WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący sędzia Ewa Taberska Protokolant: prot. sąd. Katarzyna Szymanek przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto w Poznaniu Tomasza Jasińskiego po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2020r. sprawy K. W. oskarżonej o czyn z art. 157 § 1 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2019r. sygn. akt VIII K 361/17
- Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 66 § 1 kk w zw. z art. 67 § 1 kk warunkowo umarza postępowanie karne w stosunku do oskarżonej K. W. o czyn z art. 157 § 1 k.k. przypisany oskarżonej w punkcie 1 na okres 2 (dwóch) lat tytułem próby.
- Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie.
- Zasądza od oskarżonej na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 840 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.
- Zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa wydatki sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 złotych, oraz wymierza jej opłatę za obie instancje w kwocie 100 złotych. Ewa Taberska UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 270/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego Poznań –Stare Miasto w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII K 361/17 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty X XXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXX XXXXXX 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty X XXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXX XXXXX 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu XXXXXX XXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu XXXXX XXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1 Apelujący w wywiedzionym środku zaskarżenia podniósł zarzut obrazy przepisu w postaci art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. poprzez pominięcie w opisie czynu przypisanego oskarżonej wszystkich niezbędnych elementów jej zachowania, należących do ustawowych znamion czynu zabronionego, wypełniającego dyspozycję art. 157 § 1 k.k. , a mianowicie formy zamiaru oskarżonej w zakresie spowodowania u pokrzywdzonego obrażeń ciała – co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego, zdaniem obrońcy, skazania oskarżonej za popełnienie ww. czynu, którego opis zawarty w części dyspozytywnej wyroku nie zawierał ustawowych znamion czynu zabronionego, polegającego na umyślnym spowodowaniu obrażeń ciała. Obrońca oskarżonej zarzucił Sądowi I instancji popełnienie błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegający na nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd I instancji, że oskarżona działała z zamiarem co najmniej ewentualnym popełnienia czynu zabronionego z art. 157 § 1 k.k. , podczas gdy oskarżona nie miała zamiaru doprowadzenia do powstania tych następstw w postaci perforacji błony bębenkowej, bowiem nie chciała uderzyć pokrzywdzonego w ucho, a do uszkodzenia błony bębenkowej doszło na skutek wykonania uniku przez pokrzywdzonego, co w efekcie skutkowało zdaniem obrony naruszeniem art. 399 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie zmiany kwalifikacji prawnej czynu opisanego pierwotnie jako art. 157 §1 k.k. na czyn z art. 157§ 3 k.k. , tj. nieumyślną postać występku z art. 157 § 1 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego co do tego, iż oskarżona działała w sposób umyślny, z zamiarem ewentualnym . Niewątpliwie jest tak, jak wyjaśnił Sąd I instancji, że oskarżona, która jest osobą dorosłą, doświadczoną życiowo i racjonalnie myślącą matką trojga dzieci, zadając pokrzywdzonemu uderzenie musiała liczyć się z tym, że w wyniku jej zachowania pokrzywdzony może doznać jakichkolwiek obrażeń ciała. Rację ma również Sąd Rejonowy, wskazując, iż ww. zachowanie oskarżonej świadczy o tym, że oskarżona stosując przemoc fizyczną w postaci uderzenia pokrzywdzonego otwartą ręką w okolice ucha, czy twarzy godziła się z tym, że może zrobić nawet niewielką krzywdę D. W. . Istotnie, jak podał Sąd Rejonowy, K. W. nawet jeśli nie zamierzała spowodować u pokrzywdzonego określonych obrażeń , to jednak z powodu złości chciała zadać mu ból i w tym celu zamachnęła się, żeby go spoliczkować. Nawiązując do zarzutu obrońcy naruszenia przez Sąd I instancji art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. , wskazać należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego (patrz wyrok SN z dnia 13 stycznia 2011 r., II KK 188/10, Prok. i Pr.-wkł. 2011)6/14) podnosi się potrzebę określenia w wyroku skazującym zarówno tego, czy czyn popełniono umyślnie, czy też nieumyślnie, a w razie umyślności postaci zamiaru, z jakim sprawca działał, z tym jednak, że od dawna przyjmuje się również, iż na zamiar sprawcy może też wskazywać opisany w przypisanym czynie sposób jego działania, np. kilkakrotne uderzenie, znaczna siła ciosu w określone miejsce czy rodzaj użytego narzędzia (wyrok SN z dnia 13 stycznia 2011 r., II KK 188/10, Legalis el.). Mając na względzie wszystkie powyższe rozważania, Sąd Okręgowy uznał, iż opis czynu wskazuje, choć nie wprost, że oskarżona działała z zamiarem co najmniej ewentualnym spowodowania u pokrzywdzonego obrażeń ciała („uderzenie D. W. otwartą dłonią w okolice małżowiny usznej”) i dlatego w tej części nieużycie przez Sąd I instancji sformułowania, iż „oskarżona przewidywała, iż swoim zachowaniem może doprowadzić do powstania u pokrzywdzonego obrażeń ciała w postaci perforacji bębenka i godziła się na to ”, nie jest naruszeniem art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. , które miałoby wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Istniejące w zaskarżonym wyroku ustalenia co do zamiaru z jakim działała oskarżona pozwalały na przypisanie oskarżonej przestępstwa określonego a art. 157 § 1 k.k. , nie pozwalały jednak na przypisanie oskarżonej przestępstwa z art. 157§ 3 k.k. W sprawie nie doszło więc do naruszenia art. 399 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie zmiany kwalifikacji prawnej czynu opisanego pierwotnie jako art. 157 §1 k.k. na czyn z art. 157§ 3 k.k. Wniosek
- Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu.
- Ewentualny wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonej na art. 157§ 3 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia wniosków z uwagi na niezasadność zarzutów. Lp. Zarzut 2 Z ostrożności procesowej obrońca oskarżonej podniósł zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonej kary. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Biorąc pod uwagę realia niniejszej sprawy, Sąd Odwoławczy stoi na stanowisku, że w uzasadnionych przypadkach, można osiągnąć cel postępowania karnego i nauczyć sprawcę poszanowania i respektowania ustalonego porządku prawnego pomimo braku ukarania sprawcy zwłaszcza w sytuacjach, gdy już samo postępowanie karne prowadzone w stosunku do sprawcy, mogło być dla niego dostateczną karą, co w ocenie Sądu Odwoławczego miało miejsce w niniejszej sprawie. Dokonana przez Sąd Okręgowy analiza wszystkich okoliczności niniejszej sprawy skutkowała uznaniem, iż zarówno stopień winy oskarżonej, jak i stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez nią czynu nie są znaczne. Stopień ten umniejszony pozostaje faktem, iż tłem zdarzenia pozostawał konflikt małżeński, w ramach którego strony czyniły sobie wzajemne złośliwości, zaś pokrzywdzony nie pozostawał przy tym bierny. Rozważając więc możliwość zastosowania wobec oskarżonej środka probacji określonego w art. 66 § 1 k.k. , a więc analizując stopień jej winy i społecznej szkodliwości popełnionego czynu, postawy oskarżonej, właściwości i warunków osobistych oraz dotychczasowego sposobu życia (w tym uprzednią niekaralność) Sąd doszedł do przekonania o celowości zastosowania wobec K. W. przewidzianej w tym artykule instytucji probacyjnej. Należy bowiem zauważyć, że istotą warunkowego umorzenia postępowania jest likwidacja konfliktu wywołanego przestępstwem . Instytucja ta znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie nie ma potrzeby doprowadzenia do wyroku skazującego. Podstawowym zatem jej celem jest cel wychowawczy, którego spełnienie oceniane jest poprzez sprawdzenie funkcjonowania sprawcy w okresie próby. Jest to szansa dana sprawcy, by pomyślnym upływem okresu próby udowodnił, że zrozumiał naganność swego postępowania i tym samym dał gwarancję akceptowania w przyszłości obowiązujących norm prawnych. Zastosowanie tego typu instytucji obwarowane jest jednak szeregiem warunków, które oskarżona spełniła. Przypisany K. W. występek miał charakter incydentalny, o czym świadczy jej uprzednia niekaralność oraz ustabilizowany tryb życia. Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego oświadczył, że proces rozwodowy stron postępowania jest w toku i zmierza ku końcowi. Pozew o rozwód jest natomiast wniesiony z orzeczeniem winy obu stron, zaś strony nie zamieszkują razem. Tak więc warunkowe umorzenie postępowania, będąc wyrazem uznania winy oskarżonej i napiętnowania bezprawnego działania, jednocześnie realizuje słuszny interes procesowy stron postępowania. Wyznaczenie okresu próby daje pokrzywdzonemu poczucie bezpieczeństwa i pozwoli sprawdzić przestrzeganie przez oskarżoną norm prawnych. Z drugiej strony wybranie środka probacji zamiast orzekania kary umożliwi oskarżonej normalne funkcjonowanie w społeczeństwie, także w obrocie gospodarczym. Dlatego też Sąd Okręgowy na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 66 §1 i 2 k.k. i art. 67 §1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej K. W. o przypisany jej czyn z art. 157 §1 k.k. na okres dwóch lat próby, uznając, że okres ten pozwoli na dostateczne zweryfikowanie postawionej wobec oskarżonej pozytywnej prognozy kryminologicznej (punkt 1 sentencji wyroku). Wniosek Ewentualny wniosek o warunkowe umorzenie postępowania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania okazał się zasadny z przyczyn szczegółowo opisanych powyżej.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok w części co do sprawstwa i winy oskarżonej K. W. w zakresie przypisanego jej w wyroku czynu. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Podniesione przez obrońcę argumenty w żaden sposób nie podważają racjonalności toku rozumowania Sądu meriti, który doprowadził tenże Sąd do konkluzji, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sprawstwo i wina K. M. - W. w zakresie przypisanego jej czynu nie budzi wątpliwości. W realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły również podstawy wskazane w art. 439, 440 i 455 k.p.k. , uzasadniające zmianę lub uchylenie wyroku poza granicami zarzutów i wniosków apelacji. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Orzeczenie o karze orzeczonej wobec oskarżonej K. W. zawarte w punkcie 1 wyroku. Zwięźle o powodach zmiany Motywy zmiany wyroku w ww. zakresie przedstawione zostały powyżej (punkt 3.2 tabeli uzasadnienia). 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 4.
- XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 W punkcie 3 wyroku na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. i § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) zasądzono od oskarżonej K. W. na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze w kwocie 840 złotych.
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 4 Na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 629 k.p.k. Sąd Odwoławczy zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów procesu za postępowanie odwoławcze. W ich skład wchodzi ryczałt za doręczenia w kwocie 20 złotych orzeczony na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 663) oraz opłata za obie instancje w kwocie 100 zł wymierzona na podstawie art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tj. Dz. U. z 1983 r., nr 49, poz. 223, ze zmianami).
- PODPIS Ewa Taberska