Sad powszechny, I C 1836/19

Sygn. akt I C 1836/19 WYROK WSTĘPNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2020 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Izabela Kosińska – Szota Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Schick po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2020 roku w Kłodzku sprawy z powództwa K. S. przeciwko Gminie P. o zapłatę 25 000 zł uznaje roszczenie powódki za usprawiedliwione co do zasady. (...) UZASADNIENIE Powódka K. S. wniosła o zasądzenie od pozwanej Gminy P. kwoty 3 489,49 zł tytułem odszkodowania i kwoty 21 510,51 zł tytułem zadośćuczynienia wraz odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 24 stycznia 2019 roku oraz o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Powódka podała, że 3 stycznia 2019 roku upadła na nieośnieżonym i oblodzonym chodniku przy alei (...) w P. , w wyniku czego doznała urazu w postaci złamania nasady dalszej kości łokciowej i promieniowej. Powódka podała, że pozwana ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. (delikt władzy publicznej) i art. 5 ust.1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach . Pozwana Gmina P. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu wg norm przepisanych podnosząc, że pozwana nie ponosi odpowiedzialności co do zasady, ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości m.in. poprzez uprzątnięcie śniegu lodu z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. W piśmie z dnia 8 lutego 2020 r. powódka podniosła m. in., że strona pozwana nie wykazała, by chodnik bezpośrednio graniczył z inna nieruchomością, ponieważ jest oddzielony od innych działek pasem zieleni i powołała inne podstawy odpowiedzialności pozwanej jako art.416 k.c. ewentualnie art.427 k.c. , czy 429 k.c. do 431 k.c. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 3 stycznia 2019 r. rano powódka K. S. szła chodnikiem położonym wzdłuż alei (...) w P. . Droga – al. (...) . Z naprzeciwka tym samym chodnikiem szła E. P. . Chodnik był w tym dniu był śliski, bo śnieg topniał i następnie przymarzł, nie był niczym posypany, ponadto chodnik był nierówny, z dziurami, brakującymi płytami chodnikowymi. Na wysokości garaży powódka upadła. Dowód: zeznania świadka A. W. – k.82 i 100, zeznania świadka E. P. – k.82 i 100 verte, oględziny – k.80 – 82, zdjęcia – k.10 – 11, 43, zeznania powódki – k.101 verte Al. (...) w P. stanowi działkę nr (...) stanowiąca własność Gminy P. . Od nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) stanowiącą współwłasność właścicieli garaży chodnik był oddzielony pasem zieleni. Dowód: wypis z rejestru gruntów – k.31, kopia mapy ewidencyjnej – k.160, 163, zdjęcie satelitarne – k.61, odpis księgi wieczystej (...) – k.99B, odpis księgi wieczystej (...) – k.121 - 1214 Strona pozwana (...) Sp. z o.o. w dniu 16 stycznia 2019 r. zawarły umowę dotycząca wykonywania usług z zakresu gospodarki komunalnej w P. (utrzymanie i oczyszczanie ulic i chodników). (...) sp. z o.o. obowiązana była do utrzymania chodnika w okresie letnim i zimowym na powierzchni 439 m 2 Dowód: umowa nr (...) – k.126 - 152 , zeznania przedstawiciela strony pozwanej M. J. – k.115 Za kontrolę odśnieżania czy czystości w pozwanej gminie odpowiedzialna jest Straż Miejska. W dacie zdarzenia zatrudnionych było 3 strażników miejskich. Dowód: zeznania przedstawiciela strony pozwanej M. J. – k.115 Powódka zgłosiła szkodę stronie pozwanej pismem z dnia 15 stycznia 2019 r. powołując jako podstawę odpowiedzialności art.5 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art.415 k.c. i wskazała, że przyczyną jej wypadku był nieodśnieżony chodnik, który był oblodzony i nieposypany żadnym środkiem zwiększającym przyczepność. Strona pozwana w odpowiedzi podniosła, że zgodnie z § 3 umowy nr (...) z dnia 16 stycznia 2019 r. Miejski Zakład (...) Sp. z o.o. ponosi pełną odpowiedzialność za wykonywanie usługi oraz zobowiązuje się do pokrycia wszelkich szkód osób trzecich wynikłych z niewykonania lub nienależytego wykonania powierzonych czynności, a nadto zimowe utrzymanie chodnika, na którym doszło do zdarzenia, należy do zadań Spółki zgodnie z załącznikiem nr 2 do powołanej umowy. Miejski Zakład (...) Sp. z o.o. poinformował powódkę, że zdarzenie z dnia 3 stycznia z udziałem powódki wydarzyło się w miejscu, za które (...) Sp. z o.o. nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ ta część chodnika położona jest bezpośrednio przy garażach i drodze do nich i umowa dot. Letniego i zimowego utrzymania dróg i chodników zawarta z Gminą P. nie obejmuje tego odcinka chodnie. Dowód: pismo powódki z dnia 15.01.2019 r. – k.24 – 26, pismo strony pozwanej z 28.01.2019 r. – k.29, pismo (...) w P. z dnia 26.04.2019 r. – k.30 Chodnik został przebudowany już po upadku powódki i został przeprowadzony remont drogi i chodnika. Okoliczność bezsporna W wyniku przebudowy drogi i chodnika przy al. (...) w P. zmienił się przebieg krawędzi chodnika zarówno od strony drogi, jak i z drugiej strony chodnika. Dowód: zdjęcia k.43, 63 – 65, zdjęcie satelitarne – k.61 Sąd zważył, co następuje: Między stronami nie było sporu, że powódka poślizgnęła się na chodniku przy ul. (...) . Spór dotyczył podmiotu odpowiedzialnego za to zdarzenie. Na podstawie przeprowadzonych dowodów sąd uznał, że powództwo jest usprawiedliwione co do zasady i wydał wyrok wstępny. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że powódka upadła chodniku na wysokości garaży znajdujących się na działce nr (...) , co wynika z oględzin, zeznań świadków E. P. i A. W. oraz zdjęcia k.43, na którym powódka i świadkowie oznaczyli miejsce upadku powódki . Miejsce upadku znajdowało się ok. 2 m od słupa widocznego na zdjęciu k.

1. Porównanie tego zdjęcia ze zdjęciami aktualnymi, już po remoncie chodnika i drogi przy al. (...) znajdującymi się na k.63 i 64 akt sprawy wskazuje, że chodnik został przesunięty i słup drewniany, niedaleko którego powódka upadła, stoi obecnie na środku chodnika, co widać wyraźnie na zdjęciu nr 1 na k.63 i zdjęciach nr 3 i 4 na karcie
2. Bacząc dodatkowo na zdjęcie satelitarne al. (...) z naniesionymi granicami stwierdzić należy, że granica działki nr (...) stanowiącej drogę gminną nie przebiegała zgodnie z granicą chodnika, lecz po pasie zieleni, ponieważ chodnik oddzielony był od jezdni pasem zieleni i do działki nr (...) przylegał nie chodnik, lecz pas zieleni. Jednak stwierdzić należy, że to strona pozwana powinna była wykazać zgodnie z art.6 k.c. , jak ta granica przebiega, skoro twierdziła, że chodnik przylega do nieruchomości będącej działką nr (...) stanowiącej współwłasność właścicieli garaży. Rzeczą pozwanej Gminy P. było więc wykazanie, że chodnik w dacie zdarzenia był bezpośrednio położony wzdłuż nieruchomości – działki nr (...) . Zdjęcia powołane wyżej oraz zdjęcie satelitarne pozwalają na stwierdzenie, że pozwana tej okoliczności nie wykazała, tym bardziej, że na tę okoliczność powoływała się w odpowiedzi na pozew, zaś pełnomocnik powódki dopiero na rozprawie w dniu 10 grudnia 2020 r. podniósł, że zmieniło się usytuowanie chodnika. Niezależnie jednak od tego, nawet gdyby przyjąć, że współwłaściciele działki nr (...) zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązani byli uprzątnąć śnieg i lód z chodnika na wysokości swej działki, to w myśl art. 5 ust. 6 tej ustawy nadzór nad realizacją tego obowiązku sprawował Burmistrz P. . Jak wynika z zeznań Burmistrza M. J. , w zasadzie nadzoru w tym zakresie nie było, ponieważ sprawowany jest za pośrednictwem Straży Miejskiej, w której pracowało 3 strażników i nie był w stanie powiedzieć, czy w styczniu 2019 r. ktoś kontrolował stan chodnika przy al. (...) . To pozwala na przyjęcie odpowiedzialności pozwanej Gminy zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2017 r. III CZP 38/17, skoro nienależycie sprawowała nadzór nad wykonywaniem przez współwłaścicieli działki nr (...) obowiązku polegającego na uprzątnięciu śniegu i lodu z chodnika, na którym powódka się poślizgnęła. Z pisma Gminy P. z dnia 28 stycznia 2019 r. wynikało, że zimowe utrzymanie przedmiotowego chodnika należy do Miejskiego Zakładu (...) Sp. z o.o. (...) Sp. z o.o. poinformowało powódkę, że nie ponosi odpowiedzialności za przedmiotowe zdarzenie, ponieważ część chodnika na którym doszło do zdarzenia położona jest bezpośrednio przy nieruchomościach – garażach, których właścicielem nie jest Gmina P. i umowa dotycząca letniego i zimowego utrzymania dróg i chłodników, którą Gmina zawarła z (...) Sp. z o.o. nie obejmuje tego odcinka. Stwierdzić należy, że na etapie postępowania przedprocesowego strona pozwana, ani spółka (...) Sp. z o.o. nie przedłożyły powódce umowy w przedmiocie letniego i zimowego utrzymania dróg i chodników wraz z załącznikami, na podstawie których powódka mogłaby w sposób jednoznaczny ustalić, kto odpowiada za zdarzenie z dnia 3 stycznia 2019 r. Umowa ta została dołączona do akt dopiero na skutek wezwania strony pozwanej przez sąd. W odpowiedzi na pozew strona pozwana uzasadniając brak swej odpowiedzialności zmieniła wcześniej powoływane okoliczności i podniosła, że chodnik, w miejscu, w którym powódka upadła, przylega do działki nr (...) . Po przedłożeniu umowy nr (...) z dnia 16 stycznia 2019 r. dotyczącej wykonywania usług z zakresu gospodarki komunalnej w P. (utrzymanie i oczyszczanie ulic i chodników) w żaden sposób nie można ustalić w oparciu o zaoferowane dowody, czy strona pozwana zleciła zimowe utrzymanie chodnika przy al. (...) na całej powierzchni, czy tez w pewnym zakresie. Wykaz ulic i chodników objętych umową oraz kolejność i standardy zimowego utrzymania określają załączniki nr 1 i 2 do umowy (§ 2 umowy). Chodnik przy al. (...) został ujęty w wykazie (załączniku nr 2) na powierzchni 439 m 2 , przy czym nie określono kategorii oczyszczania chodnika w okresie zimowym wskazując na końcu załącznika, że zimowe utrzymanie chodników wynika z potrzeb wynikających z warunków atmosferycznych w związku z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa ruchu pieszego. Ponadto strona pozwana twierdziła, o czym zeznał również jej przedstawiciel Burmistrz M. J. , że cały chodnik przy al. (...) nie był odśnieżany, jednak w ogóle z załącznika nr 2 do umowy z dnia 16 stycznia 2019 r. nie wynika, w jaki sposób powierzchnia 439 m 2 została obliczona. Pełnomocnik strony pozwanej podnosiła na rozprawie 10 grudnia 2020 r., że nie jest to cała powierzchnia chodnika, ponieważ chodnik ma 695 m długości, jednak nie zostało to udowodnione zgodnie z art. 6 k.c. Przyjmując jednak, że na wysokości działki nr (...) Miejski Zakład (...) Sp. z o.o. nie miał obowiązku odśnieżać chodnika, co podnosiła strona pozwana, a nadto, nie mieli obowiązku czynić tego współwłaściciele działki nr (...) z tego względu, że chodnik nie przylegał do ich działki, to odpowiedzialność za upadek powódki K. S. ponosi pozwana Gmina P. na podstawie art.416 k.c. w zw. z art.415 k.c. w zw. z art.20 pkt 4 i 10 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz.60 ze zm.). Gmina nie udowodniła, że utrzymywała w dacie zdarzenia chodnik w odpowiednim stanie, nie tylko technicznym zapewniającym bezpieczeństwo, ale i zapewniającym bezpieczne poruszanie się po nim ze względu na śliskość spowodowaną warunkami atmosferycznymi. Między stanem nawierzchni chodnika – oblodzeniem i śliskością oraz nierównościami, a upadkiem powódki istnieje związek przyczynowy w myśl art.361 k.c. Błędnie wskazano w pozwie, że pozwana Gmina podejmuje czynności w zakresie imperium. Gmina P. jest właścicielem działki nr (...) stanowiącej drogę z chodnikiem i jest zarządcą drogi publicznej. Jako właściciel odpowiada za szkodę na zasadzie winy. Powódka udowodniła zeznaniami świadków i swymi zeznaniami, że w dniu 3 stycznia 2019 r. chodnik w miejscu, w którym upadła był śliski, oblodzenie nie było niczym posypane. Zeznawali o tym świadkowie A. W. i E. P. . Zeznaniom tym nie sposób odmówić wiarygodności, wszak zeznania te są spójne i logiczne i wraz z zeznaniami powódki jednoznaczne. Zresztą strona pozwana nie przedstawiła dowodów przeciwnych, by wykazać, że chodnik w dniu zdarzenia z udziałem powódki zapewniał bezpieczeństwo w poruszaniu się, nie tylko z uwagi na śliskość, ale i jego stan techniczny. Szkic k.42 pozostaje bez znaczenia, skoro z zeznań świadków i powódki wynika, że upadek miała miejsce na wysokości ścian garaży. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji.