Sad powszechny, V U 1020/13

Sygn. akt : VU 1020/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2014 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. w Legnicy sprawy z wniosku Z. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek odwołania Z. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 28 maja 2013 roku znak (...) oddala odwołanie. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 28 maja 2013 r., znak (...) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 maja 2013r. odmówił wnioskodawcy Z. M. prawa do emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy podał, powołując się na art. 184 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz na § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , iż wnioskodawca nie udowodnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach. Zdaniem organu rentowego ubezpieczony w dniu wejścia w życie ustawy ( 01 styczeń 1999r. ) udowodnił 27 lat, 10 miesięcy i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Przy czym nie wykazał, iż ma 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia: - od 21 lutego 1972r. do 31 grudnia 1998r. w Przedsiębiorstwie (...) w J. , ponieważ w świadectwie pracy z dnia 31 marca 2001 r. nie został określony charakter pracy zgodnie z Rozporządzeniem RM z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, brak także powołania się na w/w Rozporządzenie, a stanowisko pracy nie zostało określone wg obowiązujących przepisów branżowych, nie powołano się na w/w przepisy branżowe. - od 24 sierpnia 1982r. do 26 sierpnia 1984r. – kontrakt w Libii, ponieważ nie został wystarczająco udowodniony- archiwum nie ma legitymacji prawnej do wystawienia świadectwa pracy po 28 luty 2001 r.. Istnieje także rozbieżność w początkowej dacie zatrudnienia w Libii – w świadectwie pracy z dnia 01 kwietnia 2005 r. jest to data 24 sierpnia 1982 r., natomiast w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ZUS Rp-7 z dnia 01 kwietnia 2005 r. – 14 sierpnia 1982 r.. Dnia 24 czerwca 2013r. wnioskodawca wniósł odwołanie od decyzji z dnia 28 maja 2013r. domagając się zmiany decyzji i przyznania mu emerytury. W odwołaniu ubezpieczony nie podnosi żadnych konkretnych zarzutów. Powołuje się jedynie na rozbieżność w zatrudnieniu na budowie eksportowej w Libii podając okres 14 sierpień 1982 r. do 26 sierpnia 1984 r.. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołał się na te same okoliczności, które wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił: Z. M. , ur. (...) , z zawodu mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych. Na dzień 01 stycznia 1999r. wykazał 27 lat, 10 miesięcy i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE. ( bezsporne ) W latach od 21 lutego 1972 r. do 31 marca 2001r. wnioskodawca był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w J. , w okresie od 21 lutego 1972r. do 30 czerwca 1993 r. na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych, a od 01 lipca 1993 r. do 31 marca 2001 r. na stanowisku maszynisty koparki. W dniu przyjęcia do pracy powierzono Skarżącemu stanowisko pomocnika operatora ładowarki, które zmieniono angażem z 10 stycznia 1973 r. na stanowisko ślusarza samochodowego. Po odbyciu zasadniczej służby wojskowej został ponownie przyjęty do pracy z dniem 10 maja 1976 r. na stanowisku ślusarza samochodowego. Z dniem 01 grudnia 1979 r. przeniesiono go ze stanowiska ślusarza z Działu (...) na stanowisko montera maszyn i urządzeń w Brygadzie (...) , następnie został przeniesiony z dniem 02 maja 1980 r. z Brygady (...) do Działu (...) . W okresie od 14 sierpnia 1982 r. do 26 sierpnia 1984 r. był zatrudniony na kontrakcie zagranicznym na budowie eksportowej w Libii. Po powrocie z kontraktu, od 03 grudnia 1984 r. został ponownie przyjęty do pracy na stanowisku monter maszyn i urządzeń w Wydziale (...) . Angażem z dnia 22 lipca 1993 r. powierzono wnioskodawcy z dniem 01 lipca 1993 r. stanowisko mechanika-operatora na którym pracował do końca okresu zatrudnienia. W dniu 17 maja 1979r. Skarżący uzyskał uprawnienia do obsługi ciężkich maszyn budowlanych i drogowych typu koparki jednonaczyniowe, a 19 