Sygn. akt V U 310/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2020 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Leżańska Protokolant: st. sekr. sądowy Marcelina Machera po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Funduszu Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na skutek odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 28 lutego 2019 roku sygn.: (...) 1 . oddala odwołanie; 2.przyznaje na rzecz radcy prawnego M. Ż. ze środków Skarbu Państwa -Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 3.600,00 ( trzy tysiące sześćset) złotych, którą podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, skarżącemu J. K. . Sygn. akt VU 310/19 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2019 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w P. stwierdził, iż wnioskodawca J. K. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych Organ rentowy wskazał, że zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 186.864,95 złotych, w tym: - z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od września 2002 roku do stycznia 2005 roku w kwocie 60.997,45 złotych wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 105.965,00 złotych, dodatkową opłatą wymierzoną na podstawie art. 24 ust.1 w związku z art. 32 ustawy w kwocie 3.260,00 złotych ; - z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od sierpnia 2002 roku do stycznia 2005 roku w kwocie 4.740,19 złotych wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 7.665,00 złotych, dodatkową opłatą wymierzoną na podstawie art. 24 ust.1 w związku z art. 32 ustawy w kwocie 530,00 złotych ; - z tytułu składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od sierpnia 2002 roku do stycznia 2005 roku w kwocie 1.410,31 złotych wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 2.267,00 złotych, dodatkową opłatą wymierzoną na podstawie art. 24 ust.1 w związku z art. 32 ustawy w kwocie 30,00 złotych. J. K. w dniu 2 kwietnia 2019 roku odwołał się od tej decyzji i zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie polegające na wydaniu decyzji stwierdzającej, iż jest on dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, podczas gdy należności z tytułu ww. składek, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, uległy przedawnieniu. Mając na uwadze tak skonstruowany zarzut, ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez korektę okresów, z tytułu których naliczone zostały należności z tytułu składek i uwzględnienie zarzutu przedawnienia. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wnosił o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: J. K. prowadził działalność gospodarcza pod nazwą PPHU (...) (...) w W. (okoliczność bezsporna). Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2006 roku, Sąd Rejonowy w Wałbrzychu VI Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość J. K. , prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą PPHU (...) (...) w W. , obejmującą likwidację majątku (dowód: postanowienie z dnia 12 kwietnia 2006 roku akta ZUS). W dniu 9 czerwca 2006 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wystawił przeciwko skarżącemu tytuły wykonawcze: nr (...) , obejmujący kwotę 61.530,90 złotych wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, nr (...) obejmujący kwotę 3.260,00złotych wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, nr (...) , obejmujący kwotę 4.741,80 złotych wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, (...) (...) , obejmujący kwotę 530,00złotych wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, (...) (...) , obejmujący kwotę 1.397,60 złotych wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, (...) (...) , obejmujący kwotę 30,00 złotych wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (dowód: tytuły wykonawcze akta ZUS). W dniu 19 czerwca 2006 roku organ rentowy w związku z ogłoszeniem upadłości skarżącego dokonał zgłoszenia wierzytelności z tytułu: - składek na ubezpieczenie społeczne pracowników za okres: od września 2002 roku do maja 2005 roku , września 2003 roku, grudnia 2003 roku –stycznia 2005 roku w kwocie 61.530,87 złotych, odsetek 15.260,70 złotych oraz 7.655,00 złotych, opłaty dodatkowej -3.260,00 złotych oraz kosztów upomnienia -70,40 złotych; - składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników za okres: wrzesień 