Sad powszechny, I ACz 253/14

Sygn. akt I ACz 253/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2014 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : SSA Danuta Jezierska Sędziowie : SA Artur Kowalewski (spr.) SO del. Tomasz Żelazowski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 roku w Szczecinie, na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. F. przeciwko Prezydentowi Miasta S. o zapłatę i zobowiązanie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt I C 978/13 p o s t a n a w i a: I. oddala zażalenie, II. oddala wniosek adwokata M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. A. Kowalewski D. Jezierska T. Żelazowski UZASADNIENIE Postanowieniem wydanym w dniu 28 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił pozew A. F. skierowany przeciwko Prezydentowi Miasta S. . Rozstrzygnięcie zostało poprzedzone ustaleniem, że Prezydent Miasta S. jest nie posiadającym osobowości prawnej organem wykonawczym Gminy M. S. , nie mogącym być stroną w procesie cywilnym z uwagi na brak zdolności sądowej i procesowej. W sytuacji, gdy dochodzone roszczenie wiąże się z działalnością organy gminy w obrocie cywilnoprawnym, w procesie może występować jedynie gmina reprezentowana przez Prezydenta Miasta. Wskazał Sąd Okręgowy, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 70 § 1 k.p.c. bowiem konieczną przesłanką podjęcia czynności w tym trybie jest zachowanie tożsamości stron, a więc takiego stanu rzeczy, w którym zarówno przed uzupełnieniem, jak i po nim strona pozostaje ten sam podmiot. W tym stanie rzeczy pozew, na zasadzie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. , podlegał odrzuceniu (k. 45-46v). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód, zastępowany przez pełnomocnika z urzędu, zarzucając naruszenie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że oznaczenie jako pozwanego Prezydenta Miasta S. stanowi bezwzględny powód odrzucenia pozwu. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z ostrożności procesowej, na wypadek utrzymania tego postanowienia w mocy wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się oczywiście bezzasadne. Komplementarnemu zarówno na płaszczyźnie faktycznej jak i prawnej stanowisku Sądu Okręgowego, skarżący przeciwstawił twierdzenia o charakterze wyłącznie postulatywnym, pozostające w oczywistej opozycji do podstawowych reguł cywilnego prawa procesowego. Nie sposób bowiem inaczej zakwalifikować tezy, na której skonstruowane zostało zażalenie, jakoby z punktu widzenia oceny zdolności sądowej gminy obojętnym było, czy pozwanym w sprawie jest gminy, czy też organ tą gminę reprezentujący. Jakkolwiek kwestie te wyjaśnił wyczerpująco już Sąd Okręgowy syntetycznie wskazać należy skarżącemu, że każdy podmiot występujący w procesie w charakterze strony winien posiadać zdolność sądową (będącą odpowiednikiem materialnej zdolności prawnej) – art. 64 k.p.c. oraz zdolność procesową (będącą odpowiednikiem materialnej zdolności do czynności prawnej) – art. 65 k.p.c. Brak którejkolwiek z nich stanowi ujemną przesłankę procesową, skutkującą koniecznością odrzucenia pozwu (vide: art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. ). W tym kontekście nie sposób przyjąć tożsamości gminy (posiadającej zdolność sądową) z organem umocowanym do jej reprezentacji, którego istnienie oznacza jedynie to, że gmina ta posiada równocześnie zdolność procesową. Jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji nie mogą stanowić powołane w zażaleniu okoliczności, mające świadczyć o trudnościach z nawiązaniu kontaktu z powodem. Uchybienie, które skutkowało odrzuceniem pozwu, dotyczyło naruszenia podstawowych przepisów procedury cywilnej, a zatem prawidłowe oznaczenie strony nie wymagało jakiejkolwiek dyspozycji ze strony powoda. Symptomatyczne jest, że w piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r. pełnomocnik powoda nie wskazywał na potrzebę przedłużenia terminu do sprecyzowania powództwa w tym zakresie (k. 42 – 43). Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie I sentencji, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Oddaleniu podlegał wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Pomoc ta, jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 sierpnia 1997 r. II CZ 88/97 (OSNC 1998, z. 3, poz. 40) powinna być udzielana zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście. W niniejszej sprawie "pomoc prawna" udzielona powodowi polegała na sporządzeniu pisma procesowego z dnia 14 stycznia 2014 r., którego sprzeczność z podstawowymi zasadami procesu cywilnego w zakresie oznaczenia strony pozwanej, a więc nie wymagającej konsultacji z powodem, skutkowała odrzuceniem pozwu oraz wniesieniu przedmiotowego zażalenia, którego oczywista bezzasadność wynika z przedstawionych wyżej uwag. Sprzeczne z zasadami zwykłej staranności, a przede wszystkim z zasadami profesjonalizmu czynności adwokata ustanowionego z urzędu nie upoważniają go do skutecznego domagania się przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (min. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, Nr 6, poz. 123, z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, Nr 3, poz. 41 oraz z dnia 11 maja 2011 r., II CSK 699/10, OSNC Zb. Dod. 2011, nr C, poz. 72, z dnia 18 grudnia 2012 r., II CSK 397/12, niepublikowane). Dlatego Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie II sentencji. A. Kowalewski D. Jezierska T. Żelazowski