grudnia 1997r. do obsługi spycharek. Przedsiębiorstwo (...) w J. posiadało kilka warsztatów. W każdym warsztacie pracowało po 5-6 mechaników. Jako mechanik samochodowy wnioskodawca pracował w warsztacie w którym było od 3 do 5 kanałów remontowych i zatrudnionych było około 12 mechaników, a w razie naglącej potrzeby do warsztatu w którym pracował ubezpieczony kierowano mechaników z innych warsztatów. Jego praca polegała na wymianie skrzyni biegów, silników, resorów, smarowaniu hamulców, wymianie oleju. Z. M. w obowiązującym go wymiarze czasu pracy jako mechanik samochodowy częściowo wykonywał prace przy naprawie pojazdów mechanicznych w kanale remontowym, a częściowo poza kanałem. Dowód: akta ZUS – świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, k. 5;w aktach osobowych – kwestionariusz przyjęcia do pracy, k. 7-8,150,zmiana angażu, k.35-36,umowa o pracę, k. 73; angaże, karta obiegowa, k. 71,67,64,61,59,57,56,55,53; w aktach osobowych- potwierdzenie gotowości wyjazdu, k. 52,umowa o pracę na budowie eksportowej, aneks, k. 47-48, zaświadczenie o pracy na budowie eksportowej, k. 44, karta obiegowa, k. 42; angaż z 03 grudnia 1984r., k. 83, angaże- k.85-92;94-103,106-113;angaż z dnia 22 lipca 1993 r., k.114, angaże, k.116-134,140-142;uprawnienia, k. 138; w aktach osobowych – rozwiązanie umowy o pracę, k. 24-30, świadectwo pracy – k. 32;zeznania świadków – nagranie audio-vide- 00:05:00, 00:15:31; wyjaśnienia wnioskodawcy, 00:01:

1. Na kontrakcie w Libii wnioskodawca pracował jako mechanik sprzętu ciężkiego. Zajmował się naprawą samochodów, koparek, spycharek. Były tam 2,3 kanały tzw. najazdowe – konstrukcja wzniesiona na podłożu w górę na wysokość 1,5 m. Dowód: wyjaśnienia wnioskodawcy, 00:01:
2. Sąd zważył: Odwołanie było nieuzasadnione. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed 01 stycznia 1949r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt.1 , tj. innym niż 65 lat dla mężczyzn. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1 , rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . I tak zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Z mocy art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej cytowane przepisy znajdują zastosowanie w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., którym przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 , jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ( 01.01.1999r. ) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
3. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa ( ust. 2 ). W sprawie bezspornym był fakt, iż w dacie złożenia wniosku o emeryturę wnioskodawca miał wymagany przepisem art. 27 ustawy emerytalnej okres składkowy i nieskładkowy - 25 lat, osiągnął wymagany wiek 60 lat ( po dacie wydania zaskarżonej decyzji ), nie przystąpił do OFE. Sporna między stronami była ocena czy Skarżący na dzień 01 stycznia 1999 r. posiada 15 letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Organ rentowy uznał, iż na dzień 01 stycznia 1999r. ubezpieczony nie udowodnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach wobec wymaganych 15 lat. Wnioskodawca wskazywał natomiast, że ma wymagany 15 – letni okres pracy w szczególnych warunkach, bowiem jako taki należy uznać zakwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w J. na stanowisku mechanika pojazdów samochodów i maszynisty koparki. Sąd podzielił stanowisko organu rentowego w tym zakresie, że wnioskodawca nie ma wymaganego 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. są okresy w których praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku i tylko praca wymieniona w wykazie A załącznika do rozporządzenia. Przy czym dla oceny czy konkretna praca była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach decydujące znaczenie ma nie sama nazwa zajmowanego stanowiska a czynności w jej ramach faktycznie wykonywane ( vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt III AUa 1192/12 , LEX nr 1240032; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1221/12, LEX nr 1294841). Do kognicji Sądu należy samodzielne ustalenie, jakie prace wykonywał wnioskodawca i czy prace te należy zaliczyć do prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 910/12, LEX nr 1293579 ). Postępowanie sądowe o świadczenia emerytalno-rentowe regulowane jest przepisami kodeksu postępowania cywilnego , które nie zawiera ograniczeń dotyczących postępowania dowodowego co oznacza, iż okoliczności, od których uzależnione jest prawo do emerytury mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego , w tym także zeznaniami świadków czy opiniami biegłych ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt III AUa 291/12, LEX nr 1223240 ). Sąd nie uznał zatrudnienia wnioskodawcy na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych od 21 lutego 1972r. do 30 czerwca 1993r jako pracy w szczególnych warunkach o której mowa w dziale XIV poz.16 wykazu A załącznika do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r. bowiem ubezpieczony nie wykonywał stale ( codziennie ) i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Powyższe stwierdzenie oznacza, iż warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku, stale tj. ciągle wykonuje pracę w szczególnych warunkach i nie wykonuje w tym czasie żadnych innych czynności nie związanych z zajmowanym stanowiskiem. A zatem w przypadku jednoczesnego wykonywania prac wymienionych w rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43), z nie wymienionymi, nawet gdy stosunek tych prac jest nieproporcjonalnie wysoki na rzecz tych pierwszych, przekreśla to możliwość uznania za pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, jako, że nie była wykonywana stale, w pełnym wymiarze czasu pracy ( por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1308/12, LEX nr 1286495; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt III AUa 1069/12, LEX nr 1312031). Wnioskodawca wyjaśnił, że wszystkie prace były wykonywane w kanałach remontowych. Stoi to jednak w sprzeczności z zeznaniami świadka P. , który zeznał, iż w warsztacie w którym pracował razem z wnioskodawcą było 5 kanałów remontowych i było 12 osób do prac w tych kanałach. Ponadto w razie naglącej potrzeby przesuwało się mechaników z innych działów do pracy w dziale w którym pracował wnioskodawca. Nieracjonalnym jest aby przy takiej liczbie mechaników wszyscy jednocześnie, stale i pełnym wymiarze czasu pracy, w tym samym czasie wykonywali pracę w 5 czy 3 kanałach remontowych. Świadek B. zeznał, iż raczej pracowało się tylko w kanale, ale czasem wykonywało się prace poza kanałem np. wybijanie resorów. Świadek P. zeznał, iż liczba mechaników była różna, nieraz do jednego samochodu kierowanych było 4 mechaników i każdy zajmował się naprawą innej części samochodu. Jeśli była konieczna naprawa części innych to samochód wjeżdżał na kanał, podnosiło się kabinę i resztę naprawy wykonywało się w kanale. Powyższe stwierdzenie oznacza, iż jakaś część naprawy była dokonywana poza kanałem skoro reszta naprawy wykonywana była w kanale. Pozostaje to w spójności z wyjaśnieniami wnioskodawcy, który stwierdził, iż wszyscy pracownicy zatrudnieni w Przedsiębiorstwie wykonywali te same prace. Mechanicy z pozostałych działów częściowo wykonywali prace w kanale, a częściowo poza kanałem. Jeżeli wszystkich pracowników obowiązywały takie same zasady pracy to należy uznać, iż mechanicy w warsztacie w którym pracował wnioskodawca także częściowo wykonywali prace w kanale a częściowo poza kanałem. Należy zatem stwierdzić, iż ubezpieczony nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych., która jest wymieniona w wykazie A załącznika do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r. w dziale XIV pod poz.
4. Z uwagi na fakt, iż pozostały okres pracy w Przedsiębiorstwie (...) w J. na stanowisku maszynisty koparki i na kontrakcie zagranicznym w Libii jest niewystarczający do wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach, należy wskazać, iż analiza charakteru tego zatrudnienia jest bezprzedmiotowa. Potencjalne bowiem uznanie tego okresu jako okresu wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnym charakterze i tak nie pozwoli mu na uzyskanie prawa do emerytury. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 477