2002 roku, październik – listopad 2002 roku, luty 2003 roku, lipiec 2003 roku, grudzień 2003 roku –styczeń 2005 roku w kwocie 4.741,76 złotych, odsetek - 597,20 złotych oraz 588,00 złotych, opłaty dodatkowej -530,00 złotych; - na Fundusz Pracy oraz FGŚP za okres: grudzień 2002 roku, luty 2003 roku, grudzień 2003 roku –styczeń 2005 roku w kwocie 1.397,58 złotych, odsetek – 142,90 złotych oraz 169,00 złotych, opłaty dodatkowej -30,00 złotych (dowód: zgłoszenie wierzytelności akta ZUS). Postanowieniem z dnia 31.10.2007 roku, Sąd Rejonowy w Wałbrzychu VI Wydział Gospodarczy stwierdził zakończenie postepowania upadłościowego J. K. prowadzącego dzielność pod nazwą (...) w W. , postanowienie uprawomocniło się w dniu 6 grudnia 2007 roku (dowód: postanowienie z dnia 31.10.2007 r. sygn. akt VI GUp 8/06 akt ZUS-teczka oraz k-16, pismo Sądu Rejonowego w Wałbrzychu k-86). W dniu 10 stycznia 2014 roku, skarżący złożył do ZUS wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za okres: 11/2001-02/2002 roku (dowód: pismo skarżącego akta ZUS). W dniu 28.10.2014 roku organ rentowy wydał decyzję nr (...) , mocą której określił, iż według stanu na dzień 10 stycznia 2014 roku umorzeniu będą podlegały należności z tytułu składek na: składek na ubezpieczenie społeczne pracowników za okres: od września –października 2002 roku, grudnia 2002 roku do maja 2003 roku, września 2003 roku, grudnia 2003 roku –stycznia 2005 roku w kwocie 17.969,87 złotych, w tym składek- 8.081,14 złotych, odsetek 9.757,93 złotych, opłaty dodatkowej -78,00 złotych oraz kosztów upomnienia -52,80 złotych; - składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników za okres: wrzesień –październik 2002 roku, luty 2003 roku, grudzień 2003 roku –styczeń 2005 roku w kwocie 4.544,70 złotych, w tym składek-2.092,77 złotych, odsetek – 2.450,93 złote oraz opłaty dodatkowej -1,00 złotych; - na Fundusz Pracy za okres: październik 2002 roku, grudzień 2002 roku, luty 2003 roku, grudzień 2003 roku –styczeń 2005 roku w kwocie 1.009,41 złotych, w tym składek -464,78 złotych, odsetek –544,63 złotych. Warunkiem umorzenia należności określał punkt 2 decyzji (dowód: decyzja ZUS, akta ZUS k-15-17). W dniu 7 grudnia 2016 roku organ rentowy wydał decyzje o odmowie umorzenia należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez skarżącego na ubezpieczenia społeczne, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, za okres: (...) (...) /- (...) , (...) , (...)- (...) w łącznej kwocie 17.969,87 złotych, ubezpieczenie zdrowotne za okres: (...) , (...) , (...)- (...) w łącznej kwocie 4.544,70 złotych, Fundusz Pracy za okres: (...) , (...) , (...) , (...)- (...) w łącznej kwocie 1.009, 41 złotych (dowód: decyzja ZUS k-32 akt ZUS). Pismem z dnia 9 stycznia 2019 roku, doręczonym skarżącemu w dniu 24 stycznia 2019 roku, organ rentowy zawiadomił J. K. o wszczęciu z urzędu postepowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na: - ubezpieczenia społeczne za okres od września 2002 roku do stycznia 2005 roku w kwocie 169.55345 złotych, w tym składka: 60.997,45 złotych, odsetki w kwocie 105.296,00 złotych, dodatkowa opłata; 3.260,00 złotych; - ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 12.884,19 złotych, w tym składka: 4.740,19 złotych, odsetki: 614,00 złotych oraz dodatkowa oplata: 530,00 złotych; - Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 3.689,32 złote, w tym składki: 1.410,32 złote, odsetki: 2.249,00 złotych, dodatkowa oplata: 30 złotych (dowód: zawiadomienie i dowód doręczenia k- 18 akt ZUS). Pismem z dnia 1 lutego 2-19 roku, doręczonym skarżącemu w dniu 7 lutego 2019 roku, organ rentowy doręczył J. K. zawiadomienie o zakończeniu postepowania dowodowego (dowód: zawiadomienie akta ZUS). Zaskarżoną decyzją organu rentowego z dnia 28 lutego 2019 roku, doręczoną skarżącemu w dniu 5 marca 2019 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w P. stwierdził, iż wnioskodawca J. K. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych Organ rentowy wskazał, że zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 186.864,95 złotych, w tym: - z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od września 2002 roku do stycznia 2005 roku w kwocie 60.997,45 złotych wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 105.965,00 złotych, dodatkową opłatą wymierzoną na podstawie art. 24 ust.1 w związku z art. 32 ustawy w kwocie 3.260,00 złotych ; - z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od sierpnia 2002 roku do stycznia 2005 roku w kwocie 4.740,19 złotych wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 7.665,00 złotych, dodatkową opłatą wymierzoną na podstawie art. 24 ust.1 w związku z art. 32 ustawy w kwocie 530,00 złotych ; - z tytułu składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od sierpnia 2002 roku do stycznia 2005 roku w kwocie 1.410,31 złotych wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 2.267,00 złotych, dodatkową opłatą wymierzoną na podstawie art. 24 ust.1 w związku z art. 32 ustawy w kwocie 30,00 złotych (dowód: decyzja ZUS z potwierdzeniem odbioru akta ZUS). Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje: odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań prawnych należy wskazać, że zasady przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynikają z uregulowań art. 24 ust. 4 w związku z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1778), zwanej dalej ustawą systemową, która przewidywała pierwotnie 5-letni okres przedawnienia. Z dniem 1 stycznia 2003 roku doszło jednak do zmiany przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , albowiem zgodnie z art. 24 ust. 4, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, a bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem (ust. 5b).W myśl uchwały Sądu Najwyższego z 2 lipca 2008 r., II UZP 5/08, dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. , znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych, co oznacza, iż przedawnienie „najstarszych” należności objętych zaskarżoną decyzją nastąpiłoby ewentualnie w miesiącu wrześniu 2012 roku, gdyby nie istotne okoliczności w sprawie, mające wpływ na bieg przedawnienia roszczeń organu rentowego, które zostaną omówieni poniżej. Zauważyć przy tym należy, iż z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378) - zmieniającego treść art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat . Zgodnie z treścią wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2013 roku w sprawie o sygn. akt I UK 613/12 ww. pięcioletni okres przedawnienia stosowany do składek nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 roku nie może upłynąć wcześniej niż z dniem 1 stycznia 2017 roku, zaś wydanie przez organ rentowy decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek lub obowiązek ich opłacenia rozpoczyna zawieszenia biegi terminu przedawnienia składek objętych tą decyzją i stan ten kończy i stan ten kończy się z dniem jej uprawomocnienia. W niniejszej sprawie, dokonując oceny zasadności wniesionego przez J. K. odwołania oraz podniesionego w nim zarzutu przedawnienia należności objętych zaskarżona decyzją, nie można tracić z pola widzenia dwóch istotnych w sprawie okoliczności, a mianowicie prowadzenia wobec skarżącego postępowania upadłościowego oraz postępowania w zakresie umorzenia dochodzonych przez organ rentowy od skarżącego należności. Wszak okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż postanowienie upadłościowe wszczęte wobec skarżącego J. K. w dniu 12 kwietnia 2006 roku zostało zakończone postanowieniem z dnia 31 października 2007 roku, które u prawomocniło się w dniu 6 grudnia 2007 roku , co oznacza, iż bieg przedawnienia należności rozpoczął bieg na nowo od dnia 7 grudnia 2007 roku. Zgodnie bowiem z treścią art.24 ust. 5c. ogłoszenie upadłości przerywa bieg terminu przedawnienia. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu. Przerwanie biegu przedawnienia ma ten skutek, że po ustaniu okoliczności powodującej przerwanie biegu przedawnienia, termin przedawnienia biegnie od nowa. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia sprawia zaś, że w terminie przedawnienia nie uwzględnia się, co prawda okresu, w którym bieg przedawnienia był zawieszony, ale uwzględnia się okres przedawnienia, który poprzedzał okres zawieszenia (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2014 r., III AUa 175/14). Podkreślić przy tym należy, iż skutki zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia (przerwanie, zawieszenie), także w zakresie należności za składki na ubezpieczenie, należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2015 r., III AUa 306/14). Przepis art. 24 ust
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.