Sad powszechny, XXVII Ca 1722/20

Sygn. akt XXVII Ca 1722/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Ada Sędrowska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. J. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I C 3405/19

1. oddala apelację;
2. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz P. J. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt XXVII Ca 1722/20 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 28 lutego 2019 roku powód P. J. żądał zasądzenia od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwoty 400 Euro wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za opóźniony lot, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nakazem zapłaty z dnia 26 marca 2019 r. wydanym w postępowaniu upominawczym roszczenie strony powodowej zostało uwzględnione w całości. W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 30 kwietnia 2019 r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie od powoda kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 30 lipca 2020 Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie w pkt 1 zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 400,00 Euro wraz z ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 lutego 2019 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, a w pkt 2 zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 947 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiodła strona pozwana zaskarżając wyrok całości. Zarzuciła przy tym wyrokowi naruszenie:
3. przepisów prawa materialnego, a to art. 5 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 (zwanego dalej „Rozporządzeniem”), poprzez nieprawidłowe uznanie, że okoliczności mające miejsce w trakcie wcześniejszego lotu rotacyjnego nie mogą zostać uznane za nadzwyczajną okoliczność powodującą zwolnienie przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźnienie późniejszego lotu tej samej rotacji, podczas gdy z wiążącej wykładni przepisów Rozporządzenia – zaprezentowanej w wyroku TSUE w sprawach C-74/19, że nadzwyczajna okoliczność powodująca zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności może mieć miejsce także w trakcie poprzedniego lotu realizowanego przez przewoźnika tym samym samolotem,
4. przepisów prawa materialnego, a to art. 5 ust. 3 Rozporządzenia, poprzez jego wadliwą wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, a polegające na niewłaściwym uznaniu, że brak skierowania samolotu zastępczego na lotnisko w H. oraz zaplanowanie rotacyjnej siatki połączeń lotu stanowi o niepodjęciu wszelkich racjonalnych środków przeciwdziałania opóźnieniu,
5. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 217 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. (w brzmieniu sprzed 7 listopada 2019 r.), poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. lotnictwa cywilnego, podczas gdy wyjaśnienie niniejszej sprawy wymagało wiadomości specjalnych Pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na apelację, powód wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Z uwagi na to, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy ograniczył uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe i oparte na wynik właściwej w przeważającej mierze oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd Okręgowy podziela poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia, a w konsekwencji przyjmuje je za własne. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny został ustalony przez Sąd Rejonowy prawidłowo, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która wymaga, aby sąd oceniał materiał dowodowy w sposób logiczny, spójny i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie powód odbył podróż lotem nr (...) z H. do K. . Przedmiotowy lot odbył się z opóźnieniem wynoszącym ok. 3 godziny i 42 minuty. Okolicznością bezsporną było to, że opóźnienie nastąpiło z uwagi na opóźnienie poprzedzającego go lotu prowadzonego w systemie rotacyjnym, tj. lotu numer (...) z G. do H. . Powodem opóźnienia lotu nr (...) była zmiana samolotu przeznaczonego do wykonania lotu (...) z przyczyn technicznych. Pozwany wskazał, iż w tym celu było konieczne przebazowanie samolotu zastępczego co spowodowało opóźnienie wynoszące 2 godziny 25 minut. Drugą przyczyną opóźnienia lotu były trudne warunki pogodowe. Opóźnienie w przylocie nie kreuje po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków (art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów (dalej jako: rozporządzenie), to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego (vide: ETS w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C 432/07). Wobec powyższego przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania na podstawie art. 5 ust. 1 lit. c i art. 7 rozporządzenia nr 261/2004, wówczas gdy dowiedzie, że odwołanie lub opóźnienie lotu wynika z nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Na takie właśnie okoliczności, powoływał się apelujący, wskazując, że przyczyną opóźnienia lotu z H. do K. było wystąpienie niekorzystnych warunków atmosferycznych w postaci ujemnej temperatury, mgły i opadów śniegu w G. , oraz oblodzenie samolotu wykonującego lot, co doprowadziło do opóźnienia lotu rotacyjnego poprzedzającego lot (...) . Apelujący podniósł, iż powyższe jest okolicznością niezawinioną przez przewoźnika lotniczego. Główna oś sporu zasadza się więc na określeniu, która z przyczyn spowodowała opóźnienie samolotu – czy były to trudne warunki atmosferyczne czy też koncepcja przyjęta przez Sąd meriti, że przyczyną była usterka samolotu pierwotnie przeznaczonego do obsługi rejsu a złe warunki pogodowe były jedynie konsekwencją pierwotnej przyczyny; Przyjęcie przyczyny wynikającej z warunków atmosferycznych znacząco utrudniających ruch lotniczy mogłoby spowodować wystąpienie przesłanki egzoneracyjnej „nadzwyczajnych okoliczności” wynikającej z art. 5 ust. 3 Rozporządzenia 261/2004; Przydatnym dla rozwiązania sporu jest zastosowanie konstrukcji adekwatnego związku przyczynowego przy wystąpieniu szkody, skonstruowanej na podstawie przepisów kodeksu cywilnego ( art. 361 § 1 k.c. ). Badanie wystąpienia związku przyczynowego w rozumieniu powołanego przepisu składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich obejmuje test conditio sine qua non, czyli potrzebę ustalenia, czy między ogniwami łańcucha przyczynowo-skutkowego w ogóle występuje jakikolwiek związek przez stwierdzenie, że gdyby nie było pierwszego zdarzenia, to kierując się zasadami logicznego, racjonalnego myślenia - skutek znajdujący się na końcu łańcucha z pewnością nie mógłby powstać. Dopiero wynik pozytywny testu umożliwia przejście do drugiego etapu, a więc do zbadania normalności następstw zdarzenia sprawczego. Kierując się dorobkiem orzecznictwa można stwierdzić, że ustabilizowane jest zapatrywanie, podzielane także przez doktrynę, co do związku przyczynowego w ujęciu art. 361 §1 k.c. , o którym decydują takie okoliczności jak wiedza dostępna o tych zdarzeniach w chwili orzekania przez sąd i zobiektywizowane kryteria wynikające z doświadczenia życiowego oraz zdobyczy nauki. Uważa się więc za normalne następstwo danego zdarzenia taki skutek, który „zazwyczaj”, „w zwykłym porządku rzeczy” jest konsekwencją tego zdarzenia, a zatem, jeżeli ono „ogólnie sprzyja” wystąpieniu danego skutku (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2003 r., III CZP 6/03, Biul. SN IC 2003, nr 3, s. 12; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2003 r., III CKN 473/01, Mon. Prawn. 2006, nr 17, s. 947; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2015 r., I ACa 483/15, nie publ.); Przy tak rozumianym związku przyczynowym conditio sine qua non w tej sprawie była usterka samolotu przewidzianego pierwotnie do obsługi lotu H. - K. – gdyby nie ta usterka, nie byłoby potrzeby przebazowywania innego samolotu z M. do G. . Co więcej czas przebazowienia spowodował, że samolot zastępczy znalazł się w G. w trakcie trudnych warunków atmosferycznych. A więc brak usterki niweluje branie pod uwagę trudnych warunków pogodowych występujących w G. . Zatem mamy do czynienia z klasyczną konstrukcją upadających kostek domina, która została zapoczątkowana przez usterkę pierwszego samolotu; Nie może umknąć, także i to że pozwany nie poparł dowodami twierdzeń o usterce technicznej i nie przedstawił Sądowi meriti przyczyn i charakterystyki tej usterki, więc jak trafnie wywnioskował ten Sąd, usterka wynikała z przyczyn leżących po stronie pozwanego. Taka usterka nie może być uznana w świetle dorobku jurysprudencji europejskiej jako okoliczność egzoneracyjna przewidziana w art. 5 ust. 3 Rozporządzenia 261/04; Mając na względzie powyższe rozważania, zarzut naruszenia prawa materialnego z pkt
6. apelacji nie zasługuje na uwzględnienie – prawidłowo przyjęto, iż okoliczności występujące przed opóźnionym lotem nie spełniają przesłanki egzoneracyjnej. Zarzut
7. apelacji jest także bezzasadny – pozwany mylnie zrozumiał motywy rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego– Sąd stwierdził jedynie, że wprowadzenie systemu rotacyjnego lotów wiąże się z jednej strony z korzyściami ekonomicznymi a z drugiej strony wyższym ryzykiem, które obciąża przewoźnika, wiążąc się m.in. z trudnościami w zapewnieniu ewentualnego lotu zastępczego. Co do samego zapewnienia lotu zastępczego, Sąd meriti ma rację, że pozwany nie przedstawił racji które miałyby uniemożliwić przebazowanie samolotu bezpośrednio do H. a co za tym idzie, nie można uznać, że podjął on racjonalny środek celem uniknięcia nadzwyczajnych okoliczności powodujących opóźnienie lotu. Wnioski dowodowe stron dotyczące z jednej strony, powołania biegłego z zakresu lotnictwa cywilnego oraz z drugiej, włączenia do materiału dowodowego opinii biegłego z innej sprawy należało pominąć jako mające wykazać fakt bezsporny ( art. 2352 § 1 k.p.c. ) – przyczyny opóźnienia i ich sekwencja czasowa są w istocie bezsporne i rozstrzygnięcie zaistnienia związku przyczynowego na gruncie cywilistycznym leży w gestii Sądu a nie biegłego. Oczywiście istnieją sprawy w których rozstrzygnięcie związku przyczynowego wymagałoby zasięgnięcia wiadomości specjalnych, lecz nie w tym przypadku. Te wnioski powodują nadto, iż zarzut
8. apelacji jest bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił apelację ( art. 385 k.p.c. ), orzekając o kosztach postępowania odwoławczego na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 w zw. z §10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.