Sygn. akt IV U 1457/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2018 roku Sąd Okręgowy w. C. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Robert Grygiel Protokolant: Marta Kluźniak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 roku w. C. na rozprawie sprawy J. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. na skutek odwołania J. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 16 sierpnia 2017 roku nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 16 sierpnia 2017 roku nr (...) w ten sposób, że ustala wysokość emerytury ubezpieczonej J. N. przy uwzględnieniu składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji w wysokości 206491,85 zł (dwieście sześć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt jeden złotych i osiemdziesiąt pięć groszy). Sygn. akt IV U 1457/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 16 sierpnia 2017 roku, nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury na rzecz J. N. , poczynając od dnia 1 lipca 2017 roku. Do obliczenia wysokości emerytury przyjęto kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynoszącą 194.498,83 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego wynoszącą 481.468,71 zł, oraz średnie dalsze trwanie życia wynoszące 242,4 miesiąca. Ustalona w powyższy sposób emerytura ubezpieczonej wyniosła 2.788,64 zł i została podwyższona o kwotę zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników w wysokości 35,46 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. N. , zarzucając że organ rentowy dokonał błędnej waloryzacji składek zewidencjonowanych na jej koncie, tj. nie zwaloryzował składek poczynając od dnia 1 stycznia 2016 roku, waloryzacją obejmując jedynie składki do 2015 roku. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc że wysokość emerytury ubezpieczonej została ustalona prawidłowo. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: J. N. w dniu 3 lipca 2017 roku złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy decyzją z dnia 17 lipca 2017 roku, nr (...) -2002 ponownie ustalił wartość kapitału początkowego ubezpieczonej na dzień 1 stycznia 1999 roku. Ustalając wartość kapitału organ rentowy: - do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z faktycznego okresu ubezpieczenia, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ustalając na 84,60%, a jego podstawę na kwotę 1.032,87 zł; - uwzględnił okresy składkowe w wymiarze 19 lat, 10 miesięcy i 16 dni, tj. 238 miesięcy; - uwzględnił okresy nieskładkowe w wymiarze 4 lat, 5 miesięcy i 6 dni, tj. 53 miesięcy, w tym 4 lata, 4 miesiące i 4 dni okresów sprawowania opieki nad dzieckiem (dziećmi); - uwzględnił współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego w wysokości 85,06%; - uwzględnił średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach, które dla osób w wieku 62 lat wynosi 209 miesięcy. Obliczony z uwzględnieniem powyższych danych kapitał początkowy ubezpieczonej wyniósł 119.892,85 zł. W oparciu o powyższe ustalenie, decyzją z dnia 20 lipca 2017 roku, nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przyznał J. N. zaliczkę na poczet przysługującej jej od dnia 1 lipca 2017 roku emerytury oraz poinformował ją, że ponownie przeliczy wysokość tej zaliczki po otrzymaniu wyjaśnień z Gminnego Zespołu (...) w M. odnośnie właściwej kwoty wynagrodzenia za 1990 rok. Do ustalenia wysokości zaliczki przyjęto kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynoszącą 194.498,83 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego wynoszącą 440.874,28 zł, oraz średnie dalsze trwanie życia wynoszące 242,4 miesiąca. Ustalona w powyższy sposób emerytura ubezpieczonej wyniosła 2.621,18zł. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że ustalona niniejszą decyzją emerytura podlega zawieszeniu, z uwagi na kontunuowanie zatrudnienia przez ubezpieczoną. W dniu 27 lipca 2017 roku odwołująca złożyła wniosek o podjęcie wypłaty emerytury w związku z rozwiązaniem umowy o pracę. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy decyzją z dnia 17 lipca 2017 roku, nr (...) -2002 ponownie ustalił wartość kapitału początkowego ubezpieczonej na dzień 1 stycznia 1999 roku. Ustalając wartość kapitału organ rentowy: - do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z faktycznego okresu ubezpieczenia, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ustalając na 98,37%, a jego podstawę na kwotę 1.200,99 zł; - uwzględnił okresy składkowe w wymiarze 19 lat, 10 miesięcy i 16 dni, tj. 238 miesięcy; - uwzględnił okresy nieskładkowe w wymiarze 4 lat, 5 miesięcy i 6 dni, tj. 53 miesięcy, w tym 4 lata, 4 miesiące i 4 dni okresów sprawowania opieki nad dzieckiem (dziećmi); - uwzględnił współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego w wysokości 85,06%; - uwzględnił średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach, które dla osób w wieku 62 lat wynosi 209 miesięcy. Obliczony z uwzględnieniem powyższych danych kapitał początkowy ubezpieczonej wyniósł 130.932,23 zł. Z uwagi na nabycie przez odwołującą prawa do emerytury w trzecim kwartale 2017 roku organ rentowy ostatnią roczną waloryzacją przeprowadzoną w czerwcu 2017 roku objął kwotę składek zapisanych na koncie ubezpieczonej do dnia 31 stycznia 2016 roku, dokonując jej przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji za 2016 roku wynoszącego 106,37%. Następnie tak ustalona kwota składek została zwaloryzowana wskaźnikiem kwartalnym za I kwartał 2017 roku. Dodatkowo składki za 2016 rok zostały zwaloryzowane waloryzacją kwartalną za I, II, III i IV kwartał 2016 roku, przy zastosowaniu kwartalnych wskaźników waloryzacji odpowiednio za II, III i IV kwartał 2016 roku oraz I kwartał 2017 roku. W oparciu o powyższe ustalenie organ rentowy wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję z dnia 16 sierpnia 2017 roku. (v. akta rentowe) Wysokość składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej wynosiła: - na dzień 31 stycznia 2001 roku 6.986,54 zł, w tym składki za 1999 rok 3.170,00 zł i składki za 2000 rok 3.816,54 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2000 rok wynoszącym 112,72%; - na dzień 31 stycznia 2002 roku 11.840,11 zł, w tym składki za 2001 rok 3.964,88 zł i suma zwaloryzowanych składek 7.875,23 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2001 rok wynoszącym 106,68%; - na dzień 31 stycznia 2003 roku 15.922,07 zł, w tym składki za 2002 rok 3.291,04 zł i suma zwaloryzowanych składek 12.631,03 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2002 rok wynoszącym 101,90%; - na dzień 31 stycznia 2004 roku 20.305,65 zł, w tym składki za 2003 rok 4.081,06 zł i suma zwaloryzowanych składek 16.224,59 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2003 rok wynoszącym 102,00%; - na dzień 31 stycznia 2005 roku 24.882,12 zł, w tym składki za 2004 rok 4.170,36 zł i suma zwaloryzowanych składek 20.711,76 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2004 rok wynoszącym 103,63%; - na dzień 31 stycznia 2006 roku 30.058,18 zł, w tym składki za 2005 rok 4.272,84 zł i suma zwaloryzowanych składek 25.785,34 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2005 rok wynoszącym 105,55%; - na dzień 31 stycznia 2007 roku 36.297,43 zł, w tym składki za 2006 rok 4.571,02 zł i suma zwaloryzowanych składek 31.726,41 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2006 rok wynoszącym 106,90%; - na dzień 31 stycznia 2008 roku 44.312,61 zł, w tym składki za 2007 rok 5.510,66 zł i suma zwaloryzowanych składek 38.801,95 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2007 rok wynoszącym 112,85%; - na dzień 31 stycznia 2009 roku 57.635,30 zł, w tym składki za 2008 rok 7.628,52 zł i suma zwaloryzowanych składek 50.006,78 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2008 rok wynoszącym 116,26%; - na dzień 31 stycznia 2010 roku 74.192,14 zł, w tym składki za 2009 rok 7.185,34 zł i suma zwaloryzowanych składek 67.006,80 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2009 rok wynoszącym 107,22%; - na dzień 31 stycznia 2011 roku 86.932,18 zł, w tym składki za 2010 rok 7.383,36 