WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2Dnia 14 sierpnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodnicząca: sędzia Ewa Taberska Protokolant: prot. sąd. Patrycja Makuch 3przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań Stare Miasto w Poznaniu – Michała Strzeleckiego po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2020r. sprawy P. P. oskarżonego o czyn z art. 190 § 1 k.k. i art. 226 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 5 marca 2020r. sygn. akt III K 747/18
- utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok.
- zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 złotych, oraz wymierza mu opłatę za drugą instancję w kwocie 120 złotych. Ewa Taberska UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 475/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt III K 747/18 0.11.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.
- Granice zaskarżenia 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.
- Ustalenie faktów 0.12.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty X XXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXX XXXXX 0.12.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty X XXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXX XXXXX Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty X XXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXX XXXXX 0.12.
- Ocena dowodów 0.12.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu XXXXXXX XXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.12.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu XXXXX XXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 13.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1 Zarzuty obrońcy zawarte w punktach 1-2 petitum apelacji stanowiły de facto zarzuty błędnej oceny dowodów. I tak w punkcie 1 obrońca zarzuciła Sądowi I instancji nieprawidłowe jego zdaniem przyznanie waloru wiarygodności zeznaniom świadka P. S. , kiedy to zeznania tego świadka z postępowania przygotowawczego oraz z postępowania sądowego są wedle obrońcy niespójne ze sobą, pewne okoliczności świadek „przypominał” sobie lepiej po roku czasu, co powinno dziwić, biorąc pod uwagę upływ czasu od przedmiotowego zdarzenia. Powyższe, w konsekwencji spowodowało zdaniem obrońcy obrazę przepisów postępowania w postaci art. 7 k.p.k. W dalszej kolejności (punkt 2 petitum apelacji) obrońca oskarżonego zarzuciła Sądowi I instancji pominięcie części zeznań świadka P. S. , z których to wynika, iż nie jest w stanie powiedzieć, czy obawiałby się, iż groźby oskarżonego zostaną spełnione, a nadto nie jest pewny, czy oskarżony wyrządził mu jakąś szkodę umożliwiającą jego ściganie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przed przystąpieniem do analizy wyszczególnionych powyżej zarzutów apelacji należy zauważyć, iż orzeczenie co do faktu popełnienia przez oskarżonego czynu zabronionego wydane w przedmiotowej sprawie jest oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, który został poddany wnikliwej analizie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów ( art. 7 k.p.k. ) oraz z poszanowaniem art. 4 k.p.k. Analiza ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy znajduje odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogom art. 424 § 1 i 2 k.p.k. , co w pełni pozwala na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący, który zmierza do podważenia zasadności rozstrzygnięcia poprzez zakwestionowanie oceny dowodów stanowiących jego podstawę, nie może ograniczyć się do prostego zanegowania jej i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności winny być obdarzone wyłącznie dowody korzystne, czy tez niekorzystne dla oskarżonego. Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie, jakich konkretnych uchybień dopuścił się sąd meriti w kontekście zasad wiedzy - w szczególności logicznego rozumowania - oraz doświadczenia życiowego, oceniając zebrany materiał dowodowy” ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r., II K 180/17, Legalis nr 1668825 ). Apelacja, w której podniesiono zarzut dowolnej oceny dowodów, powinna przedstawiać argumenty uzasadniające tezę, że sposób rozumowania sądu pierwszej instancji jest niezgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, a więc nielogiczny, ewentualnie niezgodny z zasadami wiedzy lub doświadczenia życiowego, tym samym wykraczając poza ramy swobodnej oceny dowodów sformułowanej w art.7 k.p.k. Zaznaczenia jeszcze wymaga, że jeśli Sąd Odwoławczy podziela w pełni dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę dowodów, może zaniechać szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu swojego wyroku do zarzutów apelacji, gdyż byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego sądu (por. wyrok SN z dnia 15 kwietnia 2009 r., III KK 381/08, Lex Nr 512100, postanowienia SN: z dnia 10 października 2007 r., III KK 120/07, Lex Nr 322853, z dnia 2 sierpnia 2006 r., II KK 238/05, Lex Nr 193046). Podstawę wyroku Sądu Rejonowego stanowił całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Wbrew przekonaniu obrońcy Sąd Rejonowy dokonał kompleksowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bez przekraczania swobodnej oceny dowodów oraz jakichkolwiek przepisów procedury. Przekonanie bowiem o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną prawa procesowego, a więc mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy nie miał zastrzeżeń do dokonanej przez Sąd I instancji oceny zeznań świadka P. S. . Jeśli chodzi o zarzut sformułowany w punkcie I petitum apelacji, to Sąd I instancji szczegółowo wyjaśnił, z jakich powodów ocenił zeznania świadka P. S. jako wiarygodne, mimo że świadek dopiero później (na etapie postępowania sądowego) przypomniał sobie szczegółowo przebieg zdarzenia. Sąd Okręgowy w pełni ocenę zeznań tego świadka dokonaną przez Sąd Rejonowy akceptuje i do niej odsyła. Niezasługująca na uwzględnienie okazała się także argumentacja obrońcy, która przekonywała, że świadkowie i pokrzywdzeni będący funkcjonariuszami Służby Więziennej będą starać się solidaryzować z pokrzywdzonymi a nie z oskarżonym. Takie stanowisko było wyrazem przyjętej przez obrońcę strategii obrony, która zdaniem Sądu Okręgowego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd I instancji dokonał oceny dowodów zgromadzonych w sprawie w sposób kompleksowy, w kontekście innych dowodów. Dotyczy to również zeznań świadka P. S. . Za niemający znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okazał się argument obrońcy sprowadzający się do stwierdzenia, że Sąd pominął część zeznań świadka P. S. , z których wynika, że świadek ten nie jest w stanie powiedzieć, czy obawiałby się, że groźby oskarżonego zostaną spełnione, a nadto nie jest pewny, czy oskarżony wyrządził mu jakąś szkodę umożliwiającą ściganie go. Ww. twierdzenia świadka są bowiem irrelewantne z punktu widzenia znamion przestępstwa, które w zaskarżonym wyroku zostało przypisane oskarżonemu wobec P. S. ( art. 226§ 1 k.k. ). Wniosek Uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia wniosku z uwagi na niezasadność zarzutów. Lp. Zarzut 1 W punkcie 3 obrońca wytknęła Sądowi Rejonowemu niezasadne przyjęcie (błąd w ustaleniach faktycznych) , iż pokrzywdzeni mogli odczuwać uzasadnioną obawę, iż groźby wypowiedziane przez oskarżonego zostaną spełnione, kiedy to oskarżony był osobą pozbawioną wolności, zakutą w kajdanki, nie znał personaliów osób funkcjonariuszy 0 pokrzywdzonych, ich imienia, nazwiska, adresu zamieszkania itd., a więc realnie nie miał żadnej możliwości spełnienia swoich gróźb nawet po opuszczeniu Aresztu śledczego. Powyższe w konsekwencji spowodowało zdaniem obrońcy oskarżonego obrazę przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. art. 190 § 1 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Powyższe zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Nieprzekonująca okazała się argumentacja obrońcy, iż błędnie Sąd I instancji przyjął, że „pokrzywdzeni mogli odczuwać uzasadnioną obawę, iż groźby wypowiedziane przez oskarżonego zostaną spełnione ”, mimo iż jak podkreśliła obrońca, oskarżony był osobą pozbawioną wolności, zakutą w kajdanki, nie znał personaliów osób funkcjonariuszy (pokrzywdzonych), ich imienia, nazwiska, adresu zamieszkania itp. Po pierwsze, jak Sąd Rejonowy w oparciu o prawidłowo oceniony materiał dowodowy ustalił, oskarżony kierował groźby popełnienia przestępstwa na szkodę życia i zdrowia R. N. (nie zaś pozostałych pokrzywdzonych). Powyższa argumentacja obrońcy dotycząca rzekomej nieznajomości personaliów pokrzywdzonego R. N. przez oskarżonego również okazała się chybiona, szczególnie, biorąc pod uwagę konflikt P. P. z R. N. . Jak bowiem prawidłowo nie uszło uwadze Sądu Rejonowego, iż w Sądzie Rejonowym Poznań-Stare Miasto w Poznaniu toczy się sprawa sygn. akt VIII K 218/18 przeciwko oskarżonemu o popełnienie przestępstwa z art. 226 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na szkodę R. N. . Nawet zresztą, gdyby faktycznie oskarżony nie znał personaliów pokrzywdzonego R. N. , to i tak w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał, który został prawidłowo zinterpretowany przez Sąd Rejonowy, nie ma przeszkód do przypisania pokrzywdzonemu czynu z art. 190 § 1 k.k. na szkodę R. N. . Jak bowiem trafnie wyjaśnił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wypowiadanie przez P. P. słów w stosunku do R. N. „ zabiję cię ”, „ znajdę cię , zajebie cię ” z całą pewnością wypełniło znamiona przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. , były to bowiem groźby popełnienia przestępstwa na szkodę zdrowia i życia R. N. . Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, każdy przeciętny człowiek w ustalonych okolicznościach obawiałby się spełnienia tych gróźb, tym bardziej, że groźby te kierowała osoba pozbawiona wolności za popełnienie przestępstw, na terenie aresztu śledczego, z chęci zemsty, co świadczy o wysokim stopniu zdemoralizowania sprawcy, a to przekłada się na podniesienie stopnia realności spełnienia tych gróźb w przyszłości. Argumentacja obrońcy dotycząca zarzutu z punktu III petitum apelacji stanowiła jedynie bezzasadną polemikę z ustaleniami Sądu meriti poczynionymi w oparciu o prawidłowo oceniony materiał dowodowy, tym samym nie zasługiwała ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, w sprawie nie doszło również do naruszenia przez Sąd I instancji prawa przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. art. 190 § 1 k.k. Wniosek Uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia wniosku z uwagi na niezasadność zarzutu.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Z uwagi na fakt skierowania apelacji przeciwko całemu wyrokowi Sąd Okręgowy zobligowany był do zbadania kwestii orzeczenia o karze. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną) (por. wyrok Sądu Najwyższego z 22 października 2007 r, sygn. Akt SNO 75/07). O „rażącej niewspółmierności kary” w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k . nie można mówić w sytuacji, gdy Sąd wymierzając karę, uwzględnił wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami jej wymiaru, czyli wówczas, kiedy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego ustawową, wynikającą z reguł zawartych w art. 53 § 1 k.k . , zasadę sądowego wymiaru kary, nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się utrzymać w kontekście wymagań wynikających z ustawowych dyrektyw determinujących wymiar kary. Należy podkreślić, iż niewspółmierność kary zachodzi wtedy, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzonych za przypisane przestępstwo, nie odzwierciedla należycie całego bezprawia popełnionych czynów i nie spełnia celów kary. Należy mieć na uwadze, że nie chodzi tu o każdą ewentualną różnicę, co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczą, że kara wymierzona jawi się jako kara rażąco niewspółmierna, a więc nie dającą się zaakceptować. Sąd Okręgowy pozytywnie ocenił orzeczoną wobec oskarżonego karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu Odwoławczego stanowi ona sankcję sprawiedliwą, w pełni odpowiadającą dyrektywom wymiaru kary określonym w art. 53 § 1 i 2 k.k. Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu ww. sankcję nie przekraczając granic przewidzianych przez ustawę, dostosował dolegliwość do stopnia winy, uwzględnił stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu, a także poszczególne okoliczności łagodzące i obciążające oskarżonego, wziął pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze jakie sankcje te mają osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, iż orzeczona wobec oskarżonego kara stanowi sankcję adekwatną do stopnia zawinienia P. P. , strony podmiotowej przypisanego mu czynu, stopnia jego społecznej szkodliwości, postawy oskarżonego oraz sytuacji majątkowej. Podsumowując, orzeczona kara nie może być uznana za niewspółmiernie surową i to w dodatku w stopniu rażącym. Prawidłowe, adekwatne i zgodne z prawem okazało się również zasądzenie od oskarżonego na rzecz P. S. i R. N. zadośćuczynienie po 200 zł na rzecz każdego z pokrzywdzonych.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.
- Przedmiot utrzymania w mocy 0.1 Całość rozstrzygnięcia. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Powodem utrzymania wyroku w mocy była niezasadność zarzutów apelacji dotyczących błędnej oceny dowodów, błędów w ustaleniach faktycznych oraz naruszenia prawa materialnego w zakresie błędnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu. Podniesione przez obrońcę argumenty w żaden sposób nie podważają racjonalności toku rozumowania Sądu meriti, który doprowadził tenże Sąd do konkluzji, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sprawstwo i wina P. P. w zakresie przypisanego mu czynu nie budzi wątpliwości. 0.15.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.
- Przedmiot i zakres zmiany 0.0.1XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Zwięźle o powodach zmiany XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 4.
- XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności XXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy obciążył oskarżonego wydatkami za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 zł (ryczałt za doręczenia w postępowaniu odwoławczym) oraz na podstawie art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23 czerwca 1973 r. (Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223) wymierzył mu opłatę za II instancję w kwocie 120 zł.
- PODPIS Ewa Taberska