki (...) położonej w R. , obj. KW (...) . Nieruchomość nabył na podstawie umowy darowizny z dnia 14 sierpnia 1996 roku, za Rep. A Nr 3192/96, natomiast jego poprzednicy prawni A. G. i L. G. (rodzice wnioskodawcy), nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy sprzedaży z dnia 7 października 1991 roku. Część działki (...) kwalifikowana jest jako grunt rolny (0,07 ha), pozostała część (0, 02
- ha)jako pastwisko trwałe. Działka nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego, znajduje się w obszarze objętym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L. . Na działce (...) zlokalizowany jest odcinek gazociągu średniego ciśnienia dn 40 PE, który został wybudowany w oparciu o wydaną w dniu 20 kwietnia 1993 roku przez Urząd Rejonowy w L. decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwoleniu na budowę w odniesieniu do sieci gazowej średniego ciśnienia w Starym i N. (gm. L. ). Własność działki (...) nie jest obciążona żadną służebnością. Ani wnioskodawca ani jego poprzednicy prawni nie zawierali z uczestniczką umowy na podstawie której ta mogłaby korzystać z działki (...) . Zainicjowane postępowanie zmierza do uregulowania stanu prawnego tej sytuacji. Przed wszczęciem postępowania prowadzona była korespondencja z (...) sp. z o. o. , jednak nie udało się osiągnąć porozumienia w sprawie zasad korzystania z jego nieruchomości. Spółka nie wyraziła zgody na jego propozycje podając, iż decyzja wydana przez Urząd Rejonowy w L. zawiera klauzulę, że wszystkie osoby fizyczne i prawne wyraziły pisemną zgodę na wejście na ich teren w celu realizacji tej inwestycji. 2 września 2020 roku wnioskodawca ostatecznie sprecyzował żądanie wniosku wnosząc o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz uczestniczki szlakiem oznaczonym na mapie biegłego geodety Z. S. pasem o szerokości 3 metrów w świetle niekwestionowanej opinii biegłego z zakresu gazownictwa z wynagrodzeniem za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie 1 928 zł /k. 240/. W pisemnej odpowiedzi na wniosek (k. 41-54) uczestniczka (...) sp. z o. o. wniosła o oddalenie wniosku w całości i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uczestniczka przyznała, że przez działki stanowiące własność wnioskodawcy przebiega gazociąg średniego ciśnienia DN40 PE o długości 27 metrów, który wykonany jest z polietylenu. Gazociąg posadowiony na działce wnioskodawcy został wybudowany na podstawie decyzji z dnia 20 kwietnia 1993 r. wydanej przez Urząd Rejonowy w L. , znak: (...) .IV. (...) -10-16/93 w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę sieci gazowej średniego ciśnienia w Starym i N. , gm. L. . Sieć gazowa we wsiach S. i N. jak wynika z powyższej decyzji – zlokalizowana została na mocy prawomocnej decyzji z dnia 30 marca 1993 r., znak: G.7332/3/93 wydanej przez Wójta Gminy L. . Decyzją z dnia 20 września 1994 r., znak: (...) .II. (...) -10-52/94 wydaną przez Urząd Rejonowy w L. udzielono pozwolenia na jej użytkowanie. Z kolei w dniu 26 września 1994 r. przeprowadzono główną próbę szczelności wybudowanej sieci gazowej. Od chwili przyjęcia do eksploatacji sieci gazowej tj. od dnia 29 września 1994 r. / daty umowy darowizny k 67-68 / przez poprzednika prawnego uczestniczki, (...) sp. z o.o. z siedzibą w T. oraz jej poprzednicy prawni stale korzystali z sieci gazowej znajdującej się na nieruchomości wnioskodawcy. W uzasadnieniu uczestniczka wskazała, że przysługuje jej tytuł prawny do korzystania z przedmiotowej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu w celu korzystania z urządzenia przesyłowego, a źródłem tego tytułu jest udzielona przez poprzednika prawnego wnioskodawcy zgoda na budowę i eksploatację urządzeń przesyłowych. Nadto uczestniczka zgłosiła zarzut zasiedzenia służebności przesyłu, podnosząc, że objęcie przedmiotowego gazociągu w posiadanie i użytkowanie przez poprzednika prawnego uczestniczki nastąpiło w dobrej wierze. (...) Komitet (...) zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem przez właścicieli nieruchomości, w tym poprzednika prawnego wnioskodawcy, doprowadził do wydania na swoją rzecz stosownej decyzji administracyjnej, a następnie wybudował gazociąg w celu zapewnienia dostaw paliwa gazowego. Następnie gazociąg został przekazany na podstawie obowiązujących przepisów poprzednikowi prawnemu uczestniczki. Realizacja inwestycji nastąpiła z (...) Komitetu (...) w odpowiedzi na zapotrzebowanie mieszkańców, którzy wyrazili zgodę na budowę gazociągu. Budowa gazociągu na nieruchomościach zainteresowanych odbiorców gazu, a następnie korzystanie z tych nieruchomości w zakresie niezbędnym do przesyłu gazu znajdowało więc społeczne i gospodarcze uzasadnienie. Jednocześnie z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu zasiedzenia, uczestniczka zakwestionowała wysokość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności na rzecz wnioskodawcy. Ostatecznie pełnomocnik uczestniczki wniósł o ustanowienie służebności przesyłu szlakiem o szerokości 1 m. co obrazuje powołane przez stronę pozwaną orzecznictwo jak i normy prawne podane przez uczestniczkę /k. 241/2/. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca G. G. jest właścicielem działki ewidencyjnej nr (...) , o pow. 0,09 ha położonej w R. , obj. KW nr (...) . Własność tej nieruchomości nabył na podstawie umowy darowizny z dnia 14 sierpnia 1996 r. Rep. A Nr 3192/96. Wcześniej działka ewidencyjna nr (...) stanowiła własność rodziców wnioskodawcy A. G. i L. G. , którzy nabyli własność przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia 7 października 1991 r od J. i H. T. , zamieszkałych (...) . Działka nr (...) nie jest zabudowana. Cześć jej powierzchni (0,07
- ha)kwalifikowana jest jako grunt rolny (RV), pozostała część (0,02
- ha)jako pastwiska trwałe (PsV). Działka nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego, jednakże na mocy Uchwały nr XVIII/118/2004 Rady Gminy L. z dnia 29 kwietnia 2004 r. nieruchomość znajduje się w obszarze objętym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L. . /dowód: kserokopia odpisu z KW (...) k. 13-14, kserokopia umowy darowizny z dnia 14.08.1996 r. k. 15-18, kserokopia umowy sprzedaży z dnia 07.10.1991 r. k. 19-20, wypis z rejestru gruntów k. 21, wyrys z mapy ewidencyjnej k. 22/ Przez dz. ewid. 22/1 przebiega sieć gazowa średniego ciśnienia dn 40 PE na odcinku oznaczonym na mapie służebności przesyłu gazu biegłego geodety Z. S. pkt A, B, C, D. P. służebności przesyłu gazu przebiega w odległości po 1,5 metra od osi gazociągu. Długość przewodu gazu przebiegającego po działce (...) przewodem podziemnym wynosi 26,7 m. Powierzchnia służebności pasa przesyłu A, B, C, D wynosi 80m2. Przedmiotowy gazociąg budowany był z (...) Komitetu (...) wsi S. i N. , w skład którego nie wchodzili wnioskodawca, ani jego rodzice A. i L. G. , ani też ich poprzednicy prawni J. i H. T. , zamieszkali R. 5. /dowód: mapa służebności przesyłu gazu inż. Z. S. wpisana do Ośrodka (...) nr P. (...) .2020.297 w dniu 23 stycznia 2020 roku wraz z opinią - k. 169, 168, akta Urzędu Rejonowego w L. (...) .II. (...) -10-16/93 – k.21 – 39, 449 – 493, zeznania świadka J. M. – k. 102/2; 01:56:38/ (...) Komitet (...) był także wnioskodawcą w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę gazociągu. Decyzją z dnia 20 kwietnia 1993 r. wydaną przez Urząd Rejonowy w L. , znak: (...) .IV. (...) -10-16/93 zatwierdzono plan realizacyjny i pozwolenie na budowę sieci gazowej średniego ciśnienia w Starym i N. . Sieć gazowa zlokalizowana została na mocy prawomocnej decyzji z dnia 30 marca 1993 r., znak: G.7332/3/93, wydanej przez Wójta Gminy L. . Pozwolenie na użytkowanie zostało wydane 20 września 1994 r., znak: (...) .II. (...) -10-52/94. W czasie przygotowywania dokumentacji zostało sporządzone pełnomocnictwo dla J. O. , Z. P. i M. O. od (...) /inwestorów sieci gazowej/ wraz z wykazem osób udzielających w/w pełnomocnictwa. Na liście tej również nie widnieje podpis ani wnioskodawcy ani jego poprzedników prawnych tj. A. G. i L. G. , czy J. i H. T. . Wnioskodawca ani jego poprzednicy prawni nigdy nie wyrazili zgody na przebieg odcinka gazociągu przez działkę (...) obj. KW (...) . Sieć gazowa został oddana do użytku na podstawie protokołu z dnia 29 września 1994 r po przeprowadzeniu próby szczelności sieci gazowej. Po przeprowadzeniu próby szczelności sieci gazowej 26 września 1994 roku (...) Komitet (...) przekazał sieć umową darowizny z dnia 29 września 1994 poprzednikowi prawnemu uczestniczki . /dowód: decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę k. 62, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie k. 63, projekt graficzny k. 64, protokół z 26.09.1994 r. - k. 66, umowa darowizny z dnia 29.09.1994 r. k. 67, protokół przekazania k. 68, pełnomocnictwo do umowy darowizny wraz z wykazem osób dających pełnomocnictwo k. 69 – 70, protokół oględzin z dokumentacją fotograficzna k. 150-151, opinia biegłego Z. S. – k. 168-170, akta Urzędu Rejonowego w L. (...) .II. (...) -10-16/93 – k. 493/ Właściwa szerokość strefy wykonywania służebności przesyłu gazociągu średniego ciśnienia dn 40 PE na całej długości sieci gazociągu w obrębie działki (...) w m. R. należącej do wnioskodawcy (szerokość strefy z pełnym wyłączeniem zamierzeń inwestycyjnych w tym obszarze przez wnioskodawcę) wynosi 3,0 m. / dowód: opinia biegłego A. W. k. 134-137, zeznania świadka J. M. – k. 102/2; 01:56:38/ (...) sp. z o. o. jest następcą prawnym przedsiębiorstw w tym (...) Okręgowego Zakładu Gazownictwa – Zakłady (...) w J. / strony umowy darowizny z k 67 - 68, które przyjmując różne formy organizacyjne wykonywały zadania z zakresu utrzymania, eksploatacji sieci gazowych i świadczenia za ich pośrednictwem usług związanych z dostawami gazu. Historia przekształceń tych przedsiębiorstw przedstawia się następująco: - w wyniku połączenia m.in. (...) Zakładów (...) w T. (w skład których wchodził (...) Okręgowy Zakład Gazownictwa wraz z Zakładem (...) w J. ) na mocy zarządzenia nr 56 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 1.08.1982 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego powstało (...) , - na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30.09.1996 r. w sprawie przekształcenia państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej (...) jednoosobową spółkę Skarbu Państwa (Dz.U. nr 116, poz. 553) (...) zostało przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, a zgodnie z aktem komercjalizacji z dnia 21.10.1996 r. (rep. A nr 18871/96) cały majątek przedsiębiorstwa państwowego został wniesiony jako kapitał akcyjny spółki (...) S.A. ; - na mocy umowy dotyczącej przeniesienia aportu, sporządzonej w formie aktu notarialnego (rep. A nr 6526/2002), zawartej w dniu 31.12.2002 r. pomiędzy (...) S.A. a (...) Spółką. (...) sp. z o. o. , spółka ta stała się właścicielem m.in. majątku całego Zakładu (...) w K. (poprzednio Oddział (...) S.A. ), - w dniu 1.07.2013 r. nastąpiło połączenie przez przejęcie w trybie art. 492 § 1 ksh m.in. (...) sp. z o. o. poprzez (...) sp. 2 0. 0., który następnie zmienił firmę na (...) sp. z o.o. z siedzibą w T. . /dowód: zarządzenie nr 56 Ministra Górnictwa i Energetyki k. 72-74, rozporządzenie Prezesa RM z 30.09.1996 r. k. 75,akt notarialny z 21.10.1996 r. - k. 76-79, akt notarialny z 31.12.2002 r. - k. 80-81,wydruk informacji uczestnika z KRS k. 57-61/ 24 września 2018 roku wnioskodawca zwrócił się do uczestniczki o uzgodnienie warunków odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu oraz o ustalenie warunków korzystania z zajmowanego terenu. Pismem z dnia 11 października 2018 roku wnioskodawca zaproponował uczestniczce możliwość korzystania z zajmowanego terenu przez spółkę miesięczną opłatę w wysokości 900,00 zł dla każdoczesnego właściciela oraz odszkodowanie za 10-letni okres użytkowania gruntu bez wymaganej prawnie umowy w kwocie 108.000,00 zł. W odpowiedzi na pisma wnioskodawcy uczestniczka dnia 18 października 2018 r. wskazała, iż na działce (...) w R. gm. L. zlokalizowany jest odcinek gazociągu średniego ciśnienia dn 40 PE wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę dnia 20 kwietnia 1993 r. wydaną przez Urząd Rejonowy w L. na rzecz (...) Komitetu (...) . Nadto pismem z dnia 13 listopada 2018 r. uczestniczka wskazała, iż w ocenie Spółki brak jest podstaw do uznania roszczenia wnioskodawcy. Na rozprawie w dniu 08 maja 2019 r. uczestniczka zaproponowała wnioskodawcy jednorazowe wynagrodzenie za służebność w kwocie 344 zł, na co wnioskodawca nie wyraził zgody. /dowód: korespondencja między stronami k. 27-33, oświadczenie pełnomocnika uczestnika – k. 100/ Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu pasem o szerokości 3 metrów po działce nr (...) położonej w R. , będącej własnością wnioskodawcy wynosi 1.928,00 zł. /dowód: opinia biegłego rzeczoznawcy M. M. k. 183-204, odpowiedź na zarzuty do opinii k. 238/ Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dowodów z dokumentów, opinii biegłych sądowych: geodety Z. S. , która to opinia nie była kwestionowana przez żadną ze stron, opinii biegłego do spraw gazownictwa A. W. , który w oparciu o przepisy rozporządzeń podanych w opinii /k. 1304 – 1307/ rzeczowo i przekonywująco wskazał dlaczego służebność przesyłu winna mieć szerokość 3 m. Tę opinię niezakwestionowaną skutecznie przez uczestniczkę potwierdził w całości świadek zgłoszony przez (...) Spółkę (...) spółkę z.o.o. - J. M. – pracownik uczestniczki, który zeznał: „pas gazociągu ze strefą ochronną powinien mieć szerokość 3 m. po 1,5 m. od osi gazociągu. Taką strefę mają gazociągi wybudowane przed 2005 rokiem” /k. 102/2, 01:56:38/, opinii biegłego rzeczoznawcy M. M. /k. 183 – 200, 223 – 224/, która w sposób jasny i przekonywujący dokonała wyceny wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Uczestniczka po wyjaśnieniach biegłej /k. 223 – 224/ tej opinii nie kwestionowała. Przeprowadzone w sprawie opinie biegłych były spójne, rzeczowe i stanowcze dlatego były one podstawą ustaleń sądu. Sąd odmówił wiary twierdzeniom uczestniczki, w których podnosiła, że poprzednik prawny wnioskodawcy wyraził zgodę na budowę i eksploatację urządzeń przesyłowych – przeczy temu w sposób jednoznaczny dokumentacja z okresu budowy urządzeń przesyłowych przedstawiona przez samą uczestniczkę /k. 62 – 70/ jak i akta Urzędu Rejonowego w L. (...) .II. (...) -10-16/93 /k. 1 – 39, 59, 315, 449 – 497/ - w której takiej zgody nie ma ani od wnioskodawcy, ani od jego rodziców A. i L. G. , ani od ich poprzedników J. i H. T. zam. (...) . Przeczą temu również zeznania świadków A. G. i L. G. , którym sąd w pełni dał wiarę, gdyż zeznania te korespondowały z powołaną dokumentacją. Zeznania świadka M. B. : „jestem prawie pewien, że z każdym właścicielem spotkałem się na gruncie (…) miałem tylko zgody ustne, nie miałem do czynienia ze zgodami pisemnymi” /k. 102/ „weryfikacja właściciela działki odbywała się przez wywiad sąsiedzki i informacje od (...) . Nie weryfikowałem tego w księgach wieczystych” /k. 101/2, 01:28:45/ - również w żaden sposób nie mogą być podstawą ustaleń, że poprzednicy prawni wnioskodawcy wyrazili taką zgodę. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 305 2 § 2 k.c. jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. , właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Stosownie zaś do treści art. 305 1 k.c. służebność przesyłu to prawo, które może obciążać nieruchomość na rzecz przedsiębiorcy, którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. , polegające na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. W sprawie niesporne jest, że na nieruchomości wnioskodawcy stanowiącą działkę nr (...) znajduje się odcinek gazociągu średniego ciśnienia dn 40 PE wybudowane w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 20 kwietnia 1993 roku stanowiący własność uczestniczki. Niespornym również było, że uczestniczka i jej poprzednik prawny wykorzystywali i wykorzystują aktualnie przedmiotowy odcinek gazociągu średniego ciśnienia dn 40 PE do przesyłu gazu od 29 września 1994 roku , dlatego posiadanie uczestniczki oraz jego poprzedników prawnych przedmiotowego odcinka uznać należało za posiadanie nieprzerwane do chwili obecnej. Uczestniczka domagała się oddalenia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu z tego względu, że zdaniem uczestniczki nabyła ona służebność gruntową przesyłu w drodze zasiedzenia, co powoduje, że żądanie ustanowienia służebności byłoby nieuzasadnione. W pierwszej kolejności zatem konieczne jest zbadanie zgłoszonego zarzutu zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu. Zgodnie z treścią art. 192 k.c. służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Zawarte w zd. 2 art. 292 k.c. odesłanie do przepisów o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie pozwala na stosowanie do zasiedzenia służebności gruntowej przepisów o nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie jedynie "odpowiednio". Znajdują natomiast odpowiednie zastosowanie przepisy o nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie dotyczące terminów posiadania w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza ( art. 172 § 1 i 2 k.c. ) odpowiedniego stosowania przepisów o biegu przedawnienia roszczeń ( art. 175 k.c. ) i możliwości doliczenia posiadania poprzednika ( art. 176 k.c. ). Zasadniczą przesłanką zasiedzenia służebności gruntowej jest zatem istnienie trwałego i widocznego urządzenia umożliwiającego wykonywanie służebności danego rodzaju, które co do zasady powinno być wykonane przez posiadacza służebności. Posiadania prowadzącego do nabycia służebności gruntowej w drodze zasiedzenia nie należy utożsamiać z posiadaniem prowadzącym do nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości. Należy mieć na uwadze okoliczność, że przy ocenie poosiadania prowadzącego do zasiedzenia służebności gruntowej chodzi o faktyczne korzystanie z gruntu w takim zakresie i w taki sposób, w jaki czyniłaby to osoba, której przysługuje służebność. Władanie w zakresie służebności gruntowej kwalifikuje się zaś jako posiadanie zależne ( art. 336 k.c. ), z tym że musi być ono wykonywane dla siebie (postanowienie SN z 28.04.2010 rok, III CSK 211/09 Lex nr 686065). Oznacza to, że posiadanie to powinno być determinowane władaniem rzeczą we własnym imieniu w takim zakresie, jak to czyni uprawniony z prawa służebności. Służebność gruntowa jest bowiem prawem na rzeczy cudzej. Posiadanie prowadzące do nabycia służebności gruntowej w drodze zasiedzenia ma też inny zakres niż posiadanie prowadzące do nabycia przez zasiedzenie własności. Posiadanie służebności nie musi być wykonywane w sposób ciągły lecz stosownie do potrzeb (postanowienie SN 2006-10-04 II CSK 119/06 Lex nr 447190). Istnienie posiadania prowadzącego do zasiedzenia służebności gruntowej powinno być na zasadach ogólnych ( art. 6 k.c. ) wykazane przez podmiot powołujący się na zasiedzenie służebności (postanowienie SN z dnia 16.01.2009 rok, III CSK 230/08, Lex nr 577190). Na tym podmiocie spoczywa również ciężar wykazania, że posiadanie służebności polegające na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia znajdującego się na cudzej nieruchomości, trwa przez okres wymagany do zasiedzenia. Odnośnie okresów zasiedzenia wskazać trzeba, że - przy założeniu złej wiary - w przypadku zasiedzenia, które nastąpiło przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 29 lipca 1990 roku ( 1 października 1990 roku) ma zastosowanie 20 - letni okres posiadania przewidziany w art. 172 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed tą datą (postanowienie SN z dnia 2 września 1993 roku II CRN 89/93). W sytuacji, gdy zasiedzenie nie nastąpiło przed tą datą począwszy od dnia 1 października 1990 roku zastosowanie ma 30 - letni termin zasiedzenia. W przypadku dobrej wiary terminy te są odpowiednio o 10 lat krótsze. Przy ocenie czy zachodzą warunki do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia należy wskazać, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu posiadacza, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą jakie faktycznie wykonuje (orzeczenie z 7 maja 1971 roku I CR 302/71, NP. 4/73 str. 580). Dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. O tym, czy nieruchomość posiada się w złej czy w dobrej wierze decyduje stan świadomości w momencie obejmowania nieruchomości (wyrok SN z 5 stycznia 2011 roku III CSK 72/10 G. Prawna P TPwF (...) Lex 598). Rozstrzygając zatem czy uzyskanie posiadania służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu nastąpiło w złej wierze należy mieć na względzie całokształt okoliczności poprzedzających i towarzyszących uzyskaniu posiadania służebności. Domniemanie dobrej wiary jest obalone, gdy z całokształtu okoliczności wynika, że przedsiębiorca przesyłowy w chwili uzyskania posiadania wiedział lub powinien był wiedzieć przy zachowaniu należytej staranności, że do nieruchomości na której zlokalizowane są urządzenia przesyłowe, nie przysługuje mu prawo o treści odpowiadającej służebności przesyłu (uchwała SN z 8 grudnia 2016 roku III CZP 86/16). W uchwale z dnia 7 października 2008 roku III CZP 89/08 SN przesądził, że przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu, tj. wprowadzeniem do k.c. art. 305 1 - 305 4 ustawą z dnia 30 maja 2008 roku (Dz. U. nr 116, poz. 731), która weszła w życie 3 sierpnia 2008 roku dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa. Pogląd ten jest ugruntowany, wcześniej między innymi w wyroku z 8 września 2006 roku SN przyjmował, że służebność gruntowa może być ustanowiona na rzecz przedsiębiorstw zajmujących się przesyłem mediów w tym gazu. Może być także przedmiotem zasiedzenia jeśli takie trwałe i widoczne urządzenie znajdowało się na cudzym gruncie wystarczająco długo. Aktualnie stanowisko to zostało potwierdzone m. in. w orzeczeniach SN z 18 września 2014 roku V CSK 553/13, z 8 września 2016 roku II CSK 822/15, z 16 lutego 2017 roku I CSK 155/16. Uczestniczka nie miała tytułu prawnego do posiadania przedmiotowej służebności gdyż nie dysponowała decyzją zezwalającą na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 roku nr 17, poz. 70 - odpowiednik art. 70 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości -Dz. U. z 1991 roku nr 30, poz. 127 z późn. zm., obecnie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2004 roku nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) na przeprowadzenie na dz. ewid. 22/1 przewodów służących do przesyłania gazu. Tym samym nie wykazane zostało, by uczestniczka bądź jej poprzednik prawny była uprawniona do wybudowania na dz. ewid. 22/1 odcinka gazociągu średniego ciśnienia dn 40 PE oraz do wejścia na przedmiotowy grunt celem dokonywania oględzin, pomiarów, napraw, a wnioskodawca czy jej poprzednik prawny był obowiązany umożliwić mu wstęp i wykonanie niezbędnych czynności w zakresie służebności przesyłu. Uczestniczka nie miała usprawiedliwionej podstawy do przekonania, że przysługuje jej odpowiednie prawo do władania dz. ewid 22/1 w zakresie przysługującej jej ustawowo służebności przesyłu (postanowienie SN z dnia 17 grudnia 2008 I CSK 171/08, postanowienie SN z 8 stycznia 2009 roku I CSK 265/08, wyrok SN z dnia 24 maja 2005 roku V CSK 48/05. Decyzje powołane w odpowiedzi na wniosek nie dawały uczestniczce takiego prawa co zostało przesądzone w literaturze jak i orzecznictwie. Niewątpliwy jest w niniejszej sprawie brak wykazania zgody właściciela oraz jego poprzedników prawnych na ograniczenie prawa własności, co również skutkuje tym, że uczestniczka jest posiadaczem w złej wierze (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17.12.2008 r., T CS 171/08 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28.03.2012 r., V CSK 181/11). Uczestniczka przy obejmowaniu urządzeń przesyłowych gdyby zachowała należytą staranność sprawdziłaby stan prawny nieruchomości po których biegł pas służebności w księgach wieczystych. Księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej / art. 2 u.k.w.h. /i sprawdziłaby czy wszyscy właściciele nieruchomości wyrazili zgodę na bieg służeności przesyłu po swoich nieruchomościach. Przyjmując, że poprzednik prawny uczestniczki objął w dniu 29 września 1994 roku w posiadanie część gruntu należącego aktualnie do wnioskodawcy w zakresie odpowiadającym korzystaniu ze służebności przesyłu w złej wierze, dlatego należało przyjąć, że termin zasiedzenia odnośnie przesyłu gazu upłynąłby dopiero z dniem 29 września 2024 roku. Mając to wszystko na uwadze sąd uznał, że zarzut zasiedzenia służebności przesyłu był nieuzasadniony, a zatem wniosek o ustanowienie służebności przesyłu był w pełni uzasadniony – dlatego orzekł jak w pkt I postanowienia ustalając przebieg i szerokość pasa służebności przesyłu na podstawie opinii biegłego geodety jak i opinii biegłego do spraw gazownictwa. W związku z tym, że ustanowienie służebności następuje za wynagrodzeniem dla właściciela nieruchomości, Sąd zasądził na rzecz wnioskodawcy kwotę 1.928,00 zł wyliczoną przez biegłego sądowego, o czym orzeczono jak w pkt II postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 2 i 3 k.p.c. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzut zasiedzenia zgłoszony przez uczestniczkę nie został uwzględniony. Ponadto ustanowienie służebności przesyłu reguluje sytuację prawną uczestniczki, bowiem stwarza podstawę prawną do korzystania przez uczestniczkę z nieruchomości wnioskodawców, w zakresie ograniczonego prawa rzeczowego . Skoro zatem prawo to jest ustanawiane w interesie przede wszystkim uczestniczki, winna ona ponieść koszty jego ustanowienia. W tej sytuacji sąd zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawców zwrot kwoty 3.020,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 480,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Na kwotę 3 020 zł złożyły się: kwota 2 500 zł wpłacona na koszty opinii biegłych geodety i do spraw gazownictwa /k. 119/, 40 zł opłaty od wniosku, 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy stosownie do § 5 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. W związku z powyższym sąd polecił ściągnąć od uczestniczki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Limanowej kwotę 1.536,54 zł – tytułem wydatków tymczasowo poniesionych ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Wydatki poniesione w sprawie to koszty opinii biegłych: z zakresu gazownictwa – kwota 478,08 zł /k. 156, 158/, biegłego geodety – kwota 1 821,77 zł /k. 171/, biegłej rzeczoznawcy majątkowego – kwota 1 673,19 zł /k. 206 i 209/, 63,50 zł – koszt dojazdu sądu na oględziny w dniu 29 października 2019 roku /k. 150, 152/ - daje to łączną kwotę 4 036,54 zł minus kwota 2 500 zł wpłacona przez wnioskodawcę /k. 119/, daje kwotę 1 536,54 zł. SSR Józefa Czechowska