zł i suma zwaloryzowanych składek 79.548,82 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2010 rok wynoszącym 103,98%; - na dzień 31 stycznia 2012 roku 97,704,10 zł w tym składki za 2011 rok 7.312,02 zł i suma zwaloryzowanych składek 90.392,08 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2011 rok wynoszącym 105,18%; - na dzień 31 stycznia 2013 roku 110.264,95 zł, w tym składki za 2012 rok 7.499,78 zł i suma zwaloryzowanych składek 102.765,17 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2012 rok wynoszącym 104,68%; - na dzień 31 stycznia 2014 roku 123.639,35 zł, w tym składki za 2013 rok 8.264,00 zł i suma zwaloryzowanych składek 115.425,35 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2013 rok wynoszącym 104,54%; - ma dzień 31 stycznia 2015 roku 138.139,44 zł, w tym składki za 2014 rok 8.834,60 zł i suma zwaloryzowanych składek 129.304,84 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2014 rok wynoszącym 102,06%; - na dzień 31 stycznia 2016 roku 149.821,38 zł, w tym składki za 2015 roku 8.836,26 zł i suma zwaloryzowanych składek 140.985,12 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2015 rok wynoszącym 105,37%; - na dzień 31 stycznia 2017 roku 167.223,68 zł, w tym składki za 2016 rok 9.356,90 zł i suma zwaloryzowanych składek 157.866,78 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za 2016 rok wynoszącym 106,37%; - na dzień 30 kwietnia 2017 roku 180.798,47 zł, w tym składki za I kwartał 2017 roku 2.922,64 zł i suma zwaloryzowanych składek 177.875,83 zł. Całość zewidencjonowanych składek winna zostać zwaloryzowana wskaźnikiem waloryzacji za I kwartał 2017 rok wynoszącym 113,02%. Wysokość składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej w II kwartale 2017 roku wyniosła 2.153,42 zł i z uwagi na nabycie przez nią prawa do emerytury w III kwartale 2017 roku nie podlegały one żadnej waloryzacji. Na dzień ustalania wysokości emerytury odwołującej, łączna kwota składek zewidencjonowanych na jej koncie, z uwzględnieniem waloryzacji, wynosi 206.491,85 zł. (v. opinia biegłej sądowej z zakresu rachunkowości Z. W. k. 42-50 wraz z opinią uzupełniającą k. 77-79) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 roku, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawa emerytalna, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych , z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185 . Waloryzację składek przeprowadza się corocznie, od dnia 1 czerwca każdego roku, poczynając od waloryzacji za rok 2000, z uwzględnieniem art. 25a. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji stan konta nie może ulec obniżeniu (ust. 3). Waloryzacji podlega kwota składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego na dzień 31 stycznia roku, za który jest przeprowadzana waloryzacja, powiększona o kwoty z tytułu przeprowadzonych waloryzacji (ust. 4). Waloryzacja składek polega na pomnożeniu zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego składek przez wskaźnik waloryzacji (ust. 5). W myśl art. 25a ust. 1 ustawy emerytalnej, przy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu 31 stycznia roku, za który przeprowadzono ostatnią waloryzację, o której mowa w art. 25, jest waloryzowana kwartalnie. W przypadku ustalania wysokości emerytury: 1) w pierwszym kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za trzeci kwartał poprzedniego roku; 2) w drugim kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za czwarty kwartał poprzedniego roku; 3) w trzecim kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za pierwszy kwartał danego roku; 4) w czwartym kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za drugi kwartał danego roku. Waloryzacji kwartalnej podlega kwota składek zewidencjonowanych na ostatni dzień pierwszego miesiąca kwartału, za który przeprowadzana jest waloryzacja, powiększona o kwoty uzyskane w wyniku poprzednich waloryzacji kwartalnych (ust. 3). Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy emerytalnej